Trēgāmī
त्रेगामी
Indo-European
त्रेगामी (Trēgāmī, "तीन गाँवों के लोग") इंडो-ईरानी के भीतर छोटी नूरिस्तानी भाषा-परिवार की एक नूरिस्तानी भाषा है, जिसे अफ़ग़ानिस्तान के नूरिस्तान प्रांत की त्रेगाम घाटी में लगभग 3,500 लोग बोलते हैं। नूरिस्तानी परिवार (काती, वैगाली, त्रेगामी, अश्कुन, प्रसून — 5 भाषाएँ, कुल लगभग 1,25,000 वक्ता) ऐसे लक्षण दिखाता है जो इसे इंडो-आर्यन और ईरानी दोनों से अलग करते हैं: अन्यत्र खो चुके कुछ इंडो-यूरोपीय कंठ्य ध्वनियों का संरक्षण, अनूठी स्वर प्रणाली, और काकेशस-तुल्य कंठ्य अवरोधक। नूरिस्तानी लोग 19वीं सदी के अंत में अफ़ग़ानिस्तान द्वारा "काफ़िरिस्तान" विजय के बाद काफ़िरी (इस्लाम-पूर्व) धर्म से इस्लाम में परिवर्तित हुए।
कहाँ बोली जाती है
त्रेगामी में 20 मूल शब्द
पानी
wo
/wo/
आग
agni
/aɡni/
सूरज
suri
/suɾi/
चाँद
mas
/mas/
माता
nani
/nani/
पिता
tata
/tata/
खाना
ji
/dʒi/
पीना
piti
/piti/
प्रेम
ošti
/oʃti/
दिल
hridaya
/hɾidaja/
पेड़
vrkṣa
/vɾkʃa/
घर
kuti
/kuti/
कुत्ता
šva
/ʃva/
बिल्ली
biri
/biɾi/
हाथ
hasta
/hasta/
आँख
nayan
/najan/
नमस्ते
salaam
/salaːm/
धन्यवाद
shukria
/ʃukɾia/
एक
ek
/ek/
अच्छा
shari
/ʃaɾi/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Indo-European संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | त्रेगामी | पशाई | सिलहटी | शिक्षणीय पालि (थेरवाद) | संस्कृत | रोहिंग्या | पाली |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | wo /wo/ | واری /waːri/ | পানি /pani/ | udaka /udaka/ | जलम् /dʑalam/ | fani /fani/ | उदक /udaka/ |
| आग | agni /aɡni/ | انگاری /aŋɡaːri/ | আগুন /aɡun/ | aggi /aɡːi/ | अग्निः /aɡniɦ/ | aág /aːɡ/ | अग्गि /aɡːi/ |
| सूरज | suri /suɾi/ | سور /sur/ | সুরুজ /suruz/ | suriya /suɾija/ | सूर्यः /suːɾjaɦ/ | beil /beil/ | सुरिय /surija/ |
| चाँद | mas /mas/ | مس /mas/ | চান /tʃan/ | canda /tɕanda/ | चन्द्रः /tɕandɾaɦ/ | sán /sãn/ | चन्द /tɕanda/ |
| माता | nani /nani/ | نا /naː/ | মা /ma/ | mātā /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | maa /maː/ | माता /maːtaː/ |
| पिता | tata /tata/ | تاتا /taːtaː/ | বাফ /baf/ | pitā /pitaː/ | पिता /pitaː/ | baba /baba/ | पिता /pitaː/ |
| खाना | ji /dʒi/ | کخن- /kxn/ | খাইন /xaɪn/ | bhuñjati /bʱuɲd͡ʒati/ | खादति /kʰaːdati/ | háwa /kʰaowa/ | खादति /kʰaːdati/ |
| पीना | piti /piti/ | پی- /piː/ | ফিন /fin/ | pivati /pivati/ | पिबति /pibati/ | piya /pija/ | पिवति /pivati/ |
| प्रेम | ošti /oʃti/ | پیار /pjaːr/ | মহব্বত /mohobbot/ | mettā /metːaː/ | प्रेम /preːma/ | muhabbat /muhabːat/ | पेम /pema/ |
| दिल | hridaya /hɾidaja/ | دل /dil/ | দিল /dil/ | hadaya /hadaja/ | हृदयम् /hr̩dajam/ | dil /dil/ | हदय /hadaja/ |
| पेड़ | vrkṣa /vɾkʃa/ | درغ /darʁ/ | গাছ /ɡatʃʰ/ | rukkha /rukːʰa/ | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | gas /ɡas/ | रुक्ख /rukːʰa/ |
| घर | kuti /kuti/ | جوغ /dʒoʁ/ | ঘর /ɡʱor/ | gehā /ɡehaː/ | गृहम् /ɡr̩ham/ | gór /ɡɔr/ | घर /ɡʱara/ |
| कुत्ता | šva /ʃva/ | کوتا /kotaː/ | কুত্তা /kuttʰa/ | sunakha /sunakʰa/ | श्वा /ɕvaː/ | kúkkur /kukːur/ | सुनख /sunakʰa/ |
| बिल्ली | biri /biɾi/ | بلور /baloːr/ | বিলাই /bilai/ | biḷāra /biɭaːɾa/ | मार्जारः /maːɾdʑaːɾaɦ/ | bilai /bilai/ | बिळाल /biɭaːla/ |
| हाथ | hasta /hasta/ | دست /dast/ | হাত /hat/ | hattha /hatːʰa/ | हस्तः /hastaɦ/ | hát /hat/ | हत्थ /hatːʰa/ |
| आँख | nayan /najan/ | اچی /atʃiː/ | ছকু /ʃoku/ | cakkhu /tɕakːʰu/ | नेत्रम् /neːtɾam/ | sui /sui/ | चक्खु /tɕakːʰu/ |
| नमस्ते | salaam /salaːm/ | سلام /salaːm/ | আদাব /adab/ | namo /namo/ | नमस्ते /namasteː/ | assalam /assalam/ | नमो /namo/ |
| धन्यवाद | shukria /ʃukɾia/ | شکریه /ʃukrija/ | শুকরিয়া /ʃukria/ | anumodanā /anumodanaː/ | धन्यवादः /dʱanjaʋaːdaɦ/ | shukoría /ʃukria/ | अनुमोदामि /anumodaːmi/ |
| एक | ek /ek/ | ایک /eːk/ | এক /ek/ | eka /eka/ | एकः /eːkaɦ/ | ek /ek/ | एक /eka/ |
| अच्छा | shari /ʃaɾi/ | شو /ʃoː/ | ভালা /bʱala/ | kusala /kusala/ | साधु /saːdʱu/ | bála /baːla/ | सुन्दर /sundara/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।