ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠡᠯᠡ
Kimongolia cha Kale
Kimongolia · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kimongolia cha Kale ni rejista ya kifasihi iliyoandikwa kwa hati ya Kimongolia ya wima, iliyotumika kuanzia karne ya 17 hadi ya 20. Ni tofauti na Kimongolia cha Kati (xng, karne 13-15, hati za Phags-pa na Uyghur) na Kimongolia cha Khalkha cha kisasa (mn, kwa hati ya Kisirili). Desturi ya hati ya Kimongolia ilinusurika katika Mongolia ya Ndani baada ya Mongolia yenyewe kubadilia hati ya Kisirili mwaka 1946. "Mongolian-English Dictionary" ya Lessing (1960) ndiyo rejea kuu.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kimongolia cha Kale
Maji
ᠤᠰᠤᠨ
/usun/
Moto
ᠭᠠᠯ
/ɡal/
Jua
ᠨᠠᠷᠠᠨ
/naran/
Mwezi
ᠰᠠᠷᠠ
/sara/
Nyota
ᠣᠳᠣᠨ
/odun/
Mama
ᠡᠬᠡ
/eke/
Baba
ᠡᠴᠢᠭᠡ
/etʃiɡe/
Mimi
ᠪᠢ
/bi/
Wewe
ᠴᠢ
/tʃi/
Jina
ᠨᠡᠷᠡ
/nere/
Jicho
ᠨᠢᠳᠦ
/nidü/
Mkono
ᠭᠠᠷ
/ɡar/
Moyo
ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ
/dʒirüke/
Upendo
ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ
/xajira/
Mti
ᠮᠣᠳᠤ
/modu/
Nyumba
ᠭᠡᠷ
/ɡer/
Mbwa
ᠨᠣᠬᠠᠢ
/noxai/
Paka
ᠮᠢᠭᠤᠢ
/miɣui/
Kula
ᠢᠳᠡ-
/ide-/
Kunywa
ᠤᠭᠤ-
/uɣu-/
Moja
ᠨᠢᠭᠡᠨ
/niɡen/
Mbili
ᠬᠣᠶᠠᠷ
/qojar/
Habari
ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠤᠤ
/sajin uu/
Asante
ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ
/bajarlala/
Nzuri
ᠰᠠᠶᠢᠨ
/sajin/
Kekeo
ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ
/kɵkɵˈɡe/
Vyanzo
- Lessing (1960) — Mongolian-English Dictionary
- Poppe (1965) — Introduction to Altaic Linguistics
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Mongolic zinazohusiana
| Maana | Kimongolia cha Kale | Kimongoli cha kati | Proto-Mongolic | Kiburyat | Kiyugur cha Mashariki | Kimongolia | Kikalmyk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | ᠤᠰᠤᠨ /usun/ | *usun /usun/ | уһан /uhan/ | ус /us/ | ус /us/ | усн /usn/ |
| Moto | ᠭᠠᠯ /ɡal/ | ᠭᠠᠯ /ɣal/ | *gal /gal/ | гал /ɡal/ | гал /ɡal/ | гал /ɡal/ | гал /ɡal/ |
| Jua | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ | *naran /naran/ | наран /naran/ | нар /nar/ | нар /nar/ | нарн /narn/ |
| Mwezi | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | ᠰᠠᠷᠠ /sara/ | *sara /sara/ | һара /hara/ | сар /sar/ | сар /sar/ | сар /sar/ |
| Nyota | ᠣᠳᠣᠨ /odun/ | ᠬᠣᠳᠤᠨ /hodun/ | *hodun /hodun/ | одон /oˈdõ/ | ходэн /χoden/ | од /ɔt/ | одн /odn/ |
| Mama | ᠡᠬᠡ /eke/ | ᠡᠭᠡ /eke/ | *eke /eke/ | эхэ /exe/ | ээж /eːʒ/ | ээж /eːdʒ/ | ээҗ /eːdʒ/ |
| Baba | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ | *ečige /ečige/ | эсэгэ /eseɡe/ | аава /ɑːva/ | аав /aːw/ | аав /aːv/ |
| Mimi | ᠪᠢ /bi/ | ᠪᠢ /bi/ | *bi /bi/ | би /bi/ | би /bi/ | би /bi/ | би /bi/ |
| Wewe | ᠴᠢ /tʃi/ | ᠴᠢ /tʃi/ | *či /či/ | ши /ʃi/ | чи /tʃi/ | чи /tʃʰi/ | чи /tʃi/ |
| Jina | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | ᠨᠡᠷᠡ /nere/ | *nere /nere/ | нэрэ /nere/ | нэрэ /nere/ | нэр /ner/ | нерн /nern/ |
| Jicho | ᠨᠢᠳᠦ /nidü/ | ᠨᠢᠳᠦᠨ /nidyn/ | *nidün /nidün/ | нюдэн /nʲuden/ | нүдэ /nʏde/ | нүд /nyd/ | нүдн /nyˈdn̩/ |
| Mkono | ᠭᠠᠷ /ɡar/ | ᠭᠠᠷ /ɣar/ | *gar /gar/ | гар /ɡar/ | гар /ɡar/ | гар /ɡar/ | һар /ɣar/ |
| Moyo | ᠵᠢᠷᠦᠬᠡ /dʒirüke/ | ᠵᠢᠷᠦᠭᠡ /dʒiryke/ | *ǰirüken /ǰirüken/ | зүрхэн /zyrxen/ | зүрх /zʏrχ/ | зүрх /dzyrx/ | зүркн /zyrˈkən/ |
| Upendo | ᠬᠠᠶᠢᠷᠠ /xajira/ | ᠳᠤᠷᠠ /dura/ | — /—/ | дуран /duran/ | хайрлаха /χajrlaχa/ | хайр /xajr/ | дурлх /durlx/ |
| Mti | ᠮᠣᠳᠤ /modu/ | ᠮᠣᠳᠤᠨ /modun/ | *modun /modun/ | модон /modon/ | мод /mod/ | мод /mod/ | модн /moˈdn̩/ |
| Nyumba | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | ᠭᠡᠷ /ɡer/ | *ger /ger/ | гэр /ɡer/ | гэр /ɡer/ | гэр /ɡer/ | гер /ɡer/ |
| Mbwa | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noxai/ | ᠨᠣᠬᠠᠢ /noqai/ | *nokai /nokai/ | нохой /noxoj/ | нохай /noχaj/ | нохой /nɔxɔj/ | ноха /noxa/ |
| Paka | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | ᠮᠢᠭᠤᠢ /miɣui/ | — /—/ | миисгэй /miːsɡej/ | мэшэ /meʃe/ | муур /muːr/ | миис /miːs/ |
| Kula | ᠢᠳᠡ- /ide-/ | ᠢᠳᠡ /ide/ | *ide- /ide-/ | эдеэлхэ /edeːlxe/ | идэхэ /ɪdeχe/ | идэх /idex/ | иде /ide/ |
| Kunywa | ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ | ᠤᠭᠤ /uɣu/ | *uu- /uu-/ | ууха /uːxa/ | ухаха /uχaχa/ | уух /uːx/ | уу /uː/ |
| Moja | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | ᠨᠢᠭᠡᠨ /niɡen/ | *nigen /nigen/ | нэгэн /neɡen/ | нэг /neɡ/ | нэг /neɡ/ | негн /neɡn/ |
| Mbili | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | ᠬᠣᠶᠠᠷ /qojar/ | *koyar /koyar/ | хоёр /xɔˈjɔr/ | гоор /ɣoːr/ | хоёр /xɔˈjɔr/ | хойр /xojr/ |
| Habari | ᠰᠠᠶᠢᠨ ᠤᠤ /sajin uu/ | ᠠᠮᠤᠷ /amur/ | — /—/ | сайн байна /sajn bajna/ | сайнар уу /sajnar uː/ | сайн уу /sajn uː/ | менд /mend/ |
| Asante | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠯᠠ /bajarlala/ | ᠪᠠᠶᠠᠷᠯᠠᠪᠠ /bajarlaba/ | — /—/ | баярлаа /bajarlaː/ | баярлалаа /bajarlalaː/ | баярлалаа /bajarlalaː/ | ханҗанав /xandʒanav/ |
| Nzuri | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sajin/ | ᠰᠠᠶᠢᠨ /sain/ | *sajin /sajin/ | һайн /hajn/ | сайн /sajn/ | сайн /sajn/ | сән /sæn/ |
| Kekeo | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | ᠬᠦᠬᠦᠭᠡ /kɵkɵˈɡe/ | — | хүхы /xyˈxɘ/ | — | хөхөө /xɵˈxɵː/ | көкә /køˈkæ/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.