ChiTumbuka
Kitumbuka
Atlantiki-Kongo (Kibantu)
Kitumbuka (Chitumbuka) ni lugha ya Kibantu inayozungumzwa kaskazini mwa Malawi na sehemu ya Zambia. Lina uhusiano wa karibu na Kichewa lakini lina tofauti za kutosha kuhesabiwa kuwa lugha tofauti, na hufanya kazi kama lugha ya mawasiliano kanda.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kitumbuka
Maji
maji
/madʒi/
Moto
moto
/moto/
Jua
zuwa
/zuwa/
Mwezi
mwezi
/mwezi/
Nyota
nyenyezi
/ɲeɲezi/
Mama
amama
/amama/
Baba
adada
/adada/
Mimi
ine
/ine/
Wewe
iwe
/iwe/
Jina
zina
/zina/
Jicho
jiso
/dʒiso/
Mkono
woko
/woko/
Moyo
mtima
/mtima/
Upendo
kutemwa
/kutemwa/
Mti
khuni
/kʰuni/
Nyumba
nyumba
/ɲumba/
Mbwa
ncheŵe
/ntʃewe/
Paka
chona
/tʃona/
Kula
kurya
/kuɾja/
Kunywa
kumwa
/kumwa/
Moja
cimoza
/tʃimoza/
Mbili
ŵiŵiri
/βiβiɾi/
Habari
monire
/moniɾe/
Asante
yewo
/jewo/
Nzuri
cwemi
/tʃwemi/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Bantu) zinazohusiana
| Maana | Kitumbuka | Kichewa | Kisena | Kinyaturu | Kishambaa | Kimakonde | Kishona |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | maji /madʒi/ | madzi /madzi/ | madzi /madzi/ | maazi /maːzi/ | mazi /mazi/ | mashi /maʃi/ | mvura /mvuɾa/ |
| Moto | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| Jua | zuwa /zuwa/ | dzuwa /dzuwa/ | dzuwa /dzuwa/ | nzua /nzua/ | zuwa /zuwa/ | lyuva /ʎuβa/ | zuva /zuva/ |
| Mwezi | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwedzi /mwedzi/ | umweri /umweɾi/ | mwezi /mwezi/ | mwedi /mwedi/ | mwedzi /mwedzi/ |
| Nyota | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyeenyeeri /ɲeːɲeːri/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | ntondwa /ntondwa/ | nyeredzi /ɲeredzi/ |
| Mama | amama /amama/ | amayi /amaji/ | mai /mai/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | amai /amai/ |
| Baba | adada /adada/ | abambo /abambo/ | baba /baba/ | tata /tata/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| Mimi | ine /ine/ | ine /ine/ | ine /ine/ | une /une/ | niye /nije/ | une /une/ | ini /ini/ |
| Wewe | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | uwe /uwe/ | weye /weje/ | uve /uve/ | iwe /iwe/ |
| Jina | zina /zina/ | dzina /dzina/ | dzina /dzina/ | izina /izina/ | izina /izina/ | lina /lina/ | zita /zita/ |
| Jicho | jiso /dʒiso/ | diso /diso/ | diso /diso/ | iriiso /iɾiːso/ | izo /izo/ | liso /liso/ | ziso /ziso/ |
| Mkono | woko /woko/ | dzanja /dzandʒa/ | nkono /nkono/ | ukuboko /ukuboko/ | ukono /ukono/ | nkono /nkono/ | ruoko /ɾwoko/ |
| Moyo | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | umutima /umutima/ | mwoyo /mwojo/ | mtima /mtima/ | mwoyo /mwojo/ |
| Upendo | kutemwa /kutemwa/ | chikondi /tʃikondi/ | kufuna /kufuna/ | butogwa /butoɡwa/ | kwenda /kwenda/ | kupenda /kupenda/ | rudo /ɾudo/ |
| Mti | khuni /kʰuni/ | mtengo /mteŋɡo/ | mtengo /mteŋɡo/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ | mti /mti/ | muti /muti/ |
| Nyumba | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | imba /imba/ |
| Mbwa | ncheŵe /ntʃewe/ | galu /ɡalu/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | nshenye /nʃeɲe/ | imbwa /imbwa/ |
| Paka | chona /tʃona/ | mphaka /mpʰaka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | katsi /katsi/ |
| Kula | kurya /kuɾja/ | kudya /kudja/ | kudya /kudja/ | kuria /kuɾia/ | kuya /kuja/ | kulya /kuʎa/ | kudya /kudja/ |
| Kunywa | kumwa /kumwa/ | kumwa /kumwa/ | kumwa /kumwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kukumbila /kukumbila/ | kunwa /kunwa/ |
| Moja | cimoza /tʃimoza/ | chimodzi /tʃimodzi/ | posi /posi/ | umwe /umwe/ | imo /imo/ | nimo /nimo/ | potsi /potsi/ |
| Mbili | ŵiŵiri /βiβiɾi/ | awiri /awiri/ | piŵiri /piwiri/ | aviri /aβiri/ | mbili /mbili/ | vavili /vaʋili/ | piri /piri/ |
| Habari | monire /moniɾe/ | moni /moni/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | mbukire /mbukiɾe/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ | mhoro /mhoɾo/ |
| Asante | yewo /jewo/ | zikomo /zikomo/ | ndatenda /ndatenda/ | asante /aˈsante/ | asante /asante/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | maita /maita/ |
| Nzuri | cwemi /tʃwemi/ | chabwino /tʃabwino/ | nadidi /nadidi/ | kihi /kihi/ | hedi /hedi/ | shibwana /ʃibwana/ | chakanaka /tʃakanaka/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.