Pangcah
Kiamis
Kiaustronesia (East Formosan)
Amis (Pangcah) ndiyo kubwa zaidi miongoni mwa lugha za asili za Kiaustronesia zinazotambuliwa nchini Taiwan, inayozungumzwa pwani ya mashariki huko Hualien na Taitung. Ina kitenzi mwanzoni (VOS), ikiwa na mfumo wa kuangazia unaobainisha majukumu ya washiriki kwenye kitenzi. Ina makundi makuu kadhaa ya lahaja (Sakizaya, Amis ya Kaskazini, ya Kati, ya Pwani, na ya Kusini). Inatambuliwa kama lugha ya kitaifa chini ya Sheria ya Maendeleo ya Lugha za Kiasili (Indigenous Languages Development Act) ya mwaka 2017.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiamis
Maji
nanom
/nanom/
Moto
namal
/namal/
Jua
cidal
/tsiðal/
Mwezi
folad
/folað/
Nyota
fo'is
/foʔis/
Mama
ina
/ina/
Baba
ama
/ama/
Mimi
kako
/kako/
Wewe
kiso
/kiso/
Jina
ngangan
/ŋaŋan/
Jicho
mata
/mata/
Mkono
kamay
/kamaj/
Moyo
faloko'
/falokoʔ/
Upendo
maolah
/maolah/
Mti
kilang
/kilaŋ/
Nyumba
loma'
/lomaʔ/
Mbwa
wacu
/watsu/
Paka
posi
/posi/
Kula
komaen
/komaən/
Kunywa
minom
/minom/
Moja
cecay
/tsetsaj/
Mbili
tosa
/tosaʔ/
Habari
nga'ay ho
/ŋaʔaj ho/
Asante
aray
/araj/
Nzuri
kapah
/kapah/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian (East Formosan) zinazohusiana
| Maana | Kiamis | Kisakizaya | Kitao (Yami) | Kimaranao | Kithao | Kitagalog cha Kale | Kibunun |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | nanom /nanom/ | nanum /nanum/ | ranom /ranom/ | ig /iɡ/ | nanum /nanum/ | ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ | danum /danum/ |
| Moto | namal /namal/ | lamal /lamal/ | apuy /apuj/ | apoy /apoj/ | apuy /apuj/ | ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ | sapuz /sapuz/ |
| Jua | cidal /tsiðal/ | cidal /tʃidal/ | araw /araw/ | alongan /aloŋan/ | fitulha /fituʎa/ | ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ | vali /vali/ |
| Mwezi | folad /folað/ | bulad /bulad/ | vehan /vehan/ | bolan /bolan/ | furaz /fuɾað/ | ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ | buan /buan/ |
| Nyota | fo'is /foʔis/ | bo'is /boʔis/ | vituen /vituən/ | bito-on /bitoʔon/ | fitu'ish /fituʔiʃ/ | ᜊᜒᜆᜓᜁᜈ᜔ /bituʔin/ | bintuhan /bintuhan/ |
| Mama | ina /ina/ | ina /ina/ | ina /ina/ | ina /ina/ | ina /ina/ | ᜁᜈ /ina/ | tina /tina/ |
| Baba | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | ᜀᜋ /ama/ | tama /tama/ |
| Mimi | kako /kako/ | zaku /ʐaku/ | yaken /jakən/ | ako /ako/ | yaku /jaku/ | ᜀᜃᜓ /ako/ | saikin /saikin/ |
| Wewe | kiso /kiso/ | kisu /kisu/ | imo /ʔimo/ | seka /sɵka/ | ihu /ʔihu/ | ᜁᜃᜏ᜔ /ikaw/ | suu /suʔu/ |
| Jina | ngangan /ŋaŋan/ | ngangan /ŋaŋan/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | tanan /tanan/ | ᜅᜎᜈ᜔ /ŋalan/ | ngaan /ŋaan/ |
| Jicho | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | maca /maθa/ | ᜋᜆ /mata/ | mata /mata/ |
| Mkono | kamay /kamaj/ | kamay /kamai/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | lima /lima/ | ᜃᜋᜌ᜔ /kamaj/ | ima /ima/ |
| Moyo | faloko' /falokoʔ/ | gawang /ɡawaŋ/ | paso /paso/ | pusoʔ /pusoʔ/ | putul /putul/ | ᜉᜓᜐᜓ /puso/ | is-ang /isaŋ/ |
| Upendo | maolah /maolah/ | maolah /maolah/ | makakdeng /makakdəŋ/ | kalimo /kalimo/ | suka /suka/ | ᜁᜊᜒᜄ᜔ /ibiɡ/ | madaidaz /madaidaz/ |
| Mti | kilang /kilaŋ/ | kilang /kilaŋ/ | kayo /kajo/ | kayo /kajo/ | lhalum /ʎalum/ | ᜃᜑᜓᜌ᜔ /kahoj/ | kahu /kahu/ |
| Nyumba | loma' /lomaʔ/ | luma /luma/ | vahay /vahaj/ | walay /walaj/ | kayan /kajan/ | ᜊᜑᜌ᜔ /bahaj/ | lumaq /lumaq/ |
| Mbwa | wacu /watsu/ | waco /watʃo/ | ino /ino/ | aso /aso/ | atu /atu/ | ᜀᜐᜓ /aso/ | asu /asu/ |
| Paka | posi /posi/ | posi /posi/ | koving /koviŋ/ | pusa /pusa/ | posi /posi/ | ᜉᜓᜐ /pusa/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ |
| Kula | komaen /komaən/ | hekal /hekal/ | kuman /kuman/ | mangan /maŋan/ | kuman /kuman/ | ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ | maun /maun/ |
| Kunywa | minom /minom/ | mihecak /mihetʃak/ | minum /minum/ | minom /minom/ | naqayan /naqajan/ | ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ | muqun /muqun/ |
| Moja | cecay /tsetsaj/ | cacay /tʃatʃai/ | asa /asa/ | isa /isa/ | tata /tata/ | ᜁᜐ /isa/ | tasa /tasa/ |
| Mbili | tosa /tosaʔ/ | tusa /tusa/ | doa /doa/ | dowa /dowa/ | tusha /tuʃa/ | ᜇᜎᜏ /dalaˈwa/ | dusa /dusa/ |
| Habari | nga'ay ho /ŋaʔaj ho/ | marayas /maɾajas/ | akokay /akokaj/ | kapian /kapijan/ | ya /ja/ | ᜋᜊᜓᜑᜌ᜔ /mabuhaj/ | uninang /uninaŋ/ |
| Asante | aray /araj/ | lalumahan /lalumahan/ | ayoy /ajoj/ | salamat /salamat/ | mihu /mihu/ | ᜐᜎᜋᜆ᜔ /salamat/ | uninang /uninaŋ/ |
| Nzuri | kapah /kapah/ | kapah /kapah/ | mapia /mapia/ | mapia /mapija/ | kapah /kapah/ | ᜋᜊᜓᜆᜒ /mabuti/ | masial /masial/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.