Buang

Kibuang cha Mapos

Kiaustronesia

FamiliaKiaustronesia Wasemaji~10K HatiKilatini NchiPapua Guinea Mpya Lugha rasmiHapana (Kiingereza/Tok Pisin/Hiri Motu rasmi) Uhai wa lughailiyo katika hatari ISO 639-3bzh

Mapos Buang ni lugha ya Kioceania ya kundi la lugha za Buang katika Mkoa wa Morobe nchini Papua New Guinea, inayozungumzwa katika bonde la Mto Snake na watu wapatao 10,000 katika maeneo ya jamii ya Mapos na Manga. Lahaja za Buang (Mapos, Manga, Mumeng) zinaunda mfululizo wa lahaja ambapo uelewano wa pamoja hupungua kadiri umbali unavyoongezeka. Kama lugha ya Kioceania ya Magharibi, Buang inahifadhi sifa za kawaida za Kioceania (viashiria vya kuonyesha vya digrii tatu za umbali, viashiria vya kiima vya kabla ya kitenzi, na sentensi zenye kitenzi mwishoni), huku ikionyesha athari fulani ya msingi wa lugha za Nyanda za Juu za New Guinea. Jamii ya Mapos Buang ina utamaduni imara wa masimulizi ya mdomo, na Agano Jipya lilitafsiriwa katika Mapos Buang mwaka 1989 (lilirekebishwa mwaka 2005).

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kibuang cha Mapos

Maji

vuur

/vuːr/

Moto

ehe

/ehe/

Jua

gum

/ɡum/

Mwezi

mha

/mha/

Nyota

betuheng

/betuheŋ/

Mama

ne

/ne/

Baba

ma

/ma/

Mimi

sa

/sa/

Wewe

honġ

/hoŋ/

Jina

arë

/arə/

Jicho

mata

/mata/

Mkono

mok

/mok/

Moyo

minga

/miŋa/

Upendo

vong

/voŋ/

Mti

leng

/leŋ/

Nyumba

ya

/ja/

Mbwa

nyam

/ɲam/

Paka

pus

/pus/

Kula

gen

/ɡen/

Kunywa

nung

/nuŋ/

Moja

lon

/lon/

Mbili

luu

/luː/

Habari

miig

/miːɡ/

Asante

vog ehog

/voɡ ehoɡ/

Nzuri

vovo

/vovo/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Austronesian zinazohusiana

Maana Kibuang cha MaposKihoteMandarKibatak TobaKisakizayaKitokelauKibikol cha Kati
Maji vuur /vuːr/ lua /lua/ uai /uai/ aek /aek/ nanum /nanum/ vai /vai/ tubig /tubiɡ/
Moto ehe /ehe/ eve /eve/ api /api/ api /api/ lamal /lamal/ afi /afi/ kalayo /kalajo/
Jua gum /ɡum/ ari /aɾi/ mata allo /mata alːo/ mata ni ari /mata ni ari/ cidal /tʃidal/ la /la/ saldang /salˈdaŋ/
Mwezi mha /mha/ kalam /kalam/ bulang /bulaŋ/ bulan /bulan/ bulad /bulad/ malama /malama/ bulan /bulan/
Nyota betuheng /betuheŋ/ puling /puliŋ/ bittoeng /bittoeŋ/ bintang /bintaŋ/ bo'is /boʔis/ fetu /fetu/ bitoon /bituʔon/
Mama ne /ne/ ne /ne/ indo /indo/ ina /ina/ ina /ina/ mātua /maːtua/ nanay /nanaj/
Baba ma /ma/ ma /ma/ ama /ama/ ama /ama/ ama /ama/ tamana /tamana/ tatay /tataj/
Mimi sa /sa/ yah /jah/ iyau /ijau/ au /au/ zaku /ʐaku/ au /au/ ako /ʔako/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.