조선말
Kikorea (Korea Kaskazini)
Kikorea
Kikorea Sanifu cha Korea Kaskazini (문화어, Munhwaŏ, “lugha iliyostaarabika”) ni kanuni ya lugha ya taifa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Watu wa Korea na bado kinaeleweka kwa pande zote na Kikorea Sanifu cha Kusini. Baada ya taifa kuanzishwa mwaka 1948, upangaji lugha uliendelea kivyake: Othografia Mpya ya Kikorea ya majaribio iliyoanzishwa mwaka 1948 ilibadilishwa na Kanuni za Othografia ya Kikorea mwaka 1954. Baada ya maagizo ya sera ya 1964 na 1966, Munhwaŏ ilitangazwa mwaka 1966 na kuhusishwa rasmi na usemi wa wasomi wa Pyongyang, ingawa kimuundo bado ina mizizi katika Kikorea cha Kati. Sera ilihimiza msamiati asilia wa Kikorea, tahajia maalumu kama ㄹ ya mwanzo katika 로동, na matumizi ya Chosŏn’gŭl; herufi za Kichina ziliondolewa katika maandishi ya kawaida ya umma kuanzia 1949, ingawa ziliendelea kufundishwa kwa ajili ya kuzitambua. Tofauti na sanifu ya Kusini ziko hasa katika msamiati, matamshi, tahajia na nafasi kati ya maneno, wala hazifanyi iwe lugha tofauti.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kikorea (Korea Kaskazini)
Maji
물
/mul/
Moto
불
/pul/
Jua
해
/hɛ/
Mwezi
달
/tal/
Nyota
별
/pjʌl/
Mama
어머니
/ʌmʌni/
Baba
아버지
/abʌdʑi/
Mimi
나
/na/
Wewe
너
/nʌ/
Jina
이름
/iɾɯm/
Jicho
눈
/nun/
Mkono
손
/son/
Moyo
마음
/maɯm/
Upendo
사랑
/saɾaŋ/
Mti
나무
/namu/
Nyumba
집
/tɕip̚/
Mbwa
개
/kɛ/
Paka
고양이
/kojaŋi/
Kula
먹어
/mʌɡʌ/
Kunywa
마셔
/maɕjʌ/
Moja
하나
/hana/
Mbili
둘
/tul/
Habari
반갑습니다
/panɡap̚s͈ɯmnida/
Asante
고맙습니다
/komap̚s͈ɯmnida/
Nzuri
좋아
/tɕoa/
Kekeo
뻐꾸기
/p͈ʌk͈uɡi/
Kompyuta
콤퓨터
/kʰompʰjutʰʌ/
Dopamini
도파민
/topʰamin/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Koreanic zinazohusiana
| Maana | Kikorea (Korea Kaskazini) | Kikorea (Yanbian) | Kikorea | Lahaja ya Busan | Kikorea (Hamgyŏng) | Kikorea (Jeolla) | Kijeju |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 물 /mul/ | 물 /mul/ | 물 /mul/ | 물 /mul/ | 물 /mul/ | 물 /mul/ | 물 /mul/ |
| Moto | 불 /pul/ | 불 /pul/ | 불 /pul/ | 불 /pul/ | 불 /pul/ | 불 /pul/ | 불 /pul/ |
| Jua | 해 /hɛ/ | 해 /hɛ/ | 해 /hɛ/ | 해 /hɛ/ | 해 /hɛ/ | 해 /hɛ/ | 해 /hɛ/ |
| Mwezi | 달 /tal/ | 달 /tal/ | 달 /tal/ | 달 /tal/ | 달 /tal/ | 달 /tal/ | 달 /tal/ |
| Nyota | 별 /pjʌl/ | 별 /pjʌl/ | 별 /pjʌl/ | 별 /pjʌl/ | 별 /pjəl/ | 별 /pjəl/ | 별 /pjʌl/ |
| Mama | 어머니 /ʌmʌni/ | 오마니 /omani/ | 어머니 /ʌmʌni/ | 엄마 /ʌmma/ | 어머이 /ʌmʌi/ | 어매 /ʌmɛ/ | 어멍 /ʌmʌŋ/ |
| Baba | 아버지 /abʌdʑi/ | 아바이 /abai/ | 아버지 /abʌdʑi/ | 아부지 /abudʑi/ | 아바이 /abai/ | 아베 /abe/ | 아방 /abaŋ/ |
| Mimi | 나 /na/ | 나 /na/ | 나 /na/ | 나 /na/ | 나 /na/ | 나 /na/ | 나 /na/ |
| Wewe | 너 /nʌ/ | 너 /nʌ/ | 너 /nʌ/ | 너 /nʌ/ | 너 /nə/ | 너 /nə/ | 느 /nɯ/ |
| Jina | 이름 /iɾɯm/ | 이름 /iɾɯm/ | 이름 /iɾɯm/ | 이름 /iɾɯm/ | 이름 /irɯm/ | 이름 /irɯm/ | 이름 /iɾɯm/ |
| Jicho | 눈 /nun/ | 눈 /nun/ | 눈 /nun/ | 눈 /nun/ | 눈 /nun/ | 눈 /nun/ | 눈 /nun/ |
| Mkono | 손 /son/ | 손 /son/ | 손 /son/ | 손 /son/ | 손 /son/ | 손 /son/ | 손 /son/ |
| Moyo | 마음 /maɯm/ | 마음 /maɯm/ | 마음 /maɯm/ | 마음 /maɯm/ | 마음 /maɯm/ | 마음 /maɯm/ | 모심 /mosim/ |
| Upendo | 사랑 /saɾaŋ/ | 사랑 /saɾaŋ/ | 사랑 /saɾaŋ/ | 사랑 /saɾaŋ/ | 사랑 /saɾaŋ/ | 사랑 /saɾaŋ/ | 사랑 /saɾaŋ/ |
| Mti | 나무 /namu/ | 나무 /namu/ | 나무 /namu/ | 나무 /namu/ | 나무 /namu/ | 나무 /namu/ | 낭 /naŋ/ |
| Nyumba | 집 /tɕip̚/ | 집 /tɕip̚/ | 집 /tɕip̚/ | 집 /tɕip̚/ | 집 /tɕip̚/ | 집 /tɕip̚/ | 집 /tɕip̚/ |
| Mbwa | 개 /kɛ/ | 개 /kɛ/ | 개 /kɛ/ | 개 /kɛ/ | 개 /kɛ/ | 개 /kɛ/ | 개 /kɛ/ |
| Paka | 고양이 /kojaŋi/ | 고양이 /kojaŋi/ | 고양이 /kojaŋi/ | 고양이 /kojaŋi/ | 고양이 /kojaŋi/ | 고양이 /kojaŋi/ | 괭이 /kwɛŋi/ |
| Kula | 먹어 /mʌɡʌ/ | 먹어 /mʌɡʌ/ | 먹다 /mʌk̚t͈a/ | 묵어 /muɡʌ/ | 먹어 /mʌɡʌ/ | 묵어 /muɡʌ/ | 먹엉 /mʌɡʌŋ/ |
| Kunywa | 마셔 /maɕjʌ/ | 마셔 /maɕjʌ/ | 마시다 /maɕida/ | 마셔 /maɕjʌ/ | 마셔 /maɕjʌ/ | 마셔 /maɕjʌ/ | 마셩 /maɕjʌŋ/ |
| Moja | 하나 /hana/ | 하나 /hana/ | 하나 /hana/ | 하나 /hana/ | 한나 /hanːa/ | 하나 /hana/ | 하나 /hana/ |
| Mbili | 둘 /tul/ | 둘 /tul/ | 둘 /tul/ | 둘 /tul/ | 둘 /tul/ | 둘 /tul/ | 둘 /tul/ |
| Habari | 반갑습니다 /panɡap̚s͈ɯmnida/ | 안녕하십니까 /annjʌŋhaɕimnik͈a/ | 안녕하세요 /annjʌŋhasejo/ | 안녕하이소 /annjʌŋhaiso/ | 안녕하시꼬마 /annjʌŋhaɕik͈oma/ | 안녕하쇼 /annjʌŋhaɕjo/ | 혼저옵서예 /hondʑʌop̚s͈ʌje/ |
| Asante | 고맙습니다 /komap̚s͈ɯmnida/ | 고맙습니다 /komap̚s͈ɯmnida/ | 고맙습니다 /komap̚s͈ɯmnida/ | 고맙습니다 /komap̚s͈ɯmnida/ | 고맙소 /komap̚s͈o/ | 고맙소 /komap̚s͈o/ | 고맙수다 /komap̚s͈uda/ |
| Nzuri | 좋아 /tɕoa/ | 좋아 /tɕoa/ | 좋다 /tɕotʰa/ | 좋아 /tɕoa/ | 좋아 /tɕoa/ | 좋어 /tɕoʌ/ | 좋앙 /tɕoaŋ/ |
| Kekeo | 뻐꾸기 /p͈ʌk͈uɡi/ | 뻐꿍기 /p͈ʌk͈uŋɡi/ | 뻐꾸기 /p͈ʌk͈uɡi/ | 부꾹새 /puk͈uk̚s͈ɛ/ | — | — | 버꿍새 /pʌk͈uŋsɛ/ |
| Kompyuta | 콤퓨터 /kʰompʰjutʰʌ/ | 콤퓨터 /kʰompʰjutʰʌ/ | 컴퓨터 /kʰʌ̹mpʰjutʰʌ̹/ | — | 콤퓨터 /kʰompʰjutʰʌ/ | — | — |
| Dopamini | 도파민 /topʰamin/ | — | 도파민 /topʰamin/ | — | — | — | — |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha zenye uhusiano wa karibu
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
Imelinganishwa na lugha za Koreanic > Korean > DPRK Standard zinazohusiana
| Herufi | Kikorea (Korea Kaskazini) | Kikorea | Sinokoria cha Zainichi | Lahaja ya Busan | Kikorea cha Kati | Sinojapani cha Kale | Kichina cha Yuan (Phags-pa) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | il /il/ | il /il/ | il /iɾɯ/ | ilH /il˥/ | ·qilq /ʔilʔ˥/ | iti /iti/ | ʔi /ʔi/ |
| 二 | i /i/ | i /i/ | i /i/ | iH /i˥/ | ·zi /zi˥/ | ni /ɲi/ | ʐɨ /ʐɨ/ |
| 三 | sam /sam/ | sam /sam/ | sam /sam/ | samH /sam˥/ | sam /sam˩/ | sam /sam/ | sam /sam/ |
| 四 | sa /sa/ | sa /sa/ | sa /sa/ | saH /sa˥/ | ·sʌ /sʌ˥/ | si /ɕi/ | sɿ /sɿ/ |
| 五 | o /o/ | o /o/ | o /o/ | o:LH /oː˩˧/ | :ngwo /ŋo˩˥/ | go /ŋo/ | ʔu /ʔu/ |
| 六 | ryuk /ɾjuk̚/ | yuk /juk̚/ | yuk /jukɯ/ | yukH /juk˥/ | ·lyuk /ljuk̚˥/ | roku /roku/ | liw /liw/ |
| 七 | ch'il /tsʰil/ | chil /tɕʰil/ | chil /tɕiɾɯ/ | chilH /tɕʰil˥/ | ·chilq /tsʰilʔ˥/ | siti /ɕiti/ | tshi /tsʰi/ |
| 八 | p'al /pʰal/ | pal /pʰal/ | pal /paɾɯ/ | phalH /pʰal˥/ | ·palq /palʔ˥/ | pati /pati/ | ba /pa/ |
| 九 | ku /ku/ | gu /ku/ | gu /ku/ | gu:LH /kuː˩˧/ | :kwu /ku˩˥/ | kiu /kiu/ | kiw /kiw/ |
| 十 | sip /ɕip̚/ | sip /ɕip̚/ | sip /ɕipɯ/ | sipH /ɕip˥/ | ·ssip /s͈ip̚˥/ | zipu /ʑipu/ | ši /ʂɨ/ |
| 日 | il /il/ | il /il/ | il /iɾɯ/ | ilH /il˥/ | ·zilq /zilʔ˥/ | niti /ɲiti/ | ʐɨ /ʐɨ/ |
| 月 | wŏl /wʌl/ | wol /wol/ | wol /woɾɯ/ | wolL /wɔl˩/ | ·ngwelq /ŋwəlʔ˥/ | gwati /ŋwati/ | ʔɥe /ʔɥe/ |
| 山 | san /san/ | san /san/ | san /san/ | sanH /san˥/ | san /san˩/ | san /san/ | šan /ʂan/ |
| 水 | su /su/ | su /su/ | su /su/ | su:LH /suː˩˧/ | :sywu /sju˩˥/ | swi /swi/ | šwi /ʂwi/ |
| 火 | hwa /hwa/ | hwa /hwa/ | hwa /ɸwa/ | hwa:LH /hwaː˩˧/ | :hwa /hwa˩˥/ | kwa /kwa/ | xwo /xwɔ/ |
| 木 | mok /mok̚/ | mok /mok̚/ | mok /mokɯ/ | mokL /mok˩/ | ·mok /mok̚˥/ | moku /moku/ | muʔ /muʔ/ |
| 土 | t'o /tʰo/ | to /tʰo/ | to /to/ | tho:LH /tʰoː˩˧/ | :thwo /tʰo˩˥/ | do /do/ | thu /tʰu/ |
| 天 | ch'ŏn /tsʰʌn/ | cheon /tɕʰʌn/ | cheon /tɕʌn/ | cheonL /tɕʰʌn˩/ | thyen /tʰjən˩/ | ten /ten/ | thẽn /tʰjɛn/ |
| 地 | chi /tsi/ | ji /tɕi/ | ji /tɕi/ | jiH /tɕi˥/ | ·ti /ti˥/ | di /di/ | ti /ti/ |
| 海 | hae /hɛ/ | hae /hɛ/ | hae /hɛ/ | hae:LH /hɛː˩˧/ | :hoy /hʌj˩˥/ | kai /kai/ | xay /xaj/ |
| 龍 | ryong /ɾjoŋ/ | yong /joŋ/ | yong /joŋ/ | yongL /joŋ˩/ | lyong /ljoŋ˩/ | riu /riu/ | luŋ /luŋ/ |
| 虎 | ho /ho/ | ho /ho/ | ho /ho/ | ho:LH /hoː˩˧/ | :hwo /ho˩˥/ | ko /ko/ | xu /xu/ |
| 犬 | kyŏn /kjʌn/ | gyeon /kjʌn/ | gyeon /kjʌn/ | gyeon:LH /kjʌːn˩˧/ | :khyen /kʰjən˩˥/ | ken /ken/ | khɥen /kʰɥɛn/ |
| 馬 | ma /ma/ | ma /ma/ | ma /ma/ | ma:LH /maː˩˧/ | :ma /ma˩˥/ | me /me/ | ma /ma/ |
| 鳥 | cho /tso/ | jo /tɕo/ | jo /tɕo/ | jo:LH /tɕoː˩˧/ | :tyo /tjo˩˥/ | teu /teu/ | tjew /tjew/ |
| 魚 | ŏ /ʌ/ | eo /ʌ/ | eo /ʌ/ | eoL /ʌ˩/ | ng(y)e /ŋjə˩/ | go /ŋo/ | ʔy /ʔy/ |
| 牛 | u /u/ | u /u/ | u /u/ | uL /u˩/ | ngwu /ŋu˩/ | gu /ŋu/ | ŋjiw /ŋjiw/ |
| 羊 | yang /jaŋ/ | yang /jaŋ/ | yang /jaŋ/ | yangL /jaŋ˩/ | yang /jaŋ˩/ | yau /jau/ | yaŋ /jaŋ/ |
| 貓 | myo /mjo/ | myo /mjo/ | myo /mjo/ | myoL /mjo˩/ | myo /mjo˩/ | — | mew /mɛw/ |
| 人 | in /in/ | in /in/ | in /in/ | inL /in˩/ | zin /zin˩/ | nin /ɲin/ | ʐin /ʐin/ |
| 手 | su /su/ | su /su/ | su /su/ | su:LH /suː˩˧/ | :sywu /sju˩˥/ | syu /ɕu/ | šiw /ʂiw/ |
| 足 | chok /tsok̚/ | jok /tɕok̚/ | jok /tɕokɯ/ | jokH /tɕok˥/ | ·cyok /tsjok̚˥/ | soku /soku/ | tsuʔ /tsuʔ/ |
| 目 | mok /mok̚/ | mok /mok̚/ | mok /mokɯ/ | mokL /mok˩/ | ·myuk /mjuk̚˥/ | moku /moku/ | muʔ /muʔ/ |
| 耳 | i /i/ | i /i/ | i /i/ | i:LH /iː˩˧/ | :zi /zi˩˥/ | ni /ɲi/ | ʐɨ /ʐɨ/ |
| 口 | ku /ku/ | gu /ku/ | gu /ku/ | gu:LH /kuː˩˧/ | :khwu /kʰu˩˥/ | kou /kou/ | khiw /kʰiw/ |
| 頭 | tu /tu/ | du /tu/ | du /tu/ | duL /tu˩/ | twu /tu˩/ | tou /tou/ | thiw /tʰiw/ |
| 心 | sim /ɕim/ | sim /ɕim/ | sim /ɕim/ | simL /ɕim˩/ | sim /sim˩/ | sim /ɕim/ | sim /sim/ |
| 血 | hyŏl /hjʌl/ | hyeol /çjʌl/ | hyeol /çjʌɾɯ/ | hyeolH /hjʌl˥/ | ·hywelq /hjwəlʔ˥/ | keti /keti/ | xɥe /xɥe/ |
| 肉 | yuk /juk̚/ | yuk /juk̚/ | yuk /jukɯ/ | yukL /juk˩/ | ·zyuk /zjuk̚˥/ | niku /ɲiku/ | ʐiw /ʐiw/ |
| 上 | sang /saŋ/ | sang /saŋ/ | sang /saŋ/ | sang:LH /saːŋ˩˧/ | :syang /sjaŋ˩˥/ | zyau /ʑau/ | šaŋ /ʂaŋ/ |
| 下 | ha /ha/ | ha /ha/ | ha /ha/ | ha:LH /haː˩˧/ | :hha /ɣa˩˥/ | ge /ŋe/ | xya /xja/ |
| 中 | chung /tsuŋ/ | jung /tɕuŋ/ | jung /tɕuŋ/ | jungL /tɕuŋ˩/ | tyung /tjuŋ˩/ | tyuu /tʲuu/ | tʂuŋ /tʂuŋ/ |
| 中 | chung /tsuŋ/ | jung /tɕuŋ/ | jung /tɕuŋ/ | jungH /tɕuŋ˥/ | ·tyung /tjuŋ˥/ | tyuu /tʲuu/ | tʂuŋ /tʂuŋ/ |
| 央 | ang /aŋ/ | ang /aŋ/ | ang /aŋ/ | angL /aŋ˩/ | qyang /ʔjaŋ˩/ | au /au/ | ʔjaŋ /ʔjaŋ/ |
| 左 | chwa /tswa/ | jwa /tɕwa/ | jwa /tɕwa/ | jwa:LH /tɕwaː˩˧/ | :cwa /tswa˩˥/ | sa /sa/ | tswɔ /tswɔ/ |
| 右 | u /u/ | u /u/ | u /u/ | u:LH /uː˩˧/ | :wu /wu˩˥/ | u /u/ | jiw /jiw/ |
| 東 | tong /toŋ/ | dong /toŋ/ | dong /toŋ/ | dongL /toŋ˩/ | twong /toŋ˩/ | tou /tou/ | tuŋ /tuŋ/ |
| 西 | sŏ /sʌ/ | seo /sʌ/ | seo /sʌ/ | seoL /sʌ˩/ | syey /sjəj˩/ | sai /sai/ | si /si/ |
| 南 | nam /nam/ | nam /nam/ | nam /nam/ | namL /nam˩/ | nam /nam˩/ | nam /nam/ | nam /nam/ |
| 北 | puk /puk̚/ | buk /puk̚/ | buk /pukɯ/ | bukH /puk˥/ | ·puk /pɯk̚˥/ | poku /poku/ | be /pe/ |
| 行 | haeng /hɛŋ/ | haeng /hɛŋ/ | haeng /hɛŋ/ | haengL /hɛŋ˩/ | hhoyng /ɣʌjŋ˩/ | gyau /ŋʲau/ | xiŋ /xiŋ/ |
| 行 | hang /haŋ/ | hang /haŋ/ | hang /haŋ/ | hangH /haŋ˥/ | hhang /ɣaŋ˩/ | kau /kau/ | xaŋ /xaŋ/ |
| 来 | rae /ɾɛ/ | rae /rɛ/ | nae /nɛ/ | naeL /nɛ˩/ | ·loy /lʌj˥/ | rai /rai/ | lay /laj/ |
| 去 | kŏ /kʌ/ | geo /kʌ/ | geo /kʌ/ | geoH /kʌ˥/ | ·khe /kʰə˥/ | ko /ko/ | khy /kʰy/ |
| 見 | kyŏn /kjʌn/ | gyeon /kjʌn/ | gyeon /kjʌn/ | gyeonH /kjʌn˥/ | ·kyen /kjən˥/ | ken /ken/ | kjɛn /kjɛn/ |
| 聞 | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | munL /mun˩/ | mwun /mun˩/ | mon /mon/ | wun /wun/ |
| 食 | sik /ɕik̚/ | sik /ɕik̚/ | sik /ɕikɯ/ | sikH /ɕik˥/ | ·ssik /s͈ik̚˥/ | ziki /ʑiki/ | ši /ʂɨ/ |
| 飲 | ŭm /ɯm/ | eum /ɯm/ | eum /ɯm/ | eu:mLH /ɯːm˩˧/ | :qum /ʔɯm˩˥/ | on /on/ | ʔim /ʔim/ |
| 走 | chu /tsu/ | ju /tɕu/ | ju /tɕu/ | ju:LH /tɕuː˩˧/ | :cwu /tsu˩˥/ | sou /sou/ | tsiw /tsiw/ |
| 坐 | chwa /tswa/ | jwa /tɕwa/ | jwa /tɕwa/ | jwa:LH /tɕwaː˩˧/ | :ccwa /t͈swa˩˥/ | za /za/ | tswɔ /tswɔ/ |
| 立 | rip /ɾip̚/ | ip /ip̚/ | ip /ipɯ/ | ipL /ip˩/ | ·lip /lip̚˥/ | ripu /ripu/ | li /li/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.