mos diau-d
Tiếng Khiết Đan
Mongolic (Para-Mongolic) · biến thể lịch sử / ẩn
Tiếng Khiết Đan là ngôn ngữ của triều Liêu (907-1125), thuộc nhánh Para-Mongol. Hai loại chữ Khiết Đan đại tự (920) và tiểu tự (925) đã được giải mã một phần.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Khiết Đan
Nước
muri
/muri/
Lửa
niár
/niar/
Mặt trời
𘲺
/nair/
Mặt trăng
𘭧
/sair/
Mẹ
eme
/eme/
Cha
ai
/ai/
Ăn
idi
/idi/
Uống
umi
/umi/
Yêu
nasun
/nasun/
Tim
niyàmen
/nijamen/
Cây
mau
/mau/
Nhà
boo
/boː/
Chó
𘰕𘯛
/niaqan/
Mèo
—
/—/
Tay
ɣar
/ɣar/
Mắt
nït
/nit/
Xin chào
—
/—/
Cảm ơn
—
/—/
Một
𘬣
/omsu/
Tốt
sayïn
/sajin/
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Mongolic (Para-Mongolic) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Khiết Đan | Tiếng Nữ Chân | tiếng Mông Cổ trung đại | Tiếng Mông Cổ cổ điển | Tiếng Mông Cổ | Tiếng Mongghul | Tiếng Tích Bá |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | muri /muri/ | muke /muke/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | ус /us/ | usu /usu/ | ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ |
| Lửa | niár /niar/ | tuwa /tuwa/ | ᠭᠠᠯ /ɣal/ | ᠭᠠᠯ /ɡal/ | гал /ɡal/ | ghal /ʁal/ | ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ |
| Mặt trời | 𘲺 /nair/ | šun /ʃun/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | нар /nar/ | nara /nara/ | ᠰᡠᠨ /sun/ |
| Mặt trăng | 𘭧 /sair/ | biya /bija/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | сар /sar/ | sara /sara/ | ᠪᡳᠶᠠ /bija/ |
| Mẹ | eme /eme/ | eme /eme/ | ᠡᠭᠡ /eke/ | ᠡᠬᠡ /eke/ | ээж /eːdʒ/ | ana /ana/ | ᡝᠨᡞᠶᡝ /ənije/ |
| Cha | ai /ai/ | ama /ama/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /et͡ʃiɡe/ | аав /aːw/ | ada /ada/ | ᠠᠮᠠ /ama/ |
| Ăn | idi /idi/ | jefu /dʒefu/ | ᠢᠳᠡ /ide/ | ᠢᠳᠡ- /ide-/ | идэх /idex/ | idi- /idi/ | ᠵᡝᠮᠪᡞ /d͡ʒəmbi/ |
| Uống | umi /umi/ | omi /omi/ | ᠤᠭᠤ /uɣu/ | ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ | уух /uːx/ | uu- /uː/ | ᠣᠮᡳᠪᡞ /omibi/ |
| Yêu | nasun /nasun/ | gosi /ɡosi/ | ᠳᠤᠷᠠ /dura/ | ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ /xajira/ | хайр /xajr/ | durala- /durala/ | ᠴᡳᠯᡨᡠᠮᠪᡳ /t͡ʃiltumbi/ |
| Tim | niyàmen /nijamen/ | niyaman /nijaman/ | ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ /dʒiryke/ | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /d͡ʒirüke/ | зүрх /dzyrx/ | jürige /dʒyriɡe/ | ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨ /nijaman/ |
| Cây | mau /mau/ | mo /mo/ | ᠮᠣᠳᠤᠨ /modun/ | ᠮᠣᠳᠤ /modu/ | мод /mod/ | modu /modu/ | ᠮᠣᠯᠣ /molo/ |
| Nhà | boo /boː/ | boo /boː/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | гэр /ɡer/ | ger /ɡer/ | ᠪᠣᠣ /boː/ |
| Chó | 𘰕𘯛 /niaqan/ | indahǔn /indahuːn/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noxai/ | нохой /nɔxɔj/ | noghui /noʁui/ | ᠨᡳᠨᠳᠠᡥᡡᠨ /nindaxun/ |
| Mèo | — /—/ | kesike /kesike/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | ᠮᠠᠭᠣ /maɣu/ | муур /muːr/ | mau /mau/ | ᡴᡝᠰᡳᡴᡝ /kəsikə/ |
| Tay | ɣar /ɣar/ | gala /ɡala/ | ᠭᠠᠷ /ɣar/ | ᠭᠠᠷ /ɡar/ | гар /ɡar/ | ghar /ʁar/ | ᡤᠠᠯᠠ /ɡala/ |
| Mắt | nït /nit/ | yasa /jasa/ | ᠨᠢᠳᠦᠨ /nidyn/ | ᠨᠢᠳᠦ /nidü/ | нүд /nyd/ | nidu /nidu/ | ᠶᠠᠰᠠ /jasa/ |
| Xin chào | — /—/ | — /—/ | ᠠᠮᠤᠷ /amur/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠤᠤ /sajin uu/ | сайн уу /sajn uː/ | amur sain /amur sain/ | ᠨᡳᠩᡤᡝ ᠰᠠᡳᠨ /niŋɡe sain/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ /bajarlaba/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bajarlala/ | баярлалаа /bajarlalaː/ | bayarla- /bajarla/ | ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ /banixa/ |
| Một | 𘬣 /omsu/ | emu /emu/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | нэг /neɡ/ | nige /niɡe/ | ᡝᠮᡠ /əmu/ |
| Tốt | sayïn /sajin/ | sain /sain/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sain/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sajin/ | сайн /sajn/ | sain /sain/ | ᠰᠠᡳᠨ /sain/ |
Trang 1/3
So sánh âm Hán tự
So sánh với các ngôn ngữ Para-Mongolic (Mongolic-Khitan branch, debated) liên quan
| Chữ Hán | Tiếng Khiết Đan | Mông Cổ nguyên thủy | Tiếng Tích Bá | Tungus nguyên thủy | Tiếng Nữ Chân | Tiếng Mãn | Tiếng Hán Nguyên (Phags-pa) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | om /əm/ | *nigen /*niɡen/ | emu /əmu/ | *əmun /*əmun/ | emu /emu/ | emu /emu/ | ʔi /ʔi/ |
| 二 | jur /dʒur/ | *qoyar /*qojar/ | juwe /d͡ʑuwə/ | *dʒuər /*d͡ʒuər/ | juwe /dʑuwe/ | juwe /d͡ʒuwə/ | ʐɨ /ʐɨ/ |
| 三 | gur /ɡur/ | *gurba(n) /*gurban/ | ilan /ilan/ | *ilan /*ilan/ | ilan /ilan/ | ilan /ilan/ | sam /sam/ |
| 四 | dur /dur/ | *dörbe(n) /*dœrben/ | duin /duin/ | *dügin /*dyɡin/ | duin /duin/ | duin /duin/ | sɿ /sɿ/ |
| 五 | tau /tau/ | *tabu(n) /*tabun/ | sunja /sund͡ʑa/ | *tuɲga /*tuɲɡa/ | sunja /sundʑa/ | sunja /sund͡ʒa/ | ʔu /ʔu/ |
| 六 | nil /nil/ | *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ | ninggun /niŋɢun/ | *ɲuŋun /*ɲuŋun/ | ninggun /niŋɡun/ | ninggun /niŋɡun/ | liw /liw/ |
| 七 | dalu /dalu/ | *doluɣa(n) /*doluɣan/ | nadan /nadan/ | *nadan /*nadan/ | nadan /nadan/ | nadan /nadan/ | tshi /tsʰi/ |
| 八 | naim /naim/ | *nayima(n) /*najiman/ | jakūn /d͡ʑaqun/ | *dʒapkun /*d͡ʒapkun/ | jakūn /dʑakɯn/ | jakūn /d͡ʒakʰuːn/ | ba /pa/ |
| 九 | isen /isen/ | *yersü(n) /*jersyn/ | uyun /ujun/ | *xəgün /*xəɡyn/ | uyun /ujun/ | uyun /ujun/ | kiw /kiw/ |
| 十 | par /par/ | *harba(n) /*harban/ | juwan /d͡ʑuwan/ | *dʒuwan /*d͡ʒuwan/ | juwan /dʑuwan/ | juwan /d͡ʒuwan/ | ši /ʂɨ/ |
| 日 | nair /nair/ | *naran /*naran/ | šun /ɕun/ | *siun /*siun/ | šun /ʃun/ | šun /ʃun/ | ʐɨ /ʐɨ/ |
| 月 | sair /sair/ | *sara(n) /*saran/ | biya /bija/ | *bēga /*beːɡa/ | biya /bija/ | biya /bija/ | ʔɥe /ʔɥe/ |
| 山 | ula /ʊla/ | *agula /*aɣula/ | alin /alin/ | *xada /*xada/ | alin /alin/ | alin /alin/ | šan /ʂan/ |
| 水 | us /ʊs/ | *usu(n) /*usun/ | muke /mutɕə/ | *mū /*muː/ | muke /muke/ | muke /mukə/ | šwi /ʂwi/ |
| 火 | gal /ɡal/ | *gal /*ɡal/ | tuwa /tuwa/ | *tōga /*toːɡa/ | tuwa /tuwa/ | tuwa /tuwa/ | xwo /xwɔ/ |
| 天 | teŋri /tʰeŋri/ | *teŋri /*teŋri/ | abka /apqa/ | *abka /*abka/ | abka /abka/ | abka /abka/ | thẽn /tʰjɛn/ |
| 馬 | morin /morin/ | *mori(n) /*morin/ | morin /mɔrin/ | *murin /*murin/ | morin /morin/ | morin /morin/ | ma /ma/ |
| 人 | küü /kʰuː/ | *kümün /*kymyn/ | niyalma /ɲalma/ | *niama /*niama/ | niyalma /nialma/ | niyalma /njalma/ | ʐin /ʐin/ |
Trang 1/2
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.