Trēgāmī
טרגאמי
Indo-European
תרגאמית (Trēgāmī, "אנשי שלושת הכפרים") היא שפה נוריסטאנית ממשפחת הנוריסטאני הקטנה בתוך הענף ההודו-איראני, המדוברת בפי כ-3,500 איש בעמק תרגם במחוז נוריסטאן באפגניסטן. למשפחת הנוריסטאני (קאטי, ויגאלי, תרגאמי, אשקון, פרסון — חמש שפות, סך הכל כ-125,000 דוברים) תכונות המבדילות אותה הן מההודו-ארית הן מהאיראנית: שימור לרינגלים הודו-אירופיים שאבדו בשפות אחרות, מערכת תנועות ייחודית, ועצירים גלוטליים בסגנון הקווקזי. הנוריסטאנים המירו את דתם מהפגאניות הכאפירית לאסלאם בסוף המאה ה-19, לאחר כיבוש "כאפיריסטן" בידי אפגניסטן.
היכן מדוברת
20 מילים בסיסיות בטרגאמי
מים
wo
/wo/
אש
agni
/aɡni/
שמש
suri
/suɾi/
ירח
mas
/mas/
אמא
nani
/nani/
אבא
tata
/tata/
לאכול
ji
/dʒi/
לשתות
piti
/piti/
אהבה
ošti
/oʃti/
לב
hridaya
/hɾidaja/
עץ
vrkṣa
/vɾkʃa/
בית
kuti
/kuti/
כלב
šva
/ʃva/
חתול
biri
/biɾi/
יד
hasta
/hasta/
עין
nayan
/najan/
שלום
salaam
/salaːm/
תודה
shukria
/ʃukɾia/
אחד
ek
/ek/
טוב
shari
/ʃaɾi/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Indo-European קשורות
| משמעות | טרגאמי | פשאי | סילהטית | פאלי פדגוגית (תרוואדה) | סנסקריט | רוהינגיה | פאלי |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | wo /wo/ | واری /waːri/ | পানি /pani/ | udaka /udaka/ | जलम् /dʑalam/ | fani /fani/ | उदक /udaka/ |
| אש | agni /aɡni/ | انگاری /aŋɡaːri/ | আগুন /aɡun/ | aggi /aɡːi/ | अग्निः /aɡniɦ/ | aág /aːɡ/ | अग्गि /aɡːi/ |
| שמש | suri /suɾi/ | سور /sur/ | সুরুজ /suruz/ | suriya /suɾija/ | सूर्यः /suːɾjaɦ/ | beil /beil/ | सुरिय /surija/ |
| ירח | mas /mas/ | مس /mas/ | চান /tʃan/ | canda /tɕanda/ | चन्द्रः /tɕandɾaɦ/ | sán /sãn/ | चन्द /tɕanda/ |
| אמא | nani /nani/ | نا /naː/ | মা /ma/ | mātā /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | maa /maː/ | माता /maːtaː/ |
| אבא | tata /tata/ | تاتا /taːtaː/ | বাফ /baf/ | pitā /pitaː/ | पिता /pitaː/ | baba /baba/ | पिता /pitaː/ |
| לאכול | ji /dʒi/ | کخن- /kxn/ | খাইন /xaɪn/ | bhuñjati /bʱuɲd͡ʒati/ | खादति /kʰaːdati/ | háwa /kʰaowa/ | खादति /kʰaːdati/ |
| לשתות | piti /piti/ | پی- /piː/ | ফিন /fin/ | pivati /pivati/ | पिबति /pibati/ | piya /pija/ | पिवति /pivati/ |
| אהבה | ošti /oʃti/ | پیار /pjaːr/ | মহব্বত /mohobbot/ | mettā /metːaː/ | प्रेम /preːma/ | muhabbat /muhabːat/ | पेम /pema/ |
| לב | hridaya /hɾidaja/ | دل /dil/ | দিল /dil/ | hadaya /hadaja/ | हृदयम् /hr̩dajam/ | dil /dil/ | हदय /hadaja/ |
| עץ | vrkṣa /vɾkʃa/ | درغ /darʁ/ | গাছ /ɡatʃʰ/ | rukkha /rukːʰa/ | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | gas /ɡas/ | रुक्ख /rukːʰa/ |
| בית | kuti /kuti/ | جوغ /dʒoʁ/ | ঘর /ɡʱor/ | gehā /ɡehaː/ | गृहम् /ɡr̩ham/ | gór /ɡɔr/ | घर /ɡʱara/ |
| כלב | šva /ʃva/ | کوتا /kotaː/ | কুত্তা /kuttʰa/ | sunakha /sunakʰa/ | श्वा /ɕvaː/ | kúkkur /kukːur/ | सुनख /sunakʰa/ |
| חתול | biri /biɾi/ | بلور /baloːr/ | বিলাই /bilai/ | biḷāra /biɭaːɾa/ | मार्जारः /maːɾdʑaːɾaɦ/ | bilai /bilai/ | बिळाल /biɭaːla/ |
| יד | hasta /hasta/ | دست /dast/ | হাত /hat/ | hattha /hatːʰa/ | हस्तः /hastaɦ/ | hát /hat/ | हत्थ /hatːʰa/ |
| עין | nayan /najan/ | اچی /atʃiː/ | ছকু /ʃoku/ | cakkhu /tɕakːʰu/ | नेत्रम् /neːtɾam/ | sui /sui/ | चक्खु /tɕakːʰu/ |
| שלום | salaam /salaːm/ | سلام /salaːm/ | আদাব /adab/ | namo /namo/ | नमस्ते /namasteː/ | assalam /assalam/ | नमो /namo/ |
| תודה | shukria /ʃukɾia/ | شکریه /ʃukrija/ | শুকরিয়া /ʃukria/ | anumodanā /anumodanaː/ | धन्यवादः /dʱanjaʋaːdaɦ/ | shukoría /ʃukria/ | अनुमोदामि /anumodaːmi/ |
| אחד | ek /ek/ | ایک /eːk/ | এক /ek/ | eka /eka/ | एकः /eːkaɦ/ | ek /ek/ | एक /eka/ |
| טוב | shari /ʃaɾi/ | شو /ʃoː/ | ভালা /bʱala/ | kusala /kusala/ | साधु /saːdʱu/ | bála /baːla/ | सुन्दर /sundara/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.