ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ
Kimanchu
Kitungusi > kusini
Kimanchu ni lugha ya Tungusic iliyotumika kama lugha ya kifalme ya nasaba ya Qing (1644–1912). Ina msamiati mzuri wa asili kwa herufi za Han — emu, juwe, ilan kwa nambari; šun kwa jua; abka kwa mbingu. Kamusi za lugha mbili kama Yuzhi Qingwenjian (1708) pia zinarekodia matamshi ya Sino-Manchu kulingana na Mandarin ya kaskazini ya mwishoni mwa Ming. Hati ya Kimanchu, iliyotokana na alfabeti ya Kimongolia, ilitumika katika hati rasmi katika kipindi chote cha Qing.
Inakozungumzwa
Usomaji wa herufi za Han katika Kimanchu
| Herufi | Maana | Usomaji | Umbo | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | ᡝᠮᡠemu | /emu/ | |
| 二 | two | ᠵᡠᠸᡝjuwe | /dʒuwə/ | |
| 三 | three | ᡳᠯᠠᠨilan | /ilan/ | |
| 四 | four | ᡩᡠᡳᠨduin | /duin/ | |
| 五 | five | ᠰᡠᠨᠵᠠsunja | /sundʒa/ | |
| 六 | six | ᠨᡳᠩᡤᡠᠨninggun | /niŋɡun/ | |
| 七 | seven | ᠨᠠᡩᠠᠨnadan | /nadan/ | |
| 八 | eight | ᠵᠠᡴᡡᠨjakūn | /dʒakʰuːn/ | |
| 九 | nine | ᡠᠶᡠᠨuyun | /ujun/ | |
| 十 | ten | ᠵᡠᠸᠠᠨjuwan | /dʒuwan/ | |
| 日 | sun | ᡧᡠᠨšun | /ʃun/ | |
| 月 | moon | ᠪᡳᠶᠠbiya | /bija/ | |
| 山 | mountain | ᠠᠯᡳᠨalin | /alin/ | |
| 水 | water | ᠮᡠᡴᡝmuke | /mukə/ | |
| 火 | fire | ᡨᡠᠸᠠtuwa | /tuwa/ | |
| 木 | tree | ᠮᠣᠣmoo | /moː/ | |
| 土 | soil | ᠪᠣᡳᡥᠣᠨboihon | /bojxon/ | |
| 天 | sky | ᠠᠪᡴᠠabka | /abka/ | |
| 地 | ground | ᠨᠠna | /na/ | |
| 海 | sea | ᠮᡝᡩᡝᡵᡳmederi | /medəri/ | |
| 龍 | dragon | ᠮᡠᡩᡠᡵᡳmuduri | /muduri/ | |
| 虎 | tiger | ᡨᠠᡧᠠtasha | /taʃa/ | |
| 犬 | dog | ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨindahūn | /indaxuːn/ | |
| 馬 | horse | ᠮᠣᡵᡳᠨmorin | /morin/ | |
| 鳥 | bird | ᡤᠠᡧᠠgasha | /ɡaʃa/ | |
| 魚 | fish | ᠨᡳᠮᠠᡥᠠnimaha | /nimaxa/ | |
| 牛 | ox | ᡳᡥᠠᠨihan | /ixan/ | |
| 羊 | sheep | ᡥᠣᠨᡳᠨhonin | /xonin/ | |
| 貓 | cat | ᡴᡝᠰᡳᡴᡝkesike | /kəsikə/ | |
| 人 | person | ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠniyalma | /njalma/ | |
| 手 | hand | ᡤᠠᠯᠠgala | /ɡala/ | |
| 足 | foot | ᠪᡝᡨᡥᡝbethe | /bətxə/ | |
| 目 | eye | ᠶᠠᠰᠠyasa | /jasa/ | |
| 耳 | ear | ᡧᠠᠨšan | /ʃan/ | |
| 口 | mouth | ᠠᠩᡤᠠangga | /aŋɡa/ | |
| 頭 | head | ᡠᠵᡠuju | /udʒu/ | |
| 心 | heart | ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨniyaman | /njaman/ | |
| 血 | blood | ᠰᡝᠩᡤᡳsenggi | /səŋɡi/ | |
| 肉 | meat | ᠶᠠᠯᡳyali | /jali/ | |
| 上 | up | ᡩᡝᠯᡝdele | /dələ/ | |
| 下 | down | ᡶᡝᠵᡳᠯᡝfejile | /fədʒilə/ | |
| 中 | middle | ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠdulimba | /dulimba/ | |
| 中 | hit | ᡤᠣᡳᠪᡠᠮᠪᡳgoibumbi | /ɡoibumbi/ | |
| 央 | center | ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠᡳdulimbai | /dulimbai/ | |
| 左 | left | ᡥᠠᡧᡡhashū | /xaʃuː/ | |
| 右 | right | ᡳᠴᡳici | /itʃi/ | |
| 東 | east | ᡩᡝᡵᡤᡳdergi | /dərɡi/ | |
| 西 | west | ᠸᠠᡵᡤᡳwargi | /warɡi/ | |
| 南 | south | ᠵᡠᠯᡝᡵᡤᡳjulergi | /dʒulərɡi/ | |
| 北 | north | ᠠᠮᠠᡵᡤᡳamargi | /amarɡi/ | |
| 行 | go | ᠶᠠᠪᡠᠮᠪᡳyabumbi | /jabumbi/ | |
| 行 | row | ᡶᠠᡳᡩᠠᠨfaidan | /faidan/ | |
| 来 | come | ᠵᡳᠮᠪᡳjimbi | /dʒimbi/ | |
| 去 | leave | ᡤᡝᠨᡝᠮᠪᡳgenembi | /ɡənəmbi/ | |
| 見 | see | ᠰᠠᠪᡠᠮᠪᡳsabumbi | /sabumbi/ | |
| 聞 | hear | ᡩᠣᠨᠵᡳᠮᠪᡳdonjimbi | /dondʒimbi/ | |
| 食 | eat | ᠵᡝᠮᠪᡳjembi | /dʒəmbi/ | |
| 飲 | drink | ᠣᠮᡳᠮᠪᡳomimbi | /omimbi/ | |
| 走 | run | ᠰᡠᠵᡠᠮᠪᡳsujumbi | /sudʒumbi/ | |
| 坐 | sit | ᡨᡝᠮᠪᡳtembi | /təmbi/ | |
| 立 | stand | ᡳᠯᡳᠮᠪᡳilimbi | /ilimbi/ |
Vyanzo
- 御製清文鑑 (Yuzhi Qingwenjian, 1708)
- 御製增訂清文鑑 (Yuzhi Zengding Qingwenjian, 1771)
- 大清全書 (Daiqing Quanshu, 1683)
- Norman, Jerry — A Concise Manchu-English Lexicon (1978)
- Wiktionary Manchu entries (mnc)
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Tungusic (Manchu-Tungus, Southern) zinazohusiana
| Maana | Kimanchu | Kisibe | Kijurchen | Kinanai | Kiudege | Kievenki | Kieven |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ | ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ | muke /muke/ | муэ /mue/ | уй /uj/ | мӯ /muː/ | мӯ /muː/ |
| Moto | ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ | ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ | tuwa /tuwa/ | това /tova/ | тогбо /toɡbo/ | того /toɡo/ | тоог /toːɡ/ |
| Jua | ᡧᡠᠨ /ʃun/ | ᠰᡠᠨ /sun/ | šun /ʃun/ | сиун /siun/ | даигаси /daiɡasi/ | дылача /dɯlatɕa/ | нөлтэн /nølten/ |
| Mwezi | ᠪᡳᠶᠠ /bija/ | ᠪᡳᠶᠠ /bija/ | biya /bija/ | биа /bia/ | биа /bia/ | бега /beɡa/ | бяг /bjaɡ/ |
| Nyota | ᡠᠰᡳᡥᠠ /usiˈχa/ | ᡠᠰᡳᡥᠠ /usˈχa/ | usiha /usixa/ | хосякта /xoˈsʲakta/ | ваикта /ˈwaikta/ | осикта /oˈsikta/ | осикат /oˈsikat/ |
| Mama | ᡝᠨᡳᠶᡝ /ənijə/ | ᡝᠨᡞᠶᡝ /ənije/ | eme /eme/ | энин /enin/ | энэ /ene/ | эни /eni/ | эньэн /eɲen/ |
| Baba | ᠠᠮᠠ /ama/ | ᠠᠮᠠ /ama/ | ama /ama/ | ама /ama/ | амэ /amə/ | амин /amin/ | аман /aman/ |
| Mimi | ᠪᡳ /bi/ | ᠪᡳ /bi/ | bi /bi/ | ми /mi/ | би /bi/ | би /bi/ | би /bi/ |
| Wewe | ᠰᡳ /si/ | ᠰᡳ /ɕi/ | si /ʃi/ | си /si/ | си /si/ | си /si/ | хи /hiː/ |
| Jina | ᡤᡝᠪᡠ /ɡəbu/ | ᡤᡝᠪᡠ /ɡəˈvu/ | gebu /gəbu/ | гэрбу /gərˈbu/ | гэгбэ /gəgˈbə/ | гэрбӣ /gərˈbiː/ | гэрбэ /gərˈbə/ |
| Jicho | ᠶᠠᠰᠠ /jasa/ | ᠶᠠᠰᠠ /jasa/ | yasa /jasa/ | насал /nasal/ | яа /jaː/ | эса /esa/ | яса /jasa/ |
| Mkono | ᡤᠠᠯᠠ /ɡala/ | ᡤᠠᠯᠠ /ɡala/ | gala /ɡala/ | нгала /ŋala/ | нала /nala/ | нгалэ /ŋale/ | нгал /ŋal/ |
| Moyo | ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨ /nijaman/ | ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨ /nijaman/ | niyaman /nijaman/ | миаван /miavan/ | миаван /miavan/ | меван /mevan/ | мяван /mjavan/ |
| Upendo | ᡥᠠᡳᡵᠠᠮᠪᡳ /xairambi/ | ᠴᡳᠯᡨᡠᠮᠪᡳ /tʃiltumbi/ | gosi /ɡosi/ | эйини /ejini/ | чисанай /tʃisanaj/ | аявдави /ajavdavi/ | аякан /ajakan/ |
| Mti | ᠮᠣᠣ /moː/ | ᠮᠣᠯᠣ /molo/ | mo /mo/ | мо /mo/ | мо /mo/ | мо /mo/ | мо /mo/ |
| Nyumba | ᠪᠣᠣ /boː/ | ᠪᠣᠣ /boː/ | boo /boː/ | дё /dʒo/ | дзугди /dzuɡdi/ | дю /dʒu/ | дьу /dʒu/ |
| Mbwa | ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨ /indaxuːn/ | ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨ /indaxun/ | indahǔn /indahuːn/ | инда /inda/ | инай /inaj/ | нгинакин /ŋinakin/ | нгин /ŋin/ |
| Paka | ᡴᡝᠰᡳᡴᡝ /kəsikə/ | ᡴᡝᠰᡳᡴᡝ /kəsikə/ | kesike /kesike/ | коси /kosi/ | кошк /koʃk/ | кошка /koʂka/ | кошка /koʂka/ |
| Kula | ᠵᡝᠮᠪᡳ /dʒəmbi/ | ᠵᡝᠮᠪᡞ /dʒəmbi/ | jefu /dʒefu/ | депу /depu/ | джевэ /dʒevə/ | дептэ /depte/ | дьэб /dʒeb/ |
| Kunywa | ᠣᠮᡳᠪᡳ /omibi/ | ᠣᠮᡳᠪᡞ /omibi/ | omi /omi/ | омичи /omitʃi/ | омимэ /omimə/ | умӣ /umiː/ | ум /um/ |
| Moja | ᠡᠮᡠ /əmu/ | ᡝᠮᡠ /əmu/ | emu /emu/ | эмун /emun/ | омо /omo/ | умун /umun/ | омэн /omen/ |
| Mbili | ᠵᡠᠸᡝ /dʒuwə/ | ᠵᡠᠸᡝ /dʒuə/ | juwe /dʑuwə/ | дюэр /dʒuˈər/ | дюэ /dʒuˈə/ | дюр /dʒuːr/ | дёр /dʲoːr/ |
| Habari | ᠰᡳ ᠰᠠᡳᠨ /si sain/ | ᠨᡳᠩᡤᡝ ᠰᠠᡳᠨ /niŋɡe sain/ | — /—/ | банди-банди /bandi bandi/ | бандиба /bandiba/ | дорообо /doroːbo/ | дорова /dorova/ |
| Asante | ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ /banixa/ | ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ /banixa/ | — /—/ | банихан /banihan/ | нюхча /ɲuxtʃa/ | пасиба /pasiba/ | пасиба /pasiba/ |
| Nzuri | ᠰᠠᡳᠨ /sain/ | ᠰᠠᡳᠨ /sain/ | sain /sain/ | ая /aja/ | ая /aja/ | ая /aja/ | ай /aj/ |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
Imelinganishwa na lugha za Tungusic > Southern zinazohusiana
| Herufi | Kimanchu | Kijurchen | Kisibe | Pratungus | Kikhitan | Promongoli | Proto-Hmong-Mien |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | emu /emu/ | emu /emu/ | emu /əmu/ | *əmun /*əmun/ | om /əm/ | *nigen /*niɡen/ | *ʔɨ /*ʔɨ/ |
| 二 | juwe /dʒuwə/ | juwe /dʑuwe/ | juwe /dʑuwə/ | *dʒuər /*dʒuər/ | jur /dʒur/ | *qoyar /*qojar/ | *ʔu̯i /*ʔu̯i/ |
| 三 | ilan /ilan/ | ilan /ilan/ | ilan /ilan/ | *ilan /*ilan/ | gur /ɡur/ | *gurba(n) /*gurban/ | *pjɔu /*pjɔu/ |
| 四 | duin /duin/ | duin /duin/ | duin /duin/ | *dügin /*dyɡin/ | dur /dur/ | *dörbe(n) /*dœrben/ | *plei /*plei/ |
| 五 | sunja /sundʒa/ | sunja /sundʑa/ | sunja /sundʑa/ | *tuɲga /*tuɲɡa/ | tau /tau/ | *tabu(n) /*tabun/ | *prja /*prja/ |
| 六 | ninggun /niŋɡun/ | ninggun /niŋɡun/ | ninggun /niŋɢun/ | *ɲuŋun /*ɲuŋun/ | nil /nil/ | *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ | *kruk /*kruk/ |
| 七 | nadan /nadan/ | nadan /nadan/ | nadan /nadan/ | *nadan /*nadan/ | dalu /dalu/ | *doluɣa(n) /*doluɣan/ | — |
| 八 | jakūn /dʒakʰuːn/ | jakūn /dʑakɯn/ | jakūn /dʑakɯn/ | *dʒapkun /*dʒapkun/ | naim /naim/ | *nayima(n) /*najiman/ | — |
| 九 | uyun /ujun/ | uyun /ujun/ | uyun /ujun/ | *xəgün /*xəɡyn/ | isen /isen/ | *yersü(n) /*jersyn/ | *N-ɟuə̯X /*N-ɟuə̯X/ |
| 十 | juwan /dʒuwan/ | juwan /dʑuwan/ | juwan /dʑuwan/ | *dʒuwan /*dʒuwan/ | par /par/ | *harba(n) /*harban/ | *gju̯əpD /*gju̯əpD/ |
| 日 | šun /ʃun/ | šun /ʃun/ | šun /ɕun/ | *siun /*siun/ | nair /nair/ | *naran /*naran/ | *hnu̯ɔiA /*hnu̯ɔiA/ |
| 月 | biya /bija/ | biya /bija/ | biya /bija/ | *bēga /*beːɡa/ | sair /sair/ | *sara(n) /*saran/ | *hlaH /*hlaH/ |
| 山 | alin /alin/ | alin /alin/ | alin /alin/ | *xada /*xada/ | ula /ʊla/ | *agula /*aɣula/ | — |
| 水 | muke /mukə/ | muke /muke/ | muke /mutɕə/ | *mū /*muː/ | us /ʊs/ | *usu(n) /*usun/ | *ʔu̯əm /*ʔu̯əm/ |
| 火 | tuwa /tuwa/ | tuwa /tuwa/ | tuwa /tuwa/ | *tōga /*toːɡa/ | gal /ɡal/ | *gal /*ɡal/ | — |
| 木 | moo /moː/ | moo /moː/ | moo /mɔː/ | *mō /*moː/ | — | *modu(n) /*modun/ | *ntju̯əŋH /*ntju̯əŋH/ |
| 土 | boihon /bojxon/ | boihon /boixon/ | boihon /bɔiʁɔn/ | *na /*na/ | — | *sirui /*siruj/ | — |
| 天 | abka /abka/ | abka /abka/ | abka /apka/ | *abka /*abka/ | teŋri /tʰeŋri/ | *teŋri /*teŋri/ | — |
| 地 | na /na/ | na /na/ | na /na/ | *na /*na/ | — | *gajar /*ɡadʒar/ | — |
| 海 | mederi /medəri/ | mederi /mederi/ | mederi /mədəri/ | *lāmu /*laːmu/ | — | *dalai /*dalaj/ | — |
| 龍 | muduri /muduri/ | muduri /muduri/ | muduri /muduri/ | — | — | — | — |
| 虎 | tasha /taʃa/ | tasha /taʃa/ | tasha /taɕa/ | — | — | — | *tsjɔB /*tsjɔB/ |
| 犬 | indahūn /indaxuːn/ | indahūn /indaxɯn/ | indahūn /indaʁun/ | *ŋinda /*ŋinda/ | — | *noxai /*noxaj/ | *qluwX /*qluwX/ |
| 馬 | morin /morin/ | morin /morin/ | morin /mɔrin/ | *murin /*murin/ | morin /morin/ | *mori(n) /*morin/ | *mjænB /*mjænB/ |
| 鳥 | gasha /ɡaʃa/ | gasha /ɡaʃa/ | gasha /ɢaɕa/ | *gasa /*ɡasa/ | — | *sibawun /*sibaʊn/ | *m-nɔk /*m-nɔk/ |
| 魚 | nimaha /nimaxa/ | nimaha /nimaxa/ | nimaha /nimaʁa/ | *nimaka /*nimaka/ | — | *jigasu(n) /*dʒiɣasun/ | *mbrəuX /*mbrəuX/ |
| 牛 | ihan /ixan/ | ihan /ixan/ | ihan /iʁan/ | *xuker /*xuker/ | — | *hüker /*hyker/ | — |
| 羊 | honin /xonin/ | honin /xonin/ | honin /χɔnin/ | — | — | *honi(n) /*honin/ | — |
| 貓 | kesike /kəsikə/ | — | kesike /kəsitɕə/ | — | — | — | — |
| 人 | niyalma /njalma/ | niyalma /njalma/ | niyalma /ɲalma/ | *niama /*niama/ | küü /kʰuː/ | *kümün /*kymyn/ | *lan /*ʔja/ |
| 手 | gala /ɡala/ | gala /ɡala/ | gala /ɢala/ | *ŋāla /*ŋaːla/ | — | *gar /*ɡar/ | — |
| 足 | bethe /bətxə/ | bethe /betxe/ | bethe /bətxə/ | *bəgdi /*bəɡdi/ | — | *köl /*kœl/ | — |
| 目 | yasa /jasa/ | yasa /jasa/ | yasa /jaza/ | *jāsa /*jaːsa/ | — | *nidün /*nidyn/ | — |
| 耳 | šan /ʃan/ | šan /ʃan/ | šan /ɕan/ | *sēn /*seːn/ | — | *cikin /*tʃikin/ | — |
| 口 | angga /aŋɡa/ | angga /aŋɡa/ | angga /aŋɢa/ | *amŋa /*amŋa/ | — | *aman /*aman/ | — |
| 頭 | uju /udʒu/ | uju /udʑu/ | uju /udʑu/ | *dil /*dil/ | — | *terixün /*terixyn/ | *S-phreiX /*S-phreiX/ |
| 心 | niyaman /njaman/ | niyaman /niaman/ | niyaman /ɲaman/ | *mēwan /*meːwan/ | — | *jirüken /*dʒiryken/ | — |
| 血 | senggi /səŋɡi/ | senggi /səŋɡi/ | senggi /səŋɣi/ | *sēksə /*seːksə/ | — | *cisu(n) /*tʃisun/ | *ntshjamX /*ntshjamX/ |
| 肉 | yali /jali/ | yali /jali/ | yali /jali/ | *uldʒə /*uldʒə/ | — | *mika(n) /*mikan/ | — |
| 上 | dele /dələ/ | dele /dələ/ | dele /dələ/ | *ugi /*uɡi/ | — | *degere /*deɡere/ | — |
| 下 | fejile /fədʒilə/ | fejile /fəjilə/ | fejile /fədʑilə/ | *xərgi /*xərɡi/ | — | *doxora /*doxora/ | — |
| 中 | dulimba /dulimba/ | dulin /dulin/ | dulimba /dulimba/ | *dulin /*dulin/ | — | *dumda /*dumda/ | — |
| 中 | goibumbi /ɡoibumbi/ | — | goibumbi /ɢɔibum/ | *dulin /*dulin/ | — | *dumda /*dumda/ | — |
| 央 | dulimbai /dulimbai/ | dulimbai /dulimbai/ | dulimbai /dulimbai/ | *dulin /*dulin/ | — | — | — |
| 左 | hashū /xaʃuː/ | hashū /haʃɯ/ | hashū /χaɕu/ | *dʒəgün /*dʒəɡyn/ | — | *jegün /*dʒeɡyn/ | — |
| 右 | ici /itʃi/ | ici /itɕi/ | ici /itɕi/ | *aŋān /*aŋaːn/ | — | *baragun /*baraɣun/ | — |
| 東 | dergi /dərɡi/ | dergi /dərɡi/ | dergi /dərɡi/ | — | — | *jegün /*dʒeɡyn/ | — |
| 西 | wargi /warɡi/ | wargi /warɡi/ | wargi /warɡi/ | — | — | *baragun /*baraɣun/ | — |
| 南 | julergi /dʒulərɡi/ | julergi /dʑulərɡi/ | julergi /dʑulərɡi/ | — | — | *emüne /*emyne/ | — |
| 北 | amargi /amarɡi/ | amargi /amarɡi/ | amargi /amarɡi/ | — | — | *hoyitu /*hojitu/ | — |
| 行 | yabumbi /jabumbi/ | yabu- /jabu-/ | yabumbi /jawum/ | *jabu- /*jabu-/ | — | *yabu- /*jabu-/ | — |
| 行 | faidan /faidan/ | — | faidan /faidan/ | *ŋənə- /*ŋənə-/ | — | *yabu- /*jabu-/ | — |
| 来 | jimbi /dʒimbi/ | ji- /dʑi-/ | jimbi /dʑim/ | *əmə- /*əmə-/ | — | *ire- /*ire-/ | — |
| 去 | genembi /ɡənəmbi/ | gene- /ɡənə-/ | genembi /ɡənəm/ | *ŋənə- /*ŋənə-/ | — | *od- /*od-/ | — |
| 見 | sabumbi /sabumbi/ | sabu- /sabu-/ | sabumbi /sabum/ | *ičə- /*itʃə-/ | — | *üje- /*ydʒe-/ | — |
| 聞 | donjimbi /dondʒimbi/ | donji- /dondʑi-/ | donjimbi /dɔndʑim/ | *dōldi- /*doːldi-/ | — | *sonos- /*sonos-/ | — |
| 食 | jembi /dʒəmbi/ | je- /dʑe-/ | jembi /dʑəm/ | *dʒəp- /*dʒəp-/ | — | *ide- /*ide-/ | — |
| 飲 | omimbi /omimbi/ | omi- /omi-/ | omimbi /ɔmim/ | *umī- /*umiː-/ | — | *uxu- /*uxu-/ | — |
| 走 | sujumbi /sudʒumbi/ | suju- /sudʑu-/ | sujumbi /sudʑum/ | *tuksa- /*tuksa-/ | — | *güyü- /*ɡyjy-/ | — |
| 坐 | tembi /təmbi/ | te- /te-/ | tembi /təm/ | *təgə- /*təɡə-/ | — | *saxu- /*saxu-/ | — |
| 立 | ilimbi /ilimbi/ | ili- /ili-/ | ilimbi /ilim/ | *ili- /*ili-/ | — | *bos- /*bos-/ | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.