ภาษาอาร์เบรซ

ภาษาอาร์เบอเรช (อิตาโล-แอลเบเนีย เรียกตนเองว่า Arbërisht) เป็นภาษาแอลเบเนียรูปแบบหนึ่งในสาขาทอสก์ มีผู้พูดประมาณ 80,000 คนในหมู่บ้านราว 50 แห่งทั่วภาคใต้ของอิตาลี โดยส่วนใหญ่อยู่ในจังหวัดโคเซนซา (คาลาเบรีย) แต่ก็มีในซิซิลี บาซิลีกาตา โมลีเซ ปุลยา อาบรุซโซ และคัมปาเนียด้วย ชุมชนอาร์เบอเรชเป็นลูกหลานของผู้ลี้ภัยชาวแอลเบเนียในศตวรรษที่ 15 ที่หลบหนีการพิชิตของจักรวรรดิออตโตมันเหนือดินแดนที่พูดภาษาแอลเบเนีย หลังการเสียชีวิตของสแคนเดอร์เบ็ก วีรบุรุษแห่งชาติของแอลเบเนีย ในปี ค.ศ. 1468 พวกเขารักษาภาษาทอสก์-แอลเบเนียยุคก่อนออตโตมัน ศาสนาคริสต์นิกายคาทอลิกตามจารีตไบแซนไทน์อิตาโล-กรีก และอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมอันโดดเด่นไว้นานกว่า 500 ปี ในเชิงภาษาศาสตร์ ภาษาอาร์เบอเรชยังคงรักษาลักษณะของภาษาทอสก์เก่าที่สูญหายไปในภาษาแอลเบเนียมาตรฐาน จึงเป็นหลักฐานเชิงประวัติศาสตร์-เปรียบเทียบที่สำคัญต่อการพัฒนาของภาษาแอลเบเนีย ชาวอาร์เบอเรชได้ให้กำเนิดบุคคลสำคัญทางวรรณกรรมแอลเบเนีย รวมถึงเยโรนิม เด รอดา (Jeronim de Rada, ค.ศ. 1814–1903) ผู้ก่อตั้งวรรณกรรมแอลเบเนียสมัยใหม่