Maninkakan
Maninka oriental
Niger-Congo
Le maninka oriental (autonyme : maninkakan) est une langue mandingue de la branche mandé du Niger-Congo, parlée par plus de 3 millions de personnes en Haute-Guinée (préfectures de Kankan, Faranah, Siguiri) et dans les zones frontalières adjacentes du Mali, de la Côte d'Ivoire, du Sénégal, du Liberia et de la Sierra Leone. Le maninka est étroitement apparenté au bambara (bm) du Mali et au mandinka de Sénégambie — formant ensemble le groupe dialectal mandingue. Les Maninka sont les descendants modernes de l'Empire du Mali (v. 1235-1670), qui domina l'Afrique de l'Ouest sous des empereurs comme Soundiata Keïta et Mansa Moussa. L'invention en 1949 de l'alphabet n'ko par Solomana Kanté, spécifiquement pour les langues mandingues, fut une réaction explicite contre l'usage d'écritures étrangères (arabe et latine) pour les langues africaines, et le n'ko connaît un usage populaire croissant, en particulier en Guinée. Le maninka est l'une des langues africaines les plus vivantes, avec une transmission intergénérationnelle intacte et une importante production littéraire.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Maninka oriental
Eau
ji
/dʒi/
Feu
tasuma
/tasuma/
Soleil
tile
/tile/
Lune
kalo
/kalo/
Étoile
lolo
/lolo/
Mère
ba
/ba/
Père
fa
/fa/
Je
ne
/ne/
Tu
i
/i/
Nom
tɔɔ
/tɔː/
Œil
ɲa
/ɲa/
Main
bolo
/bolo/
Cœur
dusu
/dusu/
Amour
kanu
/kanu/
Arbre
yiri
/jiɾi/
Maison
lu
/lu/
Chien
wuli
/wuli/
Chat
jakuma
/dʒakuma/
Manger
domu
/domu/
Boire
min
/min/
Un
kelen
/kelen/
Deux
fila
/fila/
Bonjour
i ni se
/i ni se/
Merci
i ni ce
/i ni tʃe/
Bon
ka ɲi
/ka ɲi/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Niger-Congo apparentées
| Sens | Maninka oriental | Khassonké | Kita maninkakan | Maninkakan occidental | Bambara | Dioula | Konabéré |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ |
| Feu | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | ta /ta/ |
| Soleil | tile /tile/ | tile /tile/ | tle /tle/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ |
| Lune | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ |
| Étoile | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | dolo /dòlo/ | dolo /dólo/ | tɛnɛ /tɛ̀nɛ̀/ |
| Mère | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | na /na/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ |
| Père | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ |
| Je | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /nè/ | ń /ŋ́/ | n /ǹ/ |
| Tu | i /i/ | i /i/ | i /i/ | i /i/ | i /í/ | í /í/ | i /í/ |
| Nom | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔgɔ /tɔ̀ɡɔ/ | tɔgɔ /tɔ́gɔ/ | to /tō/ |
| Œil | ɲa /ɲa/ | ɲa /ɲa/ | ña /ɲa/ | nya /ɲa/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ɲɛ /ɲɛ/ |
| Main | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ |
| Cœur | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ |
| Amour | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kana /kana/ |
| Arbre | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | jiri /dʒiɾi/ | yiri /jiri/ | yiri /jiri/ |
| Maison | lu /lu/ | so /so/ | so /so/ | so /so/ | so /so/ | so /so/ | so /so/ |
| Chien | wuli /wuli/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | fugo /fuɡo/ |
| Chat | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | ñaakuma /ɲaːkuma/ | nyaakuma /ɲaːkuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | nyukuma /ɲukuma/ |
| Manger | domu /domu/ | domu /domu/ | don /don/ | don /don/ | dumuni /dumuni/ | dun /dun/ | don /don/ |
| Boire | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ |
| Un | kelen /kelen/ | kele /kele/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ |
| Deux | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fìla/ | fila /fìla/ | pla /plà/ |
| Bonjour | i ni se /i ni se/ | i ni sogoma /i ni soɡoma/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | i ni sögöma /i ni soɣoma/ | i ni ce /i ni tʃɛ/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | ka kɛ /ka kɛ/ |
| Merci | i ni ce /i ni tʃe/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni ce /i ni tʃɛ/ | i ni ce /i ni tʃe/ | baraka /baɾaka/ |
| Bon | ka ɲi /ka ɲi/ | nyi /ɲi/ | ñuman /ɲuman/ | nyuman /ɲuman/ | ka ɲi /ka ɲi/ | ɲuman /ɲuman/ | ɲuman /ɲuman/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.