ChiTumbuka
Kitumbuka
Atlantic-Congo (Bantu)
Kitumbuka (Chitumbuka) ni lugha ya Kibantu inayozungumzwa kaskazini mwa Malawi na sehemu ya Zambia. Lina uhusiano wa karibu na Kichewa lakini lina tofauti za kutosha kuhesabiwa kuwa lugha tofauti, na hufanya kazi kama lugha ya mawasiliano kanda.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kitumbuka
Maji
maji
/madʒi/
Moto
moto
/moto/
Jua
zuwa
/zuwa/
Mwezi
mwezi
/mwezi/
Mama
amama
/amama/
Baba
adada
/adada/
Kula
kurya
/kuɾja/
Kunywa
kumwa
/kumwa/
Upendo
kutemwa
/kutemwa/
Moyo
mtima
/mtima/
Mti
khuni
/kʰuni/
Nyumba
nyumba
/ɲumba/
Mbwa
ncheŵe
/ntʃewe/
Paka
chona
/tʃona/
Mkono
woko
/woko/
Jicho
jiso
/dʒiso/
Habari
monire
/moniɾe/
Asante
yewo
/jewo/
Moja
cimoza
/tʃimoza/
Nzuri
cwemi
/tʃwemi/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Bantu) zinazohusiana
| Maana | Kitumbuka | Kichewa | Kimakonde | Kisena | Kinyaturu | Kishambaa | Kiyao |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | maji /madʒi/ | madzi /madzi/ | mashi /maʃi/ | madzi /madzi/ | maazi /maːzi/ | mazi /mazi/ | mesi /mesi/ |
| Moto | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| Jua | zuwa /zuwa/ | dzuwa /dzuwa/ | lyuva /ʎuβa/ | dzuwa /dzuwa/ | nzua /nzua/ | zuwa /zuwa/ | lyuwa /ʎuwa/ |
| Mwezi | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwedi /mwedi/ | mwedzi /mwedzi/ | umweri /umweɾi/ | mwezi /mwezi/ | mwesi /mwesi/ |
| Mama | amama /amama/ | amayi /amaji/ | mama /mama/ | mai /mai/ | mama /mama/ | mama /mama/ | amao /amaː/ |
| Baba | adada /adada/ | abambo /abambo/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | baba /baba/ | atati /atati/ |
| Kula | kurya /kuɾja/ | kudya /kudja/ | kulya /kuʎa/ | kudya /kudja/ | kuria /kuɾia/ | kuya /kuja/ | kulya /kuʎa/ |
| Kunywa | kumwa /kumwa/ | kumwa /kumwa/ | kunwa /kunwa/ | kumwa /kumwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kumwa /kumwa/ |
| Upendo | kutemwa /kutemwa/ | chikondi /tʃikondi/ | kupenda /kupenda/ | kufuna /kufuna/ | butogwa /butoɡwa/ | kwenda /kwenda/ | chikondi /tʃikondi/ |
| Moyo | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | umutima /umutima/ | mwoyo /mwojo/ | mtima /mtima/ |
| Mti | khuni /kʰuni/ | mtengo /mteŋɡo/ | mti /mti/ | mtengo /mteŋɡo/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ | mtela /mtela/ |
| Nyumba | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| Mbwa | ncheŵe /ntʃewe/ | galu /ɡalu/ | nshenye /nʃeɲe/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ |
| Paka | chona /tʃona/ | mphaka /mpʰaka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| Mkono | woko /woko/ | dzanja /dzandʒa/ | nkono /nkono/ | nkono /nkono/ | ukuboko /ukuboko/ | ukono /ukono/ | ngaila /ŋɡaila/ |
| Jicho | jiso /dʒiso/ | diso /diso/ | liso /liso/ | diso /diso/ | iriiso /iɾiːso/ | izo /izo/ | liso /liso/ |
| Habari | monire /moniɾe/ | moni /moni/ | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | mbukire /mbukiɾe/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | salama /salama/ |
| Asante | yewo /jewo/ | zikomo /zikomo/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | ndatenda /ndatenda/ | ahsante /ahsante/ | asante /asante/ | nakwete /nakwete/ |
| Moja | cimoza /tʃimoza/ | chimodzi /tʃimodzi/ | nimo /nimo/ | posi /posi/ | umwe /umwe/ | imo /imo/ | mo /mo/ |
| Nzuri | cwemi /tʃwemi/ | chabwino /tʃabwino/ | shibwana /ʃibwana/ | nadidi /nadidi/ | kihi /kihi/ | hedi /hedi/ | chechete /tʃetʃete/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.