Maninkakan
Maninkakan occidental
Niger-Congo
Le maninkakan occidental (maninka de Guinée, formellement « maninkakan » seul) est la principale variété mandingue de Guinée, sœur du bambara (bm, Mali) et du maninkakan de Kita (mwk) au sein du groupe mandingue. Parlé par environ 750 000 à 1 000 000 de personnes, principalement dans la haute vallée du fleuve Niger autour de Kankan, en Guinée — cœur historique de l'empire du Mali (XIIIe-XVIe s.) et ancrage culturel du peuple maninka. Sur le plan linguistique, le maninka occidental partage des traits mandingues avec le bambara (sujet-verbe-objet, marqueurs d'aspect en fin de verbe, constructions classificateur-nom) mais possède un système tonal et un vocabulaire distinctifs. L'écriture n'ko (créée en 1949 par Souleymane Kanté) est largement utilisée pour l'alphabétisation en maninka.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Maninkakan occidental
Eau
ji
/dʒi/
Feu
tasuma
/tasuma/
Soleil
tile
/tile/
Lune
kalo
/kalo/
Étoile
lolo
/lolo/
Mère
na
/na/
Père
fa
/fa/
Je
ne
/ne/
Tu
i
/i/
Nom
tɔɔ
/tɔː/
Œil
nya
/ɲa/
Main
bolo
/bolo/
Cœur
dusu
/dusu/
Amour
kanu
/kanu/
Arbre
yiri
/jiɾi/
Maison
so
/so/
Chien
wulu
/wulu/
Chat
nyaakuma
/ɲaːkuma/
Manger
don
/don/
Boire
min
/min/
Un
kelen
/kelen/
Deux
fila
/fila/
Bonjour
i ni sögöma
/i ni soɣoma/
Merci
i ni baara
/i ni baːɾa/
Bon
nyuman
/ɲuman/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Niger-Congo apparentées
| Sens | Maninkakan occidental | Kita maninkakan | Khassonké | Maninka oriental | Dioula | Bambara | Konabéré |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ |
| Feu | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | ta /ta/ |
| Soleil | tile /tile/ | tle /tle/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ |
| Lune | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ |
| Étoile | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | dolo /dólo/ | dolo /dòlo/ | tɛnɛ /tɛ̀nɛ̀/ |
| Mère | na /na/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ |
| Père | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ |
| Je | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ń /ŋ́/ | ne /nè/ | n /ǹ/ |
| Tu | i /i/ | i /i/ | i /i/ | i /i/ | í /í/ | i /í/ | i /í/ |
| Nom | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔgɔ /tɔ́gɔ/ | tɔgɔ /tɔ̀ɡɔ/ | to /tō/ |
| Œil | nya /ɲa/ | ña /ɲa/ | ɲa /ɲa/ | ɲa /ɲa/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ɲɛ /ɲɛ/ |
| Main | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ |
| Cœur | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ |
| Amour | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kana /kana/ |
| Arbre | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiri/ | jiri /dʒiɾi/ | yiri /jiri/ |
| Maison | so /so/ | so /so/ | so /so/ | lu /lu/ | so /so/ | so /so/ | so /so/ |
| Chien | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wuli /wuli/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | fugo /fuɡo/ |
| Chat | nyaakuma /ɲaːkuma/ | ñaakuma /ɲaːkuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | nyukuma /ɲukuma/ |
| Manger | don /don/ | don /don/ | domu /domu/ | domu /domu/ | dun /dun/ | dumuni /dumuni/ | don /don/ |
| Boire | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ |
| Un | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kele /kele/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ |
| Deux | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fìla/ | fila /fìla/ | pla /plà/ |
| Bonjour | i ni sögöma /i ni soɣoma/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | i ni sogoma /i ni soɡoma/ | i ni se /i ni se/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | i ni ce /i ni tʃɛ/ | ka kɛ /ka kɛ/ |
| Merci | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni ce /i ni tʃe/ | i ni ce /i ni tʃe/ | i ni ce /i ni tʃɛ/ | baraka /baɾaka/ |
| Bon | nyuman /ɲuman/ | ñuman /ɲuman/ | nyi /ɲi/ | ka ɲi /ka ɲi/ | ɲuman /ɲuman/ | ka ɲi /ka ɲi/ | ɲuman /ɲuman/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.