Motu
Kimotu
Austronesian (Malayo-Polynesian, Oceanic, Western, Papuan Tip)
Motu is the indigenous Austronesian language of the Motu people of the Central Province of Papua New Guinea, centred on the Hanuabada villages near Port Moresby. The pure form has only ~14K active speakers, but Motu is the lexical source for Hiri Motu (hmo), the simplified pidgin that became one of PNG's three official languages. Motu has full Austronesian morphology including subject/object person markers, alienable/inalienable possession, and the characteristic Oceanic pronoun system, all of which Hiri Motu drastically simplified in the colonial trade context. Lister-Turner & Clark's 1931 grammar remains authoritative.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kimotu
Maji
ranu
/ɾanu/
Moto
lahi
/lahi/
Jua
dina
/dina/
Mwezi
hua
/hua/
Mama
sinana
/sinana/
Baba
tamana
/tamana/
Kula
aniani
/aniani/
Kunywa
inuinu
/inuinu/
Upendo
lalokau
/lalokau/
Moyo
kudouna
/kudouna/
Mti
au
/au/
Nyumba
ruma
/ɾuma/
Mbwa
sisia
/sisia/
Paka
gosi
/ɡosi/
Mkono
imana
/imana/
Jicho
matana
/matana/
Habari
namo gida
/namo ɡida/
Asante
oi namo
/oi namo/
Moja
ta
/ta/
Nzuri
namo
/namo/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian (Malayo-Polynesian, Oceanic, Western, Papuan Tip) zinazohusiana
| Maana | Kimotu | Kihiri Motu | Kitetum | Kifiji | Kitokelau | Atoni | Kipuyuma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | bee /beː/ | wai /wai/ | vai /vai/ | oe /oe/ | enay /enai/ |
| Moto | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | ahi /ahi/ | buka /mbuka/ | afi /afi/ | ai /ai/ | apuy /apui/ |
| Jua | dina /dina/ | dina /dina/ | loron /loɾon/ | siga /siŋa/ | la /la/ | manas /manas/ | kadaw /kadaw/ |
| Mwezi | hua /hua/ | hua /hua/ | fulan /fulan/ | vula /βula/ | malama /malama/ | fun /fun/ | kuwalan /kuwalan/ |
| Mama | sinana /sinana/ | sina /sina/ | inan /inan/ | tina /tina/ | matua /matua/ | ainat /ainat/ | ina /ina/ |
| Baba | tamana /tamana/ | tama /tama/ | aman /aman/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | amat /amat/ | ama /ama/ |
| Kula | aniani /aniani/ | ania /ania/ | han /han/ | kana /kana/ | kai /kai/ | ah /ah/ | kuman /kuman/ |
| Kunywa | inuinu /inuinu/ | inua /inua/ | hemu /hemu/ | gunu /ŋunu/ | inu /inu/ | ninu /ninu/ | enpa /enpa/ |
| Upendo | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | domin /domin/ | loloma /loloma/ | alofa /alofa/ | nekat /nekat/ | ulaw /ulaw/ |
| Moyo | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | fuan /fuan/ | uto /uto/ | fatu /fatu/ | nesa /nesa/ | kalumetan /kalumetan/ |
| Mti | au /au/ | au /au/ | ai /ai/ | kau /kau/ | lakau /lakau/ | hau /hau/ | kawi /kawi/ |
| Nyumba | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | uma /uma/ | vale /βale/ | fale /fale/ | ume /ume/ | ruma /ɾuma/ |
| Mbwa | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | asu /asu/ | koli /koli/ | kuli /kuli/ | asu /asu/ | suwan /suwan/ |
| Paka | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | busa /busa/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | mose /mose/ | kating /katiŋ/ |
| Mkono | imana /imana/ | imana /imana/ | liman /liman/ | liga /liŋa/ | lima /lima/ | ʼniman /ʔniman/ | lima /lima/ |
| Jicho | matana /matana/ | matana /matana/ | matan /matan/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matan /matan/ | mata /mata/ |
| Habari | namo gida /namo ɡida/ | namona /namona/ | bondia /bondia/ | bula /mbula/ | malo ni /malo ni/ | neut /neut/ | marayas /maɾajas/ |
| Asante | oi namo /oi namo/ | tanikiu /tanikiu/ | obrigadu /obɾiɡadu/ | vinaka /βinaka/ | fakafetai /fakafetai/ | neno biluk /neno biluk/ | kasapakan /kasapakan/ |
| Moja | ta /ta/ | ta /ta/ | ida /ida/ | dua /ndua/ | tahi /tahi/ | mese /mese/ | sa /sa/ |
| Nzuri | namo /namo/ | namo /namo/ | di'ak /diʔak/ | vinaka /βinaka/ | lelei /lelei/ | malaek /malaek/ | mauruway /mauɾuwai/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.