Mussau
Муссау-еміра
Австронезійська
Муссау-еміра — океанійська австронезійська мова підгрупи муссау-еміра, якою розмовляють на островах групи Сент-Маттіас на північ від провінції Нова Ірландія в Папуа — Новій Гвінеї. Група Сент-Маттіас складається з острова Муссау (більшого, ~5000 мешканців) та Еміри (меншого, ~500 мешканців), а також кількох менших атолів. З лінгвістичного погляду муссау-еміра цікава своєю вкрай консервативною фонологією — вона зберігає праокеанійські риси, втрачені в більшості західноокеанійських мов, зокрема систему з 5 голосних без розрізнення за довготою, простий інвентар приголосних і порядок складників SVO з класичним океанійським особовим маркуванням на дієсловах. Робота SIL з перекладу Біблії від 1970-х років дала Новий Завіт (1995) і стандартизувала орфографію муссау.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Муссау-еміра
Вода
eai
/eai/
Вогонь
kuraa
/kuˈraː/
Сонце
ariu
/aɾiu/
Місяць
malam
/malam/
Зірка
katoto
/katoto/
Мати
nia
/nia/
Батько
tama
/tama/
Я
agi
/aɡi/
Ти
io
/io/
Ім'я
arari
/arari/
Око
mata
/mata/
Рука
lima
/lima/
Серце
lalota
/lalota/
Любов
talimi
/talimi/
Дерево
rikei
/ɾikei/
Дім
ulemi
/ulemi/
Собака
kovur
/kovuɾ/
Кішка
busi
/busi/
Їсти
anu
/anu/
Пити
inum
/inum/
Один
esa
/esa/
Два
lua
/lua/
Привіт
emua
/emua/
Дякую
poasi
/poasi/
Добрий
rop
/ɾop/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Austronesian
| Значення | Муссау-еміра | Фіджійська | Токелау | Самоанська | Тувалу | Мандар | Ніуе |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | eai /eai/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | uai /uai/ | vai /vai/ |
| Вогонь | kuraa /kuˈraː/ | buka /mbuka/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | api /api/ | afi /afi/ |
| Сонце | ariu /aɾiu/ | matanisiga /matanisiŋa/ | la /la/ | lā /laː/ | laa /laː/ | mata allo /mata alːo/ | lā /laː/ |
| Місяць | malam /malam/ | vula /βula/ | malama /malama/ | māsina /maːsina/ | masina /masina/ | bulang /bulaŋ/ | mahina /mahina/ |
| Зірка | katoto /katoto/ | kalokalo /kalokalo/ | fetu /fetu/ | fetū /fetuː/ | fetū /feˈtuː/ | bittoeng /bittoeŋ/ | fetū /feˈtuː/ |
| Мати | nia /nia/ | tina /tina/ | mātua /maːtua/ | tinā /tinaː/ | maatua /maːtua/ | indo /indo/ | matua fifine /matua fifine/ |
| Батько | tama /tama/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | ama /ama/ | matua taane /matua taːne/ |
| Я | agi /aɡi/ | au /au/ | au /au/ | a'u /aʔu/ | au /au/ | iyau /ijau/ | au /au/ |
| Ти | io /io/ | iko /iko/ | koe /koe/ | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ | io /iʔo/ | koe /koe/ |
| Ім'я | arari /arari/ | yaca /jaða/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | sanga /saŋa/ | higoa /hiˈŋoa/ |
| Око | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Рука | lima /lima/ | liga /liŋa/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Серце | lalota /lalota/ | uto /uto/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | ate /ate/ | fatu /fatu/ |
| Любов | talimi /talimi/ | loloma /loloma/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | mappinawa /mapːinawa/ | fakaalofa /fakaalofa/ |
| Дерево | rikei /ɾikei/ | kau /kau/ | lakau /lakau/ | laʻau /laʔau/ | laakau /laːkau/ | kaju /kaju/ | akau /akau/ |
| Дім | ulemi /ulemi/ | vale /βale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | boyang /bojaŋ/ | fale /fale/ |
| Собака | kovur /kovuɾ/ | koli /koli/ | kuli /kuli/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ | asu /asu/ | kuli /kuli/ |
| Кішка | busi /busi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | mio /mio/ | pusi /pusi/ |
| Їсти | anu /anu/ | kana /kana/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | ma'ande /maʔande/ | kai /kai/ |
| Пити | inum /inum/ | gunu /ŋunu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | minung /minuŋ/ | inu /inu/ |
| Один | esa /esa/ | dua /ndua/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | mesa /mesa/ | taha /taha/ |
| Два | lua /lua/ | rua /rua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | dua /dua/ | ua /ua/ |
| Привіт | emua /emua/ | bula /mbula/ | malo ni /malo ni/ | talofa /talofa/ | taalofa /taːlofa/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ |
| Дякую | poasi /poasi/ | vinaka /βinaka/ | fakafetai /fakafetai/ | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ | fakaaue /fakaaue/ |
| Добрий | rop /ɾop/ | vinaka /βinaka/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | macoa /matʃoa/ | mitaki /mitaki/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.