Vananga Rapa Nui
Kirapanui
Kiaustronesia (Polynesian, mashariki)
Kirapanui ni lugha asilia ya Kisiwa cha Pasaka, lugha ya Kipolinesia iliyojitenga zaidi, ikitengwa na lugha nyingine kwa zaidi ya miaka 1,000. Maandishi ya Rongorongo ambayo bado hayajavunjwa ni mojawapo ya mafumbo makubwa zaidi ya isimu.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kirapanui
Maji
vai
/vai/
Moto
ahi
/ahi/
Jua
raʻā
/raʔaː/
Mwezi
mahina
/mahina/
Nyota
hetuʻu
/heˈtuʔu/
Mama
matuʻa vahine
/matuʔa vahine/
Baba
matuʻa tāne
/matuʔa taːne/
Mimi
au
/au/
Wewe
koe
/koe/
Jina
ingoa
/iˈŋoa/
Jicho
mata
/mata/
Mkono
rima
/ɾima/
Moyo
mahatu
/mahatu/
Upendo
hanga
/haŋa/
Mti
tumu rākau
/tumu raːkau/
Nyumba
hare
/haɾe/
Mbwa
paihega
/paiheŋa/
Paka
kati
/kati/
Kula
kai
/kai/
Kunywa
unu
/unu/
Moja
tahi
/tahi/
Mbili
rua
/ˈrua/
Habari
ʻiorana
/ʔioɾana/
Asante
maururu
/mauɾuɾu/
Nzuri
riva
/ɾiva/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austronesian (Polynesian, Eastern) zinazohusiana
| Maana | Kirapanui | Kimarquesa | Kimaori cha Visiwa vya Cook | Kiniue | Kituvalu | Kituamotu | Kitonga |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /wai/ | vai /vai/ |
| Moto | ahi /ahi/ | ahi /ahi/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| Jua | raʻā /raʔaː/ | ʻoumati /ʔoumati/ | rā /raː/ | lā /laː/ | laa /laː/ | ra /ra/ | laʻā /laʔaː/ |
| Mwezi | mahina /mahina/ | mahina /mahina/ | marama /marama/ | mahina /mahina/ | masina /masina/ | marama /marama/ | māhina /maːhina/ |
| Nyota | hetuʻu /heˈtuʔu/ | hetu /hetu/ | etū /eˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetuʻu /fetuʔu/ |
| Mama | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | kuʻa /kuʔa/ | māmā /maːmaː/ | matua fifine /matua fifine/ | maatua /maːtua/ | metua vahine /metua vahine/ | faʻē /faʔeː/ |
| Baba | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | motua /motua/ | pāpā /paːpaː/ | matua taane /matua taːne/ | tamana /tamana/ | metua tane /metua tane/ | tamai /tamai/ |
| Mimi | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| Wewe | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ |
| Jina | ingoa /iˈŋoa/ | ikoa /ikoa/ | ingoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | ingoa /iˈŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ |
| Jicho | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Mkono | rima /ɾima/ | ʻima /ʔima/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | rima /rima/ | nima /nima/ |
| Moyo | mahatu /mahatu/ | fatu /fatu/ | ngākau /ŋaːkau/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | — /—/ | loto /loto/ |
| Upendo | hanga /haŋa/ | hanahana /hanahana/ | aro'a /aɾoʔa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | aroha /ʔaroha/ | ʻofa /ʔofa/ |
| Mti | tumu rākau /tumu raːkau/ | tumu kahi /tumu kahi/ | rākau /raːkau/ | akau /akau/ | laakau /laːkau/ | rait /rait/ | ʻakau /ʔakau/ |
| Nyumba | hare /haɾe/ | hae /hae/ | 'are /ʔaɾe/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fare /fare/ | fale /fale/ |
| Mbwa | paihega /paiheŋa/ | peko /peko/ | kurī /kuɾiː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | kuri /kuri/ | kulī /kuliː/ |
| Paka | kati /kati/ | piki /piki/ | ngiao /ŋiao/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | — /—/ | pusi /pusi/ |
| Kula | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| Kunywa | unu /unu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| Moja | tahi /tahi/ | tahi /tahi/ | ta'i /taʔi/ | taha /taha/ | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ |
| Mbili | rua /ˈrua/ | ʻua /ʔua/ | rua /ˈrua/ | ua /ua/ | lua /ˈlua/ | rua /rua/ | ua /ua/ |
| Habari | ʻiorana /ʔioɾana/ | kaoha /kaoha/ | kia orāna /kia oɾaːna/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | taalofa /taːlofa/ | — /—/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ |
| Asante | maururu /mauɾuɾu/ | mauruuru /mauɾuuɾu/ | meitaki /meitaki/ | fakaaue /fakaaue/ | fakafetai /fakafetai/ | — /—/ | mālō /maːloː/ |
| Nzuri | riva /ɾiva/ | maitaʻi /maitaʔi/ | meitaki /meitaki/ | mitaki /mitaki/ | lei /lei/ | maiata /maiata/ | lelei /lelei/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.