Gã
加語
尼日爾-剛果語系
加語(自稱 Gã)係尼日爾-剛果語系嘅一種卦語(Kwa),約有750,000人使用,主要分佈喺加納嘅大阿克拉地區,喺嗰度加語係同特威語/阿坎語同英語並列嘅最重要城市語言之一。加族係阿克拉(加族首都 Nkran)同周邊沿海平原(向東一直到沃爾特河)嘅傳統居民。喺語言學上,加語同阿當梅語(ada)關係密切——兩者組成卦語嘅加-阿當梅分支——同特威語/阿坎語(ak)、埃維語(ee)同達格巴尼語等其他主要加納語言關係就比較疏遠。自從19世紀巴塞爾差會(Basel Mission)開辦加語學校以嚟,加語一直係阿克拉城市現代性嘅語言,有相當規模嘅加語報刊同電台。每年一度嘅加族豐收節 Homowo(8月初)係加納最重要嘅文化盛事之一。
使用地區
加語嘅31個核心詞
水
nu
/nu/
火
la
/la/
日頭
hulu
/hulu/
月光
ŋɔɔŋmɔ
/ŋɔɔŋmɔ/
星
ŋulami
/ŋùlámi/
母親
nyɛ
/ɲɛ/
父親
tsɛ
/tsɛ/
我
mi
/mì/
你
bo
/bo/
名
gbɛi
/gbɛ́i/
眼
hiŋmɛi
/hiŋmɛi/
手
nine
/nine/
心
tsui
/tsui/
愛
suɔmɔ
/suɔmɔ/
樹
tso
/tso/
屋
shia
/ʃia/
狗
gbei
/ɡbei/
貓
adi
/adi/
食
yɛ
/jɛ/
飲
nu
/nu/
一
ekome
/ekome/
二
enyɔ
/eɲɔ/
你好
ɔ jɔ
/ɔ jɔ/
多謝
oyiwala
/ojiwala/
好
ekpakpa
/ekpakpa/
來源
單詞比較
同Niger-Congo相關語言比較
| 意思 | 加語 | 阿當梅語 | 阿賈語 | 埃翁多語 | 德格馬語 | 恩澤馬語 | 馬諾語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | nu /nu/ | nyu /ɲu/ | esi /esi/ | medzim /medzim/ | mọn /mɔn/ | nzule /nzule/ | yi /ji/ |
| 火 | la /la/ | la /la/ | ezo /ezo/ | ndoa /ndoa/ | ọmạrị /ɔmaɾi/ | sinya /sinja/ | kɔ /kɔ/ |
| 日頭 | hulu /hulu/ | hyɛ /çɛ/ | ewe /ewe/ | dzōb /dʒoːb/ | ọvịnị /ɔvini/ | ewia /ewia/ | lɛ /lɛ/ |
| 月光 | ŋɔɔŋmɔ /ŋɔɔŋmɔ/ | nyɔnyɔɛ /ɲɔɲɔɛ/ | esun /esun/ | ngɔn /ŋɡɔn/ | ọsọ /ɔsɔ/ | siane /sjane/ | lɔ /lɔ/ |
| 星 | ŋulami /ŋùlámi/ | ŋulami /ŋulami/ | ɣletivi /ɣletivi/ | ôtɛtɛ /ótɛtɛ/ | esi /esi/ | nzonlenle /nzɔnlɛnlɛ/ | sĩ̄ã́ŋēlè /sĩ̄ã́ŋēlè/ |
| 母親 | nyɛ /ɲɛ/ | nyɛ /ɲɛ/ | nɔ /nɔ/ | nyia /ɲia/ | inyeyẹ /iɲɛjɛ/ | enwo /enwo/ | ɲɛ /ɲɛ/ |
| 父親 | tsɛ /tsɛ/ | tsɛ /tsɛ/ | to /to/ | tara /taɾa/ | etete /etete/ | papa /papa/ | de /de/ |
| 我 | mi /mì/ | i /i/ | nyɛ /ɲɛ/ | ma /má/ | mẹ /mɛ/ | me /mè/ | mā /ma˧/ |
| 你 | bo /bo/ | mo /mo/ | wo /wo/ | wa /wá/ | wo /wo/ | wɔ /wɔ/ | ī /ī/ |
| 名 | gbɛi /gbɛ́i/ | biɛ /biɛ/ | nyikɔ /ɲikɔ/ | jôé /ʒóé/ | eni /eni/ | duma /duma/ | tɔ́ /tɔ́/ |
| 眼 | hiŋmɛi /hiŋmɛi/ | hiŋmɛ /hiŋmɛ/ | ŋku /ŋku/ | dzìs /dʒis/ | enẹ /enɛ/ | anye /anje/ | mi /mi/ |
| 手 | nine /nine/ | nine /nine/ | alɔ /alɔ/ | woó /woʔo/ | ọnẹ /ɔnɛ/ | ɛsa /ɛsa/ | kɔ /kɔ/ |
| 心 | tsui /tsui/ | tsui /tsui/ | dzi /dzi/ | nlem /nlem/ | ọkọmpọnị /ɔkɔmpɔni/ | ahonle /ahonle/ | gba /ɡba/ |
| 愛 | suɔmɔ /suɔmɔ/ | suɔmi /suɔmi/ | lɔ̃ /lɔ̃/ | nye'e /ɲeʔe/ | inyiẹna /iɲjɛna/ | ɛlɔlɛ /ɛlɔlɛ/ | ŋalo /ŋalo/ |
| 樹 | tso /tso/ | tso /tso/ | ati /ati/ | elé /ele/ | eyo /ejo/ | baka /baka/ | ka /ka/ |
| 屋 | shia /ʃia/ | we /we/ | avia /avia/ | nda /nda/ | ọsụnẹ /ɔsunɛ/ | suakɛ /suakɛ/ | kpɛ /kpɛ/ |
| 狗 | gbei /ɡbei/ | gbe /ɡbe/ | avu /avu/ | mvu /mvu/ | ifụnị /ifuni/ | kraman /kraman/ | gba /ɡba/ |
| 貓 | adi /adi/ | adi /adi/ | ami /ami/ | esìŋga /esiŋɡa/ | ọchẹ /ɔtʃɛ/ | agyinamoa /adʑinamoa/ | poso /poso/ |
| 食 | yɛ /jɛ/ | ye /je/ | ɖu /ɖu/ | di /di/ | re /ɾe/ | di /di/ | mɛ /mɛ/ |
| 飲 | nu /nu/ | nu /nu/ | nu /nu/ | nyu /ɲu/ | da /da/ | nu /nu/ | mi /mi/ |
| 一 | ekome /ekome/ | kake /kake/ | ɖeka /ɖeka/ | fok /fok/ | ọmọ /ɔmɔ/ | kʊ /kʊ/ | do /do/ |
| 二 | enyɔ /eɲɔ/ | enyɔ /eɲɔ/ | eve /eve/ | bɛ̌ /bɛ̌/ | eva /eva/ | nwiɔ /nwiɔ/ | plɛ̀ɛ̀ /plɛː˩/ |
| 你好 | ɔ jɔ /ɔ jɔ/ | daa /daː/ | nɛnɛ /nɛnɛ/ | mbɔlɔ /mbɔlɔ/ | amọn /amɔn/ | akwaaba /akʷaːba/ | ye /je/ |
| 多謝 | oyiwala /ojiwala/ | ojakuɛ /odʒakwɛ/ | amɛ akpe /amɛ akpe/ | akiba /akiba/ | nani /nani/ | medaase /medaase/ | nyɛŋ /ɲɛŋ/ |
| 好 | ekpakpa /ekpakpa/ | hɛŋmi /hɛŋmi/ | nyo /ɲo/ | mbaŋ /mbaŋ/ | ekenẹ /ekenɛ/ | kpa /kpa/ | kɛlɛ /kɛlɛ/ |
頁 1/4
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。