Хальмг келн
Tiếng Kalmyk
Ngữ hệ Mông Cổ (phía Tây, Oirat-Kalmyk)
Tiếng Kalmyk là ngôn ngữ Mông Cổ duy nhất ở châu Âu, hậu duệ của một bộ phận người Oirat di cư đến vùng hạ lưu sông Volga vào thế kỷ 17. Năm 1648 Zaya Pandita sáng tạo "chữ rõ ràng (Todo Bichig)"; tiếng Kalmyk hiện đại dùng chữ Cyrillic với các chữ bổ sung һ ң ө ү.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Kalmyk
Nước
усн
/usn/
Lửa
гал
/ɡal/
Mặt trời
нарн
/narn/
Mặt trăng
сар
/sar/
Sao
одн
/odn/
Mẹ
ээҗ
/eːdʒ/
Cha
аав
/aːv/
Tôi
би
/bi/
Bạn
чи
/tʃi/
Tên
нерн
/nern/
Mắt
нүдн
/nyˈdn̩/
Tay
һар
/ɣar/
Tim
зүркн
/zyrˈkən/
Yêu
дурлх
/durlx/
Cây
модн
/moˈdn̩/
Nhà
гер
/ɡer/
Chó
ноха
/noxa/
Mèo
миис
/miːs/
Ăn
иде
/ide/
Uống
уу
/uː/
Một
негн
/neɡn/
Hai
хойр
/xojr/
Xin chào
менд
/mend/
Cảm ơn
ханҗанав
/xandʒanav/
Tốt
сән
/sæn/
Chim cu cu
көкә
/køˈkæ/
Máy tính
компьютер
/kɔmˈpjuter/
Nguồn
- Ethnologue: xal
- Bläsing (2003) Kalmuck (in Janhunen, The Mongolic Languages)
- UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Mongolic (Western, Oirat-Kalmyk) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Kalmyk | Tiếng Mông Cổ | Tiếng Yugur Đông | Tiếng Mông Cổ trung đại | Tiếng Mông Cổ cổ điển | Tiếng Buryat | Tiếng Mongghul |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | усн /usn/ | ус /us/ | ус /us/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | уһан /uhan/ | usu /usu/ |
| Lửa | гал /ɡal/ | гал /ɡal/ | гал /ɡal/ | ᠭᠠᠯ /ɣal/ | ᠭᠠᠯ /ɡal/ | гал /ɡal/ | ghal /ʁal/ |
| Mặt trời | нарн /narn/ | нар /nar/ | нар /nar/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | наран /naran/ | nara /nara/ |
| Mặt trăng | сар /sar/ | сар /sar/ | сар /sar/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | һара /hara/ | sara /sara/ |
| Sao | одн /odn/ | од /ɔt/ | ходэн /χoden/ | ᠬᠣᠳᠤᠨ /hodun/ | ᠣᠳᠣᠨ /odun/ | одон /oˈdõ/ | hodi /xoˈdi/ |
| Mẹ | ээҗ /eːdʒ/ | ээж /eːdʒ/ | ээж /eːʒ/ | ᠡᠭᠡ /eke/ | ᠡᠬᠡ /eke/ | эхэ /exe/ | ana /ana/ |
| Cha | аав /aːv/ | аав /aːw/ | аава /ɑːva/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | эсэгэ /eseɡe/ | ada /ada/ |
| Tôi | би /bi/ | би /bi/ | би /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | би /bi/ | bu /bu/ |
| Bạn | чи /tʃi/ | чи /tʃʰi/ | чи /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | ши /ʃi/ | chi /tɕi/ |
| Tên | нерн /nern/ | нэр /ner/ | нэрэ /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | нэрэ /nere/ | nere /nərə/ |
| Mắt | нүдн /nyˈdn̩/ | нүд /nyd/ | нүдэ /nʏde/ | ᠨᠢᠳᠦᠨ /nidyn/ | ᠨᠢᠳᠦ /nidü/ | нюдэн /nʲuden/ | nidu /nidu/ |
| Tay | һар /ɣar/ | гар /ɡar/ | гар /ɡar/ | ᠭᠠᠷ /ɣar/ | ᠭᠠᠷ /ɡar/ | гар /ɡar/ | ghar /ʁar/ |
| Tim | зүркн /zyrˈkən/ | зүрх /dzyrx/ | зүрх /zʏrχ/ | ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ /dʒiryke/ | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /dʒirüke/ | зүрхэн /zyrxen/ | jürige /dʒyriɡe/ |
| Yêu | дурлх /durlx/ | хайр /xajr/ | хайрлаха /χajrlaχa/ | ᠳᠤᠷᠠ /dura/ | ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ /xajira/ | дуран /duran/ | durala- /durala/ |
| Cây | модн /moˈdn̩/ | мод /mod/ | мод /mod/ | ᠮᠣᠳᠤᠨ /modun/ | ᠮᠣᠳᠤ /modu/ | модон /modon/ | modu /modu/ |
| Nhà | гер /ɡer/ | гэр /ɡer/ | гэр /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | гэр /ɡer/ | ger /ɡer/ |
| Chó | ноха /noxa/ | нохой /nɔxɔj/ | нохай /noχaj/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noxai/ | нохой /noxoj/ | noghui /noʁui/ |
| Mèo | миис /miːs/ | муур /muːr/ | мэшэ /meʃe/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | миисгэй /miːsɡej/ | mau /mau/ |
| Ăn | иде /ide/ | идэх /idex/ | идэхэ /ɪdeχe/ | ᠢᠳᠡ /ide/ | ᠢᠳᠡ- /ide-/ | эдеэлхэ /edeːlxe/ | idi- /idi/ |
| Uống | уу /uː/ | уух /uːx/ | ухаха /uχaχa/ | ᠤᠭᠤ /uɣu/ | ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ | ууха /uːxa/ | uu- /uː/ |
| Một | негн /neɡn/ | нэг /neɡ/ | нэг /neɡ/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | нэгэн /neɡen/ | nige /niɡe/ |
| Hai | хойр /xojr/ | хоёр /xɔˈjɔr/ | гоор /ɣoːr/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | хоёр /xɔˈjɔr/ | ghoor /ʁoːr/ |
| Xin chào | менд /mend/ | сайн уу /sajn uː/ | сайнар уу /sajnar uː/ | ᠠᠮᠤᠷ /amur/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠤᠤ /sajin uu/ | сайн байна /sajn bajna/ | amur sain /amur sain/ |
| Cảm ơn | ханҗанав /xandʒanav/ | баярлалаа /bajarlalaː/ | баярлалаа /bajarlalaː/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ /bajarlaba/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bajarlala/ | баярлаа /bajarlaː/ | bayarla- /bajarla/ |
| Tốt | сән /sæn/ | сайн /sajn/ | сайн /sajn/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sain/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sajin/ | һайн /hajn/ | sain /sain/ |
| Chim cu cu | көкә /køˈkæ/ | хөхөө /xɵˈxɵː/ | — | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | хүхы /xyˈxɘ/ | — |
| Máy tính | компьютер /kɔmˈpjuter/ | компьютер /ˈkʰɔmpʰjʊtʰʲɵr̥/ | — | — | — | компьютер /kɔmˈpjuter/ | — |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.