Bahasa Melayu Ambon
Kimalay cha Ambon
Kiaustronesia
Kimalay cha Ambon (jina la asili Bahasa Melayu Ambon) ni aina ya lugha ya mawasiliano yenye msingi wa Kimalay katika visiwa vya Maluku, kinachozungumzwa kama L1 na watu wapatao 250,000 na kama L2 na takriban milioni 1.4 katika jimbo la Maluku mashariki mwa Indonesia. Kiisimu, Kimalay cha Ambon kinatokana na Kimalay cha mawasiliano (lingua franca) kilichotumiwa na wafanyabiashara wa viungo wa Maluku na watawala wa kikoloni wa Kiholanzi tangu karne ya 16, kikibadilisha taratibu lugha asilia za Kiausitronesia za Maluku za watu wa Ambon na visiwa vya Lease. Sasa ni aina ya lugha ya mawasiliano iliyokrioli yenye sarufi ya Kimalay iliyorahisishwa lakini yenye fonolojia ya Kiambon ya kipekee (kudhoofika kwa konsonanti za mwisho, ubora tofauti wa vokali) na msamiati wa kipekee (maneno mengi ya mkopo kutoka Kireno, Kiholanzi, na lugha asilia za Maluku). Kimalay cha Ambon ni mojawapo ya aina za Kimalay za kimkoa zenye uhai zaidi nchini Indonesia na hutumika kama lugha ya mawasiliano ya kitamaduni ya eneo lote la Maluku.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kimalay cha Ambon
Maji
aer
/aer/
Moto
api
/api/
Jua
mata hari
/mata hari/
Mwezi
bulan
/bulan/
Nyota
bintang
/bintaŋ/
Mama
mama
/mama/
Baba
papa
/papa/
Mimi
beta
/beta/
Wewe
ose
/ose/
Jina
nama
/nama/
Jicho
mata
/mata/
Mkono
tangang
/taŋaŋ/
Moyo
hati
/hati/
Upendo
sayang
/sajaŋ/
Mti
pohon
/pohon/
Nyumba
ruma
/ruma/
Mbwa
anjing
/andʒiŋ/
Paka
kucing
/kutʃiŋ/
Kula
makang
/makaŋ/
Kunywa
minong
/minoŋ/
Moja
satu
/satu/
Mbili
dua
/dua/
Habari
hela
/hela/
Asante
tarima kase
/tarima kase/
Nzuri
bagus
/baɡus/
Kompyuta
komputer
/komˈputər/
Sushi
sushi
/ˈsuʃi/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian zinazohusiana
| Maana | Kimalay cha Ambon | Kimalay cha Maluku Kaskazini | Kimusi | Kiindonesia | Kimalei | Kimalei cha Papua | Kibanjar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | aer /aer/ | aer /aer/ | ayek /ajek/ | air /ˈa.ir/ | air /ˈa.ir/ | air /aer/ | banyu /baɲu/ |
| Moto | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /ˈapi/ | api /api/ |
| Jua | mata hari /mata hari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | matahari /mataˈhari/ | matahari /matahari/ |
| Mwezi | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /ˈbulan/ | bulan /bulan/ |
| Nyota | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| Mama | mama /mama/ | mama /mama/ | mak /mak/ | ibu /ibu/ | ibu /ibu/ | mama /ˈmama/ | uma /uma/ |
| Baba | papa /papa/ | papa /papa/ | bapak /bapak/ | ayah /ajah/ | ayah /ajah/ | bapa /ˈbapa/ | abah /abah/ |
| Mimi | beta /beta/ | kita /kita/ | aku /aku/ | saya /saja/ | saya /saja/ | sa /sa/ | aku /aku/ |
| Wewe | ose /ose/ | ngana /ŋana/ | kau /kau/ | kamu /kamu/ | awak /awaʔ/ | ko /ko/ | ikam /ikam/ |
| Jina | nama /nama/ | nama /nama/ | namo /namo/ | nama /nama/ | nama /nama/ | nama /nama/ | ngaran /ŋaran/ |
| Jicho | mata /mata/ | mata /mata/ | mato /mato/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /ˈmata/ | mata /mata/ |
| Mkono | tangang /taŋaŋ/ | tangang /taŋaŋ/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /ˈtaŋan/ | tangan /taŋan/ |
| Moyo | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | hati /ˈhati/ | ati /ati/ |
| Upendo | sayang /sajaŋ/ | cinta /tʃinta/ | sayang /sajaŋ/ | cinta /tʃinta/ | cinta /tʃinta/ | sayang /ˈsajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ |
| Mti | pohon /pohon/ | pohong /pohoŋ/ | kayu /kaju/ | pohon /pohon/ | pokok /pokoʔ/ | pohon /ˈpohon/ | batang /bataŋ/ |
| Nyumba | ruma /ruma/ | ruma /ruma/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | rumah /ˈrumah/ | rumah /rumah/ |
| Mbwa | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /ˈandʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Paka | kucing /kutʃiŋ/ | ikung /ikuŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /ˈkutʃiŋ/ | pusa /pusa/ |
| Kula | makang /makaŋ/ | makang /makaŋ/ | makan /makan/ | makan /makan/ | makan /makan/ | makan /ˈmakan/ | makan /makan/ |
| Kunywa | minong /minoŋ/ | minong /minoŋ/ | minum /minum/ | minum /minum/ | minum /minum/ | minum /ˈminum/ | nginum /ŋinum/ |
| Moja | satu /satu/ | satu /satu/ | siko /siko/ | satu /satu/ | satu /satu/ | satu /ˈsatu/ | asa /asa/ |
| Mbili | dua /dua/ | dua /dua/ | duo /duo/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ |
| Habari | hela /hela/ | cerang /tʃeraŋ/ | halo /halo/ | halo /ˈhalo/ | hai /hai/ | halo /ˈhalo/ | salam /salam/ |
| Asante | tarima kase /tarima kase/ | tarima kase /tarima kase/ | terimo kasih /terimo kasih/ | terima kasih /tərima kasih/ | terima kasih /tərima kasih/ | terima kasih /təˈrima ˈkasih/ | tarima kasih /tarima kasih/ |
| Nzuri | bagus /baɡus/ | bae /bae/ | bagus /baɡus/ | baik /baiʔ/ | baik /baiʔ/ | bae /ˈbae/ | bagus /baɡus/ |
| Kompyuta | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /komˈputər/ | komputer /kɔmˈputər/ | komputer /kɔmˈpu.tə(r)/ | komputer /komˈputer/ | komputer /komˈputər/ |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | susyi /su.ʃi/ | susyi /suʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.