ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ
Kimongoli cha kati
Kimongolia · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kimongoli cha kati ni lugha ya Milki ya Wamongolia chini ya Genghis Khan na warithi wake. Imehifadhiwa katika "Historia ya Siri ya Wamongolia" na katika maandishi ya hati ya Phags-pa, na ni babu wa lugha zote za Kimongoli za kisasa.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kimongoli cha kati
Maji
ᠤᠰᠤᠨ
/usun/
Moto
ᠭᠠᠯ
/ɣal/
Jua
ᠨᠠᠷᠠᠨ
/naran/
Mwezi
ᠰᠠᠷᠠ
/sara/
Nyota
ᠬᠣᠳᠤᠨ
/hodun/
Mama
ᠡᠭᠡ
/eke/
Baba
ᠡᠴᠢᠭᠡ
/etʃiɡe/
Mimi
ᠪᠢ
/bi/
Wewe
ᠴᠢ
/tʃi/
Jina
ᠨᠡᠷᠡ
/nere/
Jicho
ᠨᠢᠳᠦᠨ
/nidyn/
Mkono
ᠭᠠᠷ
/ɣar/
Moyo
ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ
/dʒiryke/
Upendo
ᠳᠤᠷᠠ
/dura/
Mti
ᠮᠣᠳᠤᠨ
/modun/
Nyumba
ᠭᠡᠷ
/ɡer/
Mbwa
ᠨᠣᠬᠠᠢ
/noqai/
Paka
ᠮᠢᠭᠤᠢ
/miɣui/
Kula
ᠢᠳᠡ
/ide/
Kunywa
ᠤᠭᠤ
/uɣu/
Moja
ᠨᠢᠭᠡᠨ
/niɡen/
Mbili
ᠬᠣᠶᠠᠷ
/qojar/
Habari
ᠠᠮᠤᠷ
/amur/
Asante
ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ
/bajarlaba/
Nzuri
ᠰᠠᠶᠢᠨ
/sain/
Kekeo
ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ
/kɵkɵˈɡe/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Mongolic zinazohusiana
| Maana | Kimongoli cha kati | Kimongolia cha Kale | Proto-Mongolic | Kiburyat | Mongghul | Kikalmyk | Kiyugur cha Mashariki |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | *usun /usun/ | уһан /uhan/ | usu /usu/ | усн /usn/ | ус /us/ |
| Moto | ᠭᠠᠯ /ɣal/ | ᠭᠠᠯ /ɡal/ | *gal /gal/ | гал /ɡal/ | ghal /ʁal/ | гал /ɡal/ | гал /ɡal/ |
| Jua | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | *naran /naran/ | наран /naran/ | nara /nara/ | нарн /narn/ | нар /nar/ |
| Mwezi | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | *sara /sara/ | һара /hara/ | sara /sara/ | сар /sar/ | сар /sar/ |
| Nyota | ᠬᠣᠳᠤᠨ /hodun/ | ᠣᠳᠣᠨ /odun/ | *hodun /hodun/ | одон /oˈdõ/ | hodi /xoˈdi/ | одн /odn/ | ходэн /χoden/ |
| Mama | ᠡᠭᠡ /eke/ | ᠡᠬᠡ /eke/ | *eke /eke/ | эхэ /exe/ | ana /ana/ | ээҗ /eːdʒ/ | ээж /eːʒ/ |
| Baba | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | *ečige /ečige/ | эсэгэ /eseɡe/ | ada /ada/ | аав /aːv/ | аава /ɑːva/ |
| Mimi | ᠪᠢ /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | *bi /bi/ | би /bi/ | bu /bu/ | би /bi/ | би /bi/ |
| Wewe | ᠴᠢ /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | *či /či/ | ши /ʃi/ | chi /tɕi/ | чи /tʃi/ | чи /tʃi/ |
| Jina | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | *nere /nere/ | нэрэ /nere/ | nere /nərə/ | нерн /nern/ | нэрэ /nere/ |
| Jicho | ᠨᠢᠳᠦᠨ /nidyn/ | ᠨᠢᠳᠦ /nidü/ | *nidün /nidün/ | нюдэн /nʲuden/ | nidu /nidu/ | нүдн /nyˈdn̩/ | нүдэ /nʏde/ |
| Mkono | ᠭᠠᠷ /ɣar/ | ᠭᠠᠷ /ɡar/ | *gar /gar/ | гар /ɡar/ | ghar /ʁar/ | һар /ɣar/ | гар /ɡar/ |
| Moyo | ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ /dʒiryke/ | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /dʒirüke/ | *ǰirüken /ǰirüken/ | зүрхэн /zyrxen/ | jürige /dʒyriɡe/ | зүркн /zyrˈkən/ | зүрх /zʏrχ/ |
| Upendo | ᠳᠤᠷᠠ /dura/ | ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ /xajira/ | — /—/ | дуран /duran/ | durala- /durala/ | дурлх /durlx/ | хайрлаха /χajrlaχa/ |
| Mti | ᠮᠣᠳᠤᠨ /modun/ | ᠮᠣᠳᠤ /modu/ | *modun /modun/ | модон /modon/ | modu /modu/ | модн /moˈdn̩/ | мод /mod/ |
| Nyumba | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | *ger /ger/ | гэр /ɡer/ | ger /ɡer/ | гер /ɡer/ | гэр /ɡer/ |
| Mbwa | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noxai/ | *nokai /nokai/ | нохой /noxoj/ | noghui /noʁui/ | ноха /noxa/ | нохай /noχaj/ |
| Paka | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | — /—/ | миисгэй /miːsɡej/ | mau /mau/ | миис /miːs/ | мэшэ /meʃe/ |
| Kula | ᠢᠳᠡ /ide/ | ᠢᠳᠡ- /ide-/ | *ide- /ide-/ | эдеэлхэ /edeːlxe/ | idi- /idi/ | иде /ide/ | идэхэ /ɪdeχe/ |
| Kunywa | ᠤᠭᠤ /uɣu/ | ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ | *uu- /uu-/ | ууха /uːxa/ | uu- /uː/ | уу /uː/ | ухаха /uχaχa/ |
| Moja | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | *nigen /nigen/ | нэгэн /neɡen/ | nige /niɡe/ | негн /neɡn/ | нэг /neɡ/ |
| Mbili | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | *koyar /koyar/ | хоёр /xɔˈjɔr/ | ghoor /ʁoːr/ | хойр /xojr/ | гоор /ɣoːr/ |
| Habari | ᠠᠮᠤᠷ /amur/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠤᠤ /sajin uu/ | — /—/ | сайн байна /sajn bajna/ | amur sain /amur sain/ | менд /mend/ | сайнар уу /sajnar uː/ |
| Asante | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ /bajarlaba/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bajarlala/ | — /—/ | баярлаа /bajarlaː/ | bayarla- /bajarla/ | ханҗанав /xandʒanav/ | баярлалаа /bajarlalaː/ |
| Nzuri | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sain/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sajin/ | *sajin /sajin/ | һайн /hajn/ | sain /sain/ | сән /sæn/ | сайн /sajn/ |
| Kekeo | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | — | хүхы /xyˈxɘ/ | — | көкә /køˈkæ/ | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.