Sakizaya
Kisakizaya
Kiaustronesia
Kisakizaya ni lugha ya Kiaustronesia ya Kiformosa kutoka tawi la Kiformosa cha Mashariki, iliyotambuliwa kama taifa la 13 rasmi la wenyeji wa Taiwan mwaka 2007 baada ya karne nyingi za kuainishwa ndani ya Kiamis (ami). Wasakizaya ni wazawa wa walionusurika katika Mauaji ya Takobowan ya mwaka 1878, wakati majeshi ya Qing yaliharibu makazi ya kihistoria ya Takobowan katika tambarare ya Hualien; walionusurika walijiunga na jamii za Kiamis, jambo lililosababisha utambulisho wa Kisakizaya kumezwa kiisimu na kikabila kwa takriban miaka 125. Utambuzi wa mwaka 2007 ulikuja baada ya juhudi endelevu za jamii, sambamba na uhuishaji wa kitamaduni wa Wasakizaya kupitia sherehe ya mavuno ya kila mwaka ya Palamal. Kisakizaya kinabaki na sifa za kifonolojia zinazotofautiana na Kiamis (mfumo wa irabu, baadhi ya konsonanti) na msamiati wa kipekee.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kisakizaya
Maji
nanum
/nanum/
Moto
lamal
/lamal/
Jua
cidal
/tʃidal/
Mwezi
bulad
/bulad/
Nyota
bo'is
/boʔis/
Mama
ina
/ina/
Baba
ama
/ama/
Mimi
zaku
/ʐaku/
Wewe
kisu
/kisu/
Jina
ngangan
/ŋaŋan/
Jicho
mata
/mata/
Mkono
kamay
/kamai/
Moyo
gawang
/ɡawaŋ/
Upendo
maolah
/maolah/
Mti
kilang
/kilaŋ/
Nyumba
luma
/luma/
Mbwa
waco
/watʃo/
Paka
posi
/posi/
Kula
hekal
/hekal/
Kunywa
mihecak
/mihetʃak/
Moja
cacay
/tʃatʃai/
Mbili
tusa
/tusa/
Habari
marayas
/maɾajas/
Asante
lalumahan
/lalumahan/
Nzuri
kapah
/kapah/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian zinazohusiana
| Maana | Kisakizaya | Kiamis | Kithao | Kipuyuma | Kibunun | Kimaranao | Kitagalog cha Kale |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | nanum /nanum/ | nanom /nanom/ | nanum /nanum/ | enay /enai/ | danum /danum/ | ig /iɡ/ | ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ |
| Moto | lamal /lamal/ | namal /namal/ | apuy /apuj/ | apuy /apui/ | sapuz /sapuz/ | apoy /apoj/ | ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ |
| Jua | cidal /tʃidal/ | cidal /tsiðal/ | fitulha /fituʎa/ | kadaw /kadaw/ | vali /vali/ | alongan /aloŋan/ | ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ |
| Mwezi | bulad /bulad/ | folad /folað/ | furaz /fuɾað/ | bulan /buɭan/ | buan /buan/ | bolan /bolan/ | ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ |
| Nyota | bo'is /boʔis/ | fo'is /foʔis/ | fitu'ish /fituʔiʃ/ | vituwan /vituwan/ | bintuhan /bintuhan/ | bito-on /bitoʔon/ | ᜊᜒᜆᜓᜁᜈ᜔ /bituʔin/ |
| Mama | ina /ina/ | ina /ina/ | ina /ina/ | ina /ina/ | tina /tina/ | ina /ina/ | ᜁᜈ /ina/ |
| Baba | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | tama /tama/ | ama /ama/ | ᜀᜋ /ama/ |
| Mimi | zaku /ʐaku/ | kako /kako/ | yaku /jaku/ | kuiku /kuiku/ | saikin /saikin/ | ako /ako/ | ᜀᜃᜓ /ako/ |
| Wewe | kisu /kisu/ | kiso /kiso/ | ihu /ʔihu/ | yu /ju/ | suu /suʔu/ | seka /sɵka/ | ᜁᜃᜏ᜔ /ikaw/ |
| Jina | ngangan /ŋaŋan/ | ngangan /ŋaŋan/ | tanan /tanan/ | ngadan /ŋadan/ | ngaan /ŋaan/ | ngaran /ŋaran/ | ᜅᜎᜈ᜔ /ŋalan/ |
| Jicho | mata /mata/ | mata /mata/ | maca /maθa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | ᜋᜆ /mata/ |
| Mkono | kamay /kamai/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | lima /lima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | ᜃᜋᜌ᜔ /kamaj/ |
| Moyo | gawang /ɡawaŋ/ | faloko' /falokoʔ/ | putul /putul/ | kalumetan /kalumetan/ | is-ang /isaŋ/ | pusoʔ /pusoʔ/ | ᜉᜓᜐᜓ /puso/ |
| Upendo | maolah /maolah/ | maolah /maolah/ | suka /suka/ | ulaw /ulaw/ | madaidaz /madaidaz/ | kalimo /kalimo/ | ᜁᜊᜒᜄ᜔ /ibiɡ/ |
| Mti | kilang /kilaŋ/ | kilang /kilaŋ/ | lhalum /ʎalum/ | kawi /kawi/ | kahu /kahu/ | kayo /kajo/ | ᜃᜑᜓᜌ᜔ /kahoj/ |
| Nyumba | luma /luma/ | loma' /lomaʔ/ | kayan /kajan/ | ruma /ɾuma/ | lumaq /lumaq/ | walay /walaj/ | ᜊᜑᜌ᜔ /bahaj/ |
| Mbwa | waco /watʃo/ | wacu /watsu/ | atu /atu/ | suwan /suwan/ | asu /asu/ | aso /aso/ | ᜀᜐᜓ /aso/ |
| Paka | posi /posi/ | posi /posi/ | posi /posi/ | kating /katiŋ/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | pusa /pusa/ | ᜉᜓᜐ /pusa/ |
| Kula | hekal /hekal/ | komaen /komaən/ | kuman /kuman/ | kuman /kuman/ | maun /maun/ | mangan /maŋan/ | ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ |
| Kunywa | mihecak /mihetʃak/ | minom /minom/ | naqayan /naqajan/ | enpa /enpa/ | muqun /muqun/ | minom /minom/ | ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ |
| Moja | cacay /tʃatʃai/ | cecay /tsetsaj/ | tata /tata/ | sa /sa/ | tasa /tasa/ | isa /isa/ | ᜁᜐ /isa/ |
| Mbili | tusa /tusa/ | tosa /tosaʔ/ | tusha /tuʃa/ | zua /ʐua/ | dusa /dusa/ | dowa /dowa/ | ᜇᜎᜏ /dalaˈwa/ |
| Habari | marayas /maɾajas/ | nga'ay ho /ŋaʔaj ho/ | ya /ja/ | marayas /maɾajas/ | uninang /uninaŋ/ | kapian /kapijan/ | ᜋᜊᜓᜑᜌ᜔ /mabuhaj/ |
| Asante | lalumahan /lalumahan/ | aray /araj/ | mihu /mihu/ | kasapakan /kasapakan/ | uninang /uninaŋ/ | salamat /salamat/ | ᜐᜎᜋᜆ᜔ /salamat/ |
| Nzuri | kapah /kapah/ | kapah /kapah/ | kapah /kapah/ | mauruway /mauɾuwai/ | masial /masial/ | mapia /mapija/ | ᜋᜊᜓᜆᜒ /mabuti/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.