Hata Angkola
Kibatak cha Angkola
Kiaustronesia
Kibatak Angkola ni mojawapo ya lugha nne kuu za Kibatak za Sumatra Kaskazini, inayozungumzwa katika nyanda za juu za Tapanuli Kusini na watu wapatao 750,000. Kundi la Kibatak (Toba bbc, Karo btx, Mandailing btm, Angkola akb, Pakpak/Dairi, Simalungun) huonyesha uelewano wa pande zote wa kiasi kikubwa lakini utambulisho tofauti wa kitamaduni/kikabila. Angkola na Mandailing ziko karibu hasa kama aina za Kibatak za kusini, mara nyingine huchukuliwa kama lahaja za lugha moja. Kwa namna ya pekee, jamii ya Kibatak Angkola kwa wingi ni Waislamu (tofauti na Toba/Karo wa Kikristo), jambo linaloakisi kuenea kwa taratibu kwa Uislamu kuelekea kusini kutoka kwa usultani wa pwani wa Sumatra. Kiisimu, Angkola huhifadhi sifa za kawaida za Kiausitronesia za Kisumatra: mizunguko ya sauti/lengo, viambishi vya nomino vinavyofanana na viainishi, na mfumo tajiri wa viwakilishi unaoonyesha ujumuishi.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kibatak cha Angkola
Maji
aek
/aek/
Moto
api
/api/
Jua
mata ni ari
/mata ni ari/
Mwezi
bulan
/bulan/
Nyota
bintang
/bintaŋ/
Mama
inang
/inaŋ/
Baba
amang
/amaŋ/
Mimi
au
/au/
Wewe
ho
/ho/
Jina
goar
/goar/
Jicho
mata
/mata/
Mkono
tangan
/taŋan/
Moyo
roha
/roha/
Upendo
holong
/holoŋ/
Mti
hayu
/haju/
Nyumba
bagas
/baɡas/
Mbwa
asu
/asu/
Paka
huting
/hutiŋ/
Kula
mangan
/maŋan/
Kunywa
minum
/minum/
Moja
sada
/sada/
Mbili
dua
/dua/
Habari
horas
/horas/
Asante
mauliate
/mauliate/
Nzuri
denggan
/deŋɡan/
Kompyuta
komputer
/komˈputər/
Sushi
sushi
/ˈsuʃi/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian zinazohusiana
| Maana | Kibatak cha Angkola | Kibatak Toba | Kibatak cha Simalungun | Kimusi | Gayo | Kibanjar | Kimalay cha Ambon |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | aek /aek/ | aek /aek/ | bah /bah/ | ayek /ajek/ | weih /weih/ | banyu /baɲu/ | aer /aer/ |
| Moto | api /api/ | api /api/ | apuy /apuj/ | api /api/ | rara /ɾaɾa/ | api /api/ | api /api/ |
| Jua | mata ni ari /mata ni ari/ | mata ni ari /mata ni ari/ | mata ni ari /mata ni ari/ | matahari /matahari/ | matanlo /matanlo/ | matahari /matahari/ | mata hari /mata hari/ |
| Mwezi | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | ulen /ulən/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Nyota | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| Mama | inang /inaŋ/ | ina /ina/ | inang /inaŋ/ | mak /mak/ | ine /ine/ | uma /uma/ | mama /mama/ |
| Baba | amang /amaŋ/ | ama /ama/ | bapa /bapa/ | bapak /bapak/ | ama /ama/ | abah /abah/ | papa /papa/ |
| Mimi | au /au/ | au /au/ | ahu /ahu/ | aku /aku/ | aku /aku/ | aku /aku/ | beta /beta/ |
| Wewe | ho /ho/ | ho /ho/ | ho /ho/ | kau /kau/ | ko /ko/ | ikam /ikam/ | ose /ose/ |
| Jina | goar /goar/ | goar /goar/ | goran /goran/ | namo /namo/ | gerel /gərəl/ | ngaran /ŋaran/ | nama /nama/ |
| Jicho | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mato /mato/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Mkono | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | pumu /pumu/ | tangan /taŋan/ | tangang /taŋaŋ/ |
| Moyo | roha /roha/ | roha /roha/ | uhur /uhur/ | hati /hati/ | ate /ate/ | ati /ati/ | hati /hati/ |
| Upendo | holong /holoŋ/ | holong /holoŋ/ | holong /holoŋ/ | sayang /sajaŋ/ | kunyung /kuɲuŋ/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ |
| Mti | hayu /haju/ | hau /hau/ | hayu /haju/ | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ | batang /bataŋ/ | pohon /pohon/ |
| Nyumba | bagas /baɡas/ | jabu /dʒabu/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | umah /umah/ | rumah /rumah/ | ruma /ruma/ |
| Mbwa | asu /asu/ | biang /biaŋ/ | baliang /baliaŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | asu /asu/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Paka | huting /hutiŋ/ | huting /hutiŋ/ | huting /hutiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | pusa /pusa/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Kula | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ | makan /makan/ | mangan /maŋan/ | makan /makan/ | makang /makaŋ/ |
| Kunywa | minum /minum/ | minum /minum/ | minum /minum/ | minum /minum/ | minum /minum/ | nginum /ŋinum/ | minong /minoŋ/ |
| Moja | sada /sada/ | sada /sada/ | sada /sada/ | siko /siko/ | sara /saɾa/ | asa /asa/ | satu /satu/ |
| Mbili | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | duo /duo/ | roa /roa/ | dua /dua/ | dua /dua/ |
| Habari | horas /horas/ | horas /horas/ | horas /horas/ | halo /halo/ | salam /salam/ | salam /salam/ | hela /hela/ |
| Asante | mauliate /mauliate/ | mauliate /mauliate/ | diatebei /diatebei/ | terimo kasih /terimo kasih/ | berejen /bərədʒən/ | tarima kasih /tarima kasih/ | tarima kase /tarima kase/ |
| Nzuri | denggan /deŋɡan/ | denggan /deŋɡan/ | dear /dear/ | bagus /baɡus/ | jeroh /dʒeɾoh/ | bagus /baɡus/ | bagus /baɡus/ |
| Kompyuta | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.