Fäeag Rotuạm
Kirotuma
Austronesian
Rotuman (Fäeag Rotuạm) is the language of Rotuma Island, a small autonomous dependency of Fiji ~600 km north of the main Fijian islands. Linguistically a Polynesian outlier with extensive Western Polynesian (Tongan/Samoan) and Melanesian (Fijian) lexical and structural admixture, reflecting Rotuma's position at the Polynesian-Melanesian interface. Famous for its complex umlaut-based metathesis system: alternating "complete" (full word) and "incomplete" (truncated) phases that mark grammatical contrasts. Despite its small speaker base, retains active intergenerational use on Rotuma.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kirotuma
Maji
ofu
/ofu/
Moto
rerege
/ɾeɾeŋe/
Jua
asa
/asa/
Mwezi
hula
/hula/
Mama
ö'ö
/øʔø/
Baba
öäpö
/øæpø/
Kula
te'a
/teʔa/
Kunywa
inum
/inum/
Upendo
hanis
/hanis/
Moyo
huga
/huŋa/
Mti
rou
/ɾou/
Nyumba
ri
/ɾi/
Mbwa
kak'i
/kakʔi/
Paka
kotok
/kotok/
Mkono
si'u
/siʔu/
Jicho
mafa
/mafa/
Habari
noa'ia
/noaʔia/
Asante
fai'aksia
/faiʔaksia/
Moja
ta
/ta/
Nzuri
lelei
/lelei/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian zinazohusiana
| Maana | Kirotuma | Kihiri Motu | Kitausug | Kisamoa | Kimotu | Kitokelau | Kimussau-Emira |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ofu /ofu/ | ranu /ɾanu/ | tubig /tubiɡ/ | vai /vai/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ | eai /eai/ |
| Moto | rerege /ɾeɾeŋe/ | lahi /lahi/ | kayu /kaju/ | afi /afi/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ | kapok /kapok/ |
| Jua | asa /asa/ | dina /dina/ | adlaw /adlaw/ | lā /laː/ | dina /dina/ | la /la/ | ariu /aɾiu/ |
| Mwezi | hula /hula/ | hua /hua/ | bulan /bulan/ | māsina /maːsina/ | hua /hua/ | malama /malama/ | malam /malam/ |
| Mama | ö'ö /øʔø/ | sina /sina/ | inaꞌ /inaʔ/ | tinā /tinaː/ | sinana /sinana/ | matua /matua/ | nia /nia/ |
| Baba | öäpö /øæpø/ | tama /tama/ | amaꞌ /amaʔ/ | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ | tama /tama/ |
| Kula | te'a /teʔa/ | ania /ania/ | kaun /kaʔun/ | ʻai /ʔai/ | aniani /aniani/ | kai /kai/ | anu /anu/ |
| Kunywa | inum /inum/ | inua /inua/ | minum /minum/ | inu /inu/ | inuinu /inuinu/ | inu /inu/ | inum /inum/ |
| Upendo | hanis /hanis/ | lalokau /lalokau/ | lasa /lasa/ | alofa /alofa/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ | talimi /talimi/ |
| Moyo | huga /huŋa/ | kudouna /kudouna/ | pusuꞌ /pusuʔ/ | loto /loto/ | kudouna /kudouna/ | fatu /fatu/ | lalota /lalota/ |
| Mti | rou /ɾou/ | au /au/ | kahuy /kahuj/ | laʻau /laʔau/ | au /au/ | lakau /lakau/ | rikei /ɾikei/ |
| Nyumba | ri /ɾi/ | ruma /ɾuma/ | bāy /baːj/ | fale /fale/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | ulemi /ulemi/ |
| Mbwa | kak'i /kakʔi/ | sisia /sisia/ | iruꞌ /iruʔ/ | maile /maile/ | sisia /sisia/ | kuli /kuli/ | kovur /kovuɾ/ |
| Paka | kotok /kotok/ | pusi /pusi/ | kuting /kutiŋ/ | pusi /pusi/ | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | busi /busi/ |
| Mkono | si'u /siʔu/ | imana /imana/ | lima /lima/ | lima /lima/ | imana /imana/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Jicho | mafa /mafa/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Habari | noa'ia /noaʔia/ | namona /namona/ | kumusta /kumusta/ | talofa /talofa/ | namo gida /namo ɡida/ | malo ni /malo ni/ | emua /emua/ |
| Asante | fai'aksia /faiʔaksia/ | tanikiu /tanikiu/ | magsukul /maɡsukul/ | faʻafetai /faʔafetai/ | oi namo /oi namo/ | fakafetai /fakafetai/ | poasi /poasi/ |
| Moja | ta /ta/ | ta /ta/ | isa /isa/ | tasi /tasi/ | ta /ta/ | tahi /tahi/ | esa /esa/ |
| Nzuri | lelei /lelei/ | namo /namo/ | marayaw /marajaw/ | lelei /lelei/ | namo /namo/ | lelei /lelei/ | rop /ɾop/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.