हिन्दी
Kihindi
Kihindi-Aria
Pia hujulikana kama: Hindi
Kihindi ndicho lugha inayozungumzwa zaidi nchini India, ikiwa na wazungumzaji asili wapatao milioni 345 pamoja na wazungumzaji wa lugha ya pili wapatao milioni 250. Pamoja na Kiurdu (ambacho huandika lugha ile ile ya mazungumzo kwa hati ya Kiajemi-Kiarabu), huunda kundi la Kihindustani lenye wazungumzaji wapatao milioni 600, la tatu kwa ukubwa duniani baada ya Kimandarini na Kiingereza. Kihindi kimetokana na lahaja ya Khari Boli ya Delhi kupitia Kiprakriti cha Sauraseni; namna sanifu ya baada ya mwaka 1947 imesanskritishwa (ikikopa maneno ya tatsama kutoka Kisanskriti cha kale), ilhali Kiurdu hukopa msamiati wa Kiajemi-Kiarabu. Kinaandikwa kwa hati ya Devanagari, aina ya abugida ya familia ya Brahmi iliyotokana na Brahmi kupitia Nagari (karibu karne ya 10). Ni miongoni mwa lugha mbili rasmi za Muungano wa India pamoja na Kiingereza, na ni rasmi kwa pamoja katika majimbo 9. Kwa idadi ya filamu, India ndiyo mtayarishaji mkubwa zaidi wa filamu duniani, na sinema ya lugha ya Kihindi (Bollywood) ndilo tawi lake mashuhuri zaidi la lugha moja.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kihindi
Maji
पानी
/paːniː/
Moto
आग
/aːɡ/
Jua
सूरज
/suːɾədʒ/
Mwezi
चाँद
/tʃãːd/
Nyota
तारा
/taːɾaː/
Mama
माँ
/mãː/
Baba
पिता
/pitaː/
Mimi
मैं
/mɛ̃ː/
Wewe
तुम
/tʊm/
Jina
नाम
/naːm/
Jicho
आँख
/ãːkʰ/
Mkono
हाथ
/haːtʰ/
Moyo
दिल
/dil/
Upendo
प्यार
/pjaːɾ/
Mti
पेड़
/peːɽ/
Nyumba
घर
/ɡʱəɾ/
Mbwa
कुत्ता
/kutːaː/
Paka
बिल्ली
/bilːiː/
Kula
खाना
/kʰaːnaː/
Kunywa
पीना
/piːnaː/
Moja
एक
/eːk/
Mbili
दो
/d̪oː/
Habari
नमस्ते
/namasteː/
Asante
धन्यवाद
/dʱanjaʋaːd/
Nzuri
अच्छा
/atʃːʰaː/
Kekeo
कोयल
/koːjal/
Woof
भौं भौं
/bʱɔ̃ː bʱɔ̃ː/
Kompyuta
कंप्यूटर
/kəm.pjuː.ʈəɾ/
Sushi
सुशी
/sʊ.ʃiː/
Dopamini
डोपामाइन
/ɖoːpaːˈmaːɪn/
Alama ya @
एट
/eːʈ/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Indo-Aryan zinazohusiana
| Maana | Kihindi | Kiurdu | Kiharyanvi | Kihindustani cha Karibia | Kitharu | Kilambadi | Kibhojpuri |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | पानी /paːniː/ | پانی /paːniː/ | पाणी /paːɳiː/ | paani /paːni/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ |
| Moto | आग /aːɡ/ | آگ /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | aag /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡɪ/ |
| Jua | सूरज /suːɾədʒ/ | سورج /suːɾədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ | suuraj /suːɾədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सुरज /suɾədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ |
| Mwezi | चाँद /tʃãːd/ | چاند /tʃãːd/ | चांद /tʃãːd/ | caand /tʃãːd/ | चांद /tʃãːd/ | चांद /tʃãːd/ | चाँद /tʃãːd/ |
| Nyota | तारा /taːɾaː/ | ستارہ /sɪt̪aːɾaː/ | तारा /taːɾaː/ | taaraa /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारो /t̪aːro/ | तारा /taːɾaː/ |
| Mama | माँ /mãː/ | ماں /mãː/ | माई /maːiː/ | mai /mai/ | माई /maːiː/ | मा /maː/ | माई /maːiː/ |
| Baba | पिता /pitaː/ | والد /vaːlid/ | बापू /baːpuː/ | baap /baːp/ | बबा /bəbaː/ | बाप /baːp/ | बाबू /baːbuː/ |
| Mimi | मैं /mɛ̃ː/ | میں /mɛ̃ː/ | मैं /mɛ̃ː/ | ham /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | हूं /hũː/ | हम /ɦəm/ |
| Wewe | तुम /tʊm/ | تم /t̪ʊm/ | तू /tuː/ | tuu /tuː/ | तैं /tɛ̃ː/ | तू /t̪u/ | तू /tu/ |
| Jina | नाम /naːm/ | نام /naːm/ | नाम /naːm/ | naam /naːm/ | नाम /naːm/ | नाव /naːʋ/ | नाम /naːm/ |
| Jicho | आँख /ãːkʰ/ | آنکھ /ãːkʰ/ | आख /aːkʰ/ | ankh /ãːkʰ/ | आंख /ãːkʰ/ | आंख /ãːkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ |
| Mkono | हाथ /haːtʰ/ | ہاتھ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | haat /haːt/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Moyo | दिल /dil/ | دل /dil/ | दिल /dɪl/ | dil /dil/ | मन /man/ | मन /mən/ | दिल /dɪl/ |
| Upendo | प्यार /pjaːɾ/ | محبت /mʊhəbːət/ | मोहब्बत /mohabːət/ | piaar /piaːr/ | माया /maːjaː/ | प्रेम /pɾem/ | प्यार /pjaːɾ/ |
| Mti | पेड़ /peːɽ/ | درخت /daɾaxt/ | पेड़ /peːɽ/ | ped /peɽ/ | पेड़ /peːɽ/ | पेड़ /peːɽ/ | पेड़ /peɽ/ |
| Nyumba | घर /ɡʱəɾ/ | گھر /ɡʱaɾ/ | घर /ɡʱəɾ/ | ghar /ɡʱar/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱəɾ/ |
| Mbwa | कुत्ता /kutːaː/ | کتا /kutːaː/ | कुत्ता /kutːaː/ | kuttaa /kuttaː/ | कुकुर /kukur/ | कुत्ता /kutːaː/ | कुकुर /kukuɾ/ |
| Paka | बिल्ली /bilːiː/ | بلی /bilːiː/ | बिल्ली /bɪlːiː/ | billii /billiː/ | बिलार /bilaːɾ/ | बिल्ली /bilːiː/ | बिलाड़ी /bɪlaːɽiː/ |
| Kula | खाना /kʰaːnaː/ | کھانا /kʰaːnaː/ | खाणा /kʰaːɳaː/ | khaae /kʰaːe/ | खाना /kʰaːnaː/ | खा /kʰaː/ | खाए /kʰaːe/ |
| Kunywa | पीना /piːnaː/ | پینا /piːnaː/ | पीणा /piːɳaː/ | pi /pi/ | पीना /piːnaː/ | पी /piː/ | पिए /pɪe/ |
| Moja | एक /eːk/ | ایک /eːk/ | एक /eːk/ | ek /ek/ | एक /eːk/ | एक /ek/ | एक /ek/ |
| Mbili | दो /d̪oː/ | دو /d̪oː/ | दो /do/ | dui /dui/ | दुइ /dui/ | दो /d̪o/ | दू /duː/ |
| Habari | नमस्ते /namasteː/ | السلام علیکم /əsːalaːm əlaɪkʊm/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | namaste /namaste/ | राम राम /raːm raːm/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | प्रणाम /pɾəɳaːm/ |
| Asante | धन्यवाद /dʱanjaʋaːd/ | شکریہ /ʃukrijaː/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | dhanyabaad /dʰanjabaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ |
| Nzuri | अच्छा /atʃːʰaː/ | اچھا /atʃːʰaː/ | चोखा /tʃoːkʰaː/ | accha /atʃtʃʰa/ | नीक /niːk/ | अच्छो /ətʃʰo/ | नीक /niːk/ |
| Kekeo | कोयल /koːjal/ | کوئل /koːjal/ | कोयल /koːjal/ | — | — | — | कोइलि /koili/ |
| Woof | भौं भौं /bʱɔ̃ː bʱɔ̃ː/ | بھَو بھَو /bʱəʊ bʱəʊ/ | — | — | — | — | — |
| Kompyuta | कंप्यूटर /kəm.pjuː.ʈəɾ/ | کمپیوٹر /kəm.pjuː.ʈəɾ/ | — | — | — | — | कंप्यूटर /kəm.pjuː.ʈəɾ/ |
| Sushi | सुशी /sʊ.ʃiː/ | سوشی /suː.ʃiː/ | — | — | — | — | — |
| Dopamini | डोपामाइन /ɖoːpaːˈmaːɪn/ | ڈوپامین /ɖoːpaːˈmiːn/ | — | — | — | — | — |
| Alama ya @ | एट /eːʈ/ | ایٹ /ɛːʈ/ | — | — | — | — | — |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha zenye uhusiano wa karibu
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.