Mussau

Kimussau-Emira

Kiaustronesia

FamiliaKiaustronesia Wasemaji~5K HatiKilatini NchiPapua Guinea Mpya Lugha rasmiHapana (Kiingereza/Tok Pisin/Hiri Motu ni rasmi; Kimussau-Emira kinatambuliwa kikanda) Uhai wa lughahatari iliyo wazi ISO 639-3emi

Mussau-Emira ni lugha ya Kiaustronesia ya Kioshenia katika kikundi kidogo cha Mussau-Emira, inayozungumzwa katika visiwa vya Kundi la St Matthias kaskazini mwa Jimbo la New Ireland nchini Papua New Guinea. Kundi la St Matthias linajumuisha Mussau (kisiwa kikubwa zaidi, wakazi ~5,000) na Emira (kidogo zaidi, wakazi ~500), pamoja na visiwa vidogo vya matumbawe. Kiisimu, Mussau-Emira inavutia kwa fonolojia yake yenye kuhifadhi sana — inahifadhi sifa za Proto-Oceanic zilizopotea katika lugha nyingi za Kioshenia cha Magharibi, ikiwemo mfumo wa irabu 5 bila tofauti ya urefu, orodha rahisi ya konsonanti, na mpangilio wa vipashio wa SVO wenye uwekaji alama wa nafsi wa Kioshenia wa kale kwenye vitenzi. Kazi ya tafsiri ya Biblia ya SIL tangu miaka ya 1970 ilizalisha Agano Jipya (1995) na kusanifisha hati ya kuandika ya Mussau.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kimussau-Emira

Maji

eai

/eai/

Moto

kuraa

/kuˈraː/

Jua

ariu

/aɾiu/

Mwezi

malam

/malam/

Nyota

katoto

/katoto/

Mama

nia

/nia/

Baba

tama

/tama/

Mimi

agi

/aɡi/

Wewe

io

/io/

Jina

arari

/arari/

Jicho

mata

/mata/

Mkono

lima

/lima/

Moyo

lalota

/lalota/

Upendo

talimi

/talimi/

Mti

rikei

/ɾikei/

Nyumba

ulemi

/ulemi/

Mbwa

kovur

/kovuɾ/

Paka

busi

/busi/

Kula

anu

/anu/

Kunywa

inum

/inum/

Moja

esa

/esa/

Mbili

lua

/lua/

Habari

emua

/emua/

Asante

poasi

/poasi/

Nzuri

rop

/ɾop/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Austronesian zinazohusiana

Maana Kimussau-EmiraKifijiKitokelauKisamoaKituvaluMandarKiniue
Maji eai /eai/ wai /wai/ vai /vai/ vai /vai/ vai /vai/ uai /uai/ vai /vai/
Moto kuraa /kuˈraː/ buka /mbuka/ afi /afi/ afi /afi/ afi /afi/ api /api/ afi /afi/
Jua ariu /aɾiu/ matanisiga /matanisiŋa/ la /la/ /laː/ laa /laː/ mata allo /mata alːo/ /laː/
Mwezi malam /malam/ vula /βula/ malama /malama/ māsina /maːsina/ masina /masina/ bulang /bulaŋ/ mahina /mahina/
Nyota katoto /katoto/ kalokalo /kalokalo/ fetu /fetu/ fetū /fetuː/ fetū /feˈtuː/ bittoeng /bittoeŋ/ fetū /feˈtuː/
Mama nia /nia/ tina /tina/ mātua /maːtua/ tinā /tinaː/ maatua /maːtua/ indo /indo/ matua fifine /matua fifine/
Baba tama /tama/ tama /tama/ tamana /tamana/ tamā /tamaː/ tamana /tamana/ ama /ama/ matua taane /matua taːne/
Mimi agi /aɡi/ au /au/ au /au/ a'u /aʔu/ au /au/ iyau /ijau/ au /au/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.