Buang
Мапос-буанг
Австронезійська
Мапос-буанг — океанійська мова буангського мовного кластера в провінції Моробе в Папуа — Новій Гвінеї, якою в долині річки Снейк розмовляють близько 10 000 осіб у громадських районах Мапос і Манга. Різновиди буанг (мапос, манга, мумeng) утворюють діалектний континуум, взаємозрозумілість якого зменшується зі збільшенням відстані. Як західноокеанійська мова, буанг зберігає типові океанійські риси (вказівні займенники трьох ступенів віддаленості, предіслівні показники підмета, речення з дієсловом у кінці), водночас виявляючи певний субстратний вплив гірських районів Нової Гвінеї. Спільнота мапос-буанг має сильну усну традицію, а Новий Завіт було перекладено мовою мапос-буанг 1989 року (переглянуто 2005 року).
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Мапос-буанг
Вода
vuur
/vuːr/
Вогонь
ehe
/ehe/
Сонце
gum
/ɡum/
Місяць
mha
/mha/
Зірка
betuheng
/betuheŋ/
Мати
ne
/ne/
Батько
ma
/ma/
Я
sa
/sa/
Ти
honġ
/hoŋ/
Ім'я
arë
/arə/
Око
mata
/mata/
Рука
mok
/mok/
Серце
minga
/miŋa/
Любов
vong
/voŋ/
Дерево
leng
/leŋ/
Дім
ya
/ja/
Собака
nyam
/ɲam/
Кішка
pus
/pus/
Їсти
gen
/ɡen/
Пити
nung
/nuŋ/
Один
lon
/lon/
Два
luu
/luː/
Привіт
miig
/miːɡ/
Дякую
vog ehog
/voɡ ehoɡ/
Добрий
vovo
/vovo/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Austronesian
| Значення | Мапос-буанг | Хоте | Мандар | Батак-тоба | Сакізая | Токелау | Центральна біколь |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | vuur /vuːr/ | lua /lua/ | uai /uai/ | aek /aek/ | nanum /nanum/ | vai /vai/ | tubig /tubiɡ/ |
| Вогонь | ehe /ehe/ | eve /eve/ | api /api/ | api /api/ | lamal /lamal/ | afi /afi/ | kalayo /kalajo/ |
| Сонце | gum /ɡum/ | ari /aɾi/ | mata allo /mata alːo/ | mata ni ari /mata ni ari/ | cidal /tʃidal/ | la /la/ | saldang /salˈdaŋ/ |
| Місяць | mha /mha/ | kalam /kalam/ | bulang /bulaŋ/ | bulan /bulan/ | bulad /bulad/ | malama /malama/ | bulan /bulan/ |
| Зірка | betuheng /betuheŋ/ | puling /puliŋ/ | bittoeng /bittoeŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bo'is /boʔis/ | fetu /fetu/ | bitoon /bituʔon/ |
| Мати | ne /ne/ | ne /ne/ | indo /indo/ | ina /ina/ | ina /ina/ | mātua /maːtua/ | nanay /nanaj/ |
| Батько | ma /ma/ | ma /ma/ | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | tamana /tamana/ | tatay /tataj/ |
| Я | sa /sa/ | yah /jah/ | iyau /ijau/ | au /au/ | zaku /ʐaku/ | au /au/ | ako /ʔako/ |
| Ти | honġ /hoŋ/ | oh /ʔoh/ | io /iʔo/ | ho /ho/ | kisu /kisu/ | koe /koe/ | ika /ʔika/ |
| Ім'я | arë /arə/ | aling /aliŋ/ | sanga /saŋa/ | goar /goar/ | ngangan /ŋaŋan/ | igoa /iŋoa/ | ngaran /ŋaran/ |
| Око | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Рука | mok /mok/ | mok /mok/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | kamay /kamai/ | lima /lima/ | kamot /kamot/ |
| Серце | minga /miŋa/ | mun /mun/ | ate /ate/ | roha /roha/ | gawang /ɡawaŋ/ | fatu /fatu/ | puso /puso/ |
| Любов | vong /voŋ/ | voŋ /voŋ/ | mappinawa /mapːinawa/ | holong /holoŋ/ | maolah /maolah/ | alofa /alofa/ | pagkamoot /paɡkamoʔot/ |
| Дерево | leng /leŋ/ | len /len/ | kaju /kaju/ | hau /hau/ | kilang /kilaŋ/ | lakau /lakau/ | kahoy /kahoj/ |
| Дім | ya /ja/ | ya /ja/ | boyang /bojaŋ/ | jabu /dʒabu/ | luma /luma/ | fale /fale/ | harong /haɾoŋ/ |
| Собака | nyam /ɲam/ | nyam /ɲam/ | asu /asu/ | biang /biaŋ/ | waco /watʃo/ | kuli /kuli/ | ayam /ajam/ |
| Кішка | pus /pus/ | pus /pus/ | mio /mio/ | huting /hutiŋ/ | posi /posi/ | pusi /pusi/ | ikos /ikos/ |
| Їсти | gen /ɡen/ | gen /ɡen/ | ma'ande /maʔande/ | mangan /maŋan/ | hekal /hekal/ | kai /kai/ | kakanon /kakanon/ |
| Пити | nung /nuŋ/ | nun /nun/ | minung /minuŋ/ | minum /minum/ | mihecak /mihetʃak/ | inu /inu/ | inumon /inumon/ |
| Один | lon /lon/ | lon /lon/ | mesa /mesa/ | sada /sada/ | cacay /tʃatʃai/ | tahi /tahi/ | saro /saɾo/ |
| Два | luu /luː/ | yu /ju/ | dua /dua/ | dua /dua/ | tusa /tusa/ | lua /lua/ | duwa /duwa/ |
| Привіт | miig /miːɡ/ | kaye /kaje/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | horas /horas/ | marayas /maɾajas/ | malo ni /malo ni/ | kumusta /kumusta/ |
| Дякую | vog ehog /voɡ ehoɡ/ | fau /fau/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ | mauliate /mauliate/ | lalumahan /lalumahan/ | fakafetai /fakafetai/ | dios mabalos /dios mabalos/ |
| Добрий | vovo /vovo/ | vovo /vovo/ | macoa /matʃoa/ | denggan /deŋɡan/ | kapah /kapah/ | lelei /lelei/ | marhay /maɾhaj/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.