Pinuyumayan
Пуюма
Austronesian
Puyuma (Pinuyumayan) is one of the smallest and most divergent of the Formosan Austronesian languages, the primary branch of Austronesian within the indigenous languages of Taiwan. Puyumic stands separately from other Formosan branches (Atayalic, Tsouic, Paiwanic, Rukaic, etc.), making Puyuma significant for Austronesian historical linguistics — it preserves features lost elsewhere. Spoken by ~3,000 Puyuma people in eight villages of the Beinan area near Taitung in southeast Taiwan. Cultural traditions include the Mangmahut hunting ritual and the Mangayaw plain-dwelling community structure, which is matrilineal — distinctive among Taiwanese aboriginal groups (most are patrilineal).
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Пуюма
Вода
enay
/enai/
Вогонь
apuy
/apui/
Сонце
kadaw
/kadaw/
Місяць
kuwalan
/kuwalan/
Мати
ina
/ina/
Батько
ama
/ama/
Їсти
kuman
/kuman/
Пити
enpa
/enpa/
Любов
ulaw
/ulaw/
Серце
kalumetan
/kalumetan/
Дерево
kawi
/kawi/
Дім
ruma
/ɾuma/
Собака
suwan
/suwan/
Кішка
kating
/katiŋ/
Рука
lima
/lima/
Око
mata
/mata/
Привіт
marayas
/maɾajas/
Дякую
kasapakan
/kasapakan/
Один
sa
/sa/
Добрий
mauruway
/mauɾuwai/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Austronesian
| Значення | Пуюма | тао (ямі) | Давньотагальська | пайван | Таусугська | Маранська | Мандар |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | enay /enai/ | ranom /ranom/ | ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ | zaljum /zaɭum/ | tubig /tubiɡ/ | ig /iɡ/ | uai /uai/ |
| Вогонь | apuy /apui/ | apuy /apuj/ | ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ | sapuy /sapui/ | kayu /kaju/ | apoy /apoj/ | api /api/ |
| Сонце | kadaw /kadaw/ | araw /araw/ | ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ | qadaw /qadaw/ | adlaw /adlaw/ | alongan /aloŋan/ | mata allo /mata alːo/ |
| Місяць | kuwalan /kuwalan/ | vehan /vehan/ | ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ | qiljas /qiɭas/ | bulan /bulan/ | bolan /bolan/ | bulang /bulaŋ/ |
| Мати | ina /ina/ | ina /ina/ | ᜁᜈ /ina/ | kina /kina/ | inaꞌ /inaʔ/ | ina /ina/ | indo /indo/ |
| Батько | ama /ama/ | ama /ama/ | ᜀᜋ /ama/ | kama /kama/ | amaꞌ /amaʔ/ | ama /ama/ | ama /ama/ |
| Їсти | kuman /kuman/ | kuman /kuman/ | ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ | keman /kəman/ | kaun /kaʔun/ | mangan /maŋan/ | ma'ande /maʔande/ |
| Пити | enpa /enpa/ | minum /minum/ | ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ | temekel /təməkəl/ | minum /minum/ | minom /minom/ | minung /minuŋ/ |
| Любов | ulaw /ulaw/ | makakdeng /makakdəŋ/ | ᜁᜊᜒᜄ᜔ /ibiɡ/ | nasaqaqa /nasaqaqa/ | lasa /lasa/ | kalimo /kalimo/ | mappinawa /mapːinawa/ |
| Серце | kalumetan /kalumetan/ | paso /paso/ | ᜉᜓᜐᜓ /puso/ | varung /vaɾuŋ/ | pusuꞌ /pusuʔ/ | pusoʔ /pusoʔ/ | ate /ate/ |
| Дерево | kawi /kawi/ | kayo /kajo/ | ᜃᜑᜓᜌ᜔ /kahoj/ | kasiw /kasiw/ | kahuy /kahuj/ | kayo /kajo/ | kaju /kaju/ |
| Дім | ruma /ɾuma/ | vahay /vahaj/ | ᜊᜑᜌ᜔ /bahaj/ | umaq /umaq/ | bāy /baːj/ | walay /walaj/ | boyang /bojaŋ/ |
| Собака | suwan /suwan/ | ino /ino/ | ᜀᜐᜓ /aso/ | vatu /vatu/ | iruꞌ /iruʔ/ | aso /aso/ | asu /asu/ |
| Кішка | kating /katiŋ/ | koving /koviŋ/ | ᜉᜓᜐ /pusa/ | ngiaw /ŋiaw/ | kuting /kutiŋ/ | pusa /pusa/ | mio /mio/ |
| Рука | lima /lima/ | kamay /kamaj/ | ᜃᜋᜌ᜔ /kamaj/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Око | mata /mata/ | mata /mata/ | ᜋᜆ /mata/ | maca /matsa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Привіт | marayas /maɾajas/ | akokay /akokaj/ | ᜋᜊᜓᜑᜌ᜔ /mabuhaj/ | masalu /masalu/ | kumusta /kumusta/ | kapian /kapijan/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ |
| Дякую | kasapakan /kasapakan/ | ayoy /ajoj/ | ᜐᜎᜋᜆ᜔ /salamat/ | masalu /masalu/ | magsukul /maɡsukul/ | salamat /salamat/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ |
| Один | sa /sa/ | asa /asa/ | ᜁᜐ /isa/ | ita /ita/ | isa /isa/ | isa /isa/ | mesa /mesa/ |
| Добрий | mauruway /mauɾuwai/ | mapia /mapia/ | ᜋᜊᜓᜆᜒ /mabuti/ | nguanguaq /ŋuaŋuaq/ | marayaw /marajaw/ | mapia /mapija/ | macoa /matʃoa/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.