mos diau-d

Kikhitan

Mongolic (Para-Mongolic) · aina ya kihistoria / iliyofichwa

FamiliaMongolic (Para-Mongolic) WasemajiExtinct (~10-13c. CE) HatiKhitan Large Script (920 CE) / Khitan Small Script (925 CE) NchiLiao Empire (Northeast China, Mongolia, Korea) Lugha rasmiLiao dynasty (907-1125) Uhai wa lughaextinct ISO 639-3zkt

Khitan ilikuwa lugha ya Para-Mongoli ya nasaba ya Liao (907-1125). Maandishi Makubwa (920) na Madogo (925) ya Khitan yamepatikana kwa sehemu.

Inakozungumzwa

Maneno 20 ya msingi katika Kikhitan

Maji

muri

/muri/

Moto

niár

/niar/

Jua

𘲺

/nair/

Mwezi

𘭧

/sair/

Mama

eme

/eme/

Baba

ai

/ai/

Kula

idi

/idi/

Kunywa

umi

/umi/

Upendo

nasun

/nasun/

Moyo

niyàmen

/nijamen/

Mti

mau

/mau/

Nyumba

boo

/boː/

Mbwa

𘰕𘯛

/niaqan/

Paka

/—/

Mkono

ɣar

/ɣar/

Jicho

nït

/nit/

Habari

/—/

Asante

/—/

Moja

𘬣

/omsu/

Nzuri

sayïn

/sajin/

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Mongolic (Para-Mongolic) zinazohusiana

Maana KikhitanKijurchenKimongoli cha katiKimongolia cha KaleKimongoliaMongghulKisibe
Maji muri /muri/ muke /muke/ ᠤᠰᠤᠨ /usun/ ᠤᠰᠤᠨ /usun/ ус /us/ usu /usu/ ᠮᡠᡴᡝ /mukə/
Moto niár /niar/ tuwa /tuwa/ ᠭᠠᠯ /ɣal/ ᠭᠠᠯ /ɡal/ гал /ɡal/ ghal /ʁal/ ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/
Jua 𘲺 /nair/ šun /ʃun/ ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ нар /nar/ nara /nara/ ᠰᡠᠨ /sun/
Mwezi 𘭧 /sair/ biya /bija/ ᠰᠠᠷᠠ /sara/ ᠰᠠᠷᠠ /sara/ сар /sar/ sara /sara/ ᠪᡳᠶᠠ /bija/
Mama eme /eme/ eme /eme/ ᠡᠭᠡ /eke/ ᠡᠬᠡ /eke/ ээж /eːdʒ/ ana /ana/ ᡝᠨᡞᠶᡝ /ənije/
Baba ai /ai/ ama /ama/ ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ ᠡᠴᠢᠭᠡ /et͡ʃiɡe/ аав /aːw/ ada /ada/ ᠠᠮᠠ /ama/
Kula idi /idi/ jefu /dʒefu/ ᠢᠳᠡ /ide/ ᠢᠳᠡ- /ide-/ идэх /idex/ idi- /idi/ ᠵᡝᠮᠪᡞ /d͡ʒəmbi/
Kunywa umi /umi/ omi /omi/ ᠤᠭᠤ /uɣu/ ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ уух /uːx/ uu- /uː/ ᠣᠮᡳᠪᡞ /omibi/
Ukurasa 1/3

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Imelinganishwa na lugha za Para-Mongolic (Mongolic-Khitan branch, debated) zinazohusiana

Herufi KikhitanPromongoliKisibePratungusKijurchenKimanchuKichina cha Yuan (Phags-pa)
om /əm/ *nigen /*niɡen/ emu /əmu/ *əmun /*əmun/ emu /emu/ emu /emu/ ʔi /ʔi/
jur /dʒur/ *qoyar /*qojar/ juwe /d͡ʑuwə/ *dʒuər /*d͡ʒuər/ juwe /dʑuwe/ juwe /d͡ʒuwə/ ʐɨ /ʐɨ/
gur /ɡur/ *gurba(n) /*gurban/ ilan /ilan/ *ilan /*ilan/ ilan /ilan/ ilan /ilan/ sam /sam/
dur /dur/ *dörbe(n) /*dœrben/ duin /duin/ *dügin /*dyɡin/ duin /duin/ duin /duin/ sɿ /sɿ/
tau /tau/ *tabu(n) /*tabun/ sunja /sund͡ʑa/ *tuɲga /*tuɲɡa/ sunja /sundʑa/ sunja /sund͡ʒa/ ʔu /ʔu/
nil /nil/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ ninggun /niŋɢun/ *ɲuŋun /*ɲuŋun/ ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɡun/ liw /liw/
dalu /dalu/ *doluɣa(n) /*doluɣan/ nadan /nadan/ *nadan /*nadan/ nadan /nadan/ nadan /nadan/ tshi /tsʰi/
naim /naim/ *nayima(n) /*najiman/ jakūn /d͡ʑaqun/ *dʒapkun /*d͡ʒapkun/ jakūn /dʑakɯn/ jakūn /d͡ʒakʰuːn/ ba /pa/
isen /isen/ *yersü(n) /*jersyn/ uyun /ujun/ *xəgün /*xəɡyn/ uyun /ujun/ uyun /ujun/ kiw /kiw/
par /par/ *harba(n) /*harban/ juwan /d͡ʑuwan/ *dʒuwan /*d͡ʒuwan/ juwan /dʑuwan/ juwan /d͡ʒuwan/ ši /ʂɨ/
Ukurasa 1/2

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.