粵語

Kikantoni

Sinitic (Yue)

FamiliaSinitic (Yue) Wasemaji約8600万人 (L1) / 約8700万人 (L1+L2) Uandishi wa KilatiniJyutping (粵拼) UsomajiKikatonizi (Jyutping)

Kikatonizi (粵語) — lahaja ya kifahari ya Hong Kong na Guangzhou. Inashikilia kikamilifu sauti za mwisho za toni inayoingia -p/-t/-k za Kichina cha Kati na ina mfumo wa toni 6 (kijadi 9). Kipengele kipekee: uhifadhi kamili wa sauti za pua za mwisho -m/-n/-ng. Imeandikwa kwa Jyutping.

Inakozungumzwa

Usomaji wa herufi za Han katika Kikantoni

Herufi Maana Usomaji Umbo IPA
one jat1 /jɐt̚˥/
two ji6 /jiː˨/
three saam1 /saːm˥/
four sei3 /sei˧/
five ng5 /ŋ̍˩˧/
six luk6 /lʊk̚˨/
seven cat1 /t͡sʰɐt̚˥/
eight baat3 /paːt̚˧/
nine gau2 /kɐu˧˥/
ten sap6 /sɐp̚˨/
sun jat6 /jɐt̚˨/
moon jyut6 /jyːt̚˨/
mountain saan1 /saːn˥/
water seoi2 /sɵy˧˥/
fire fo2 /fɔː˧˥/
tree muk6 /mʊk̚˨/
soil tou2 /tʰou˧˥/
sky tin1 /tʰiːn˥/
ground dei6 /tei˨/
sea hoi2 /hɔːi˧˥/
dragon lung4 /lʊŋ˨˩/
tiger fu2 /fuː˧˥/
dog hyun2 /hyːn˧˥/
horse maa5 /maː˩˧/
bird niu5 /niːu˩˧/
fish jyu4 /jyː˨˩/
ox ngau4 /ŋɐu˨˩/
sheep joeng4 /jœːŋ˨˩/
cat maau1 /maːu˥/
person jan4 /jɐn˨˩/
hand sau2 /sɐu˧˥/
foot zuk1 /t͡sʊk̚˥/
eye muk6 /mʊk̚˨/
ear ji5 /jiː˩˧/
mouth hau2 /hɐu˧˥/
head tau4 /tʰɐu˨˩/
heart sam1 /sɐm˥/
blood hyut3 /hyːt̚˧/
meat juk6 /jʊk̚˨/
up 上面・在上(locative: on/above) soeng⁶ /sœːŋ˨/
上去・上來(directional verb: go up) soeng⁵ /sœːŋ˩˧/
down haa6 /haː˨/
middle zung1 /t͡sʊŋ˥/
hit zung3 /t͡sʊŋ˧/
center joeng1 /jœːŋ˥/
left zo2 /t͡sɔː˧˥/
right jau6 /jɐu˨/
east dung1 /tʊŋ˥/
西 west sai1 /sɐi˥/
south naam4 /naːm˨˩/
north bak1 /pɐk̚˥/
go 文讀 hang4 /hɐŋ˨˩/
白讀 haang4 /haːŋ˨˩/
row hong4 /hɔːŋ˨˩/
come 嚟(colloquial Cantonese: come) lai⁴ /lɐi˨˩/
來(literary/formal reading) loi⁴ /lɔːi˨˩/
leave heoi3 /hɵy˧/
see gin3 /kiːn˧/
hear man4 /mɐn˨˩/
eat sik6 /sɪk̚˨/
drink jam2 /jɐm˧˥/
run zau2 /t͡sɐu˧˥/
sit co5 /t͡sʰɔː˩˧/
stand lap6 /lɐp̚˨/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Yue) zinazohusiana

Maana KikantoniKiyue cha DongguanKiyue cha ZhongshanKiyue cha GaozhouKibaihua cha NanningKichina cha Kale (usomaji wa Kikantoni)Pinghua
Maji /sɵy˧˥/ /sui˧˥/ /sɵy˧˥/ /sɵi˧˥/ /ɬɵy˧˥/ /sɵy˧˥/ /ɬui˦˨/
Moto /fɔː˧˥/ /fɔ˧˥/ /fɔ˧˥/ /fɔ˧˥/ /fɔ˧˥/ /fɔ˧˥/ /fu˦˨/
Jua 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ 日头 /jɐt˨˨tʰɐu˨˩/ 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ 日头 /jɐt˨tʰɐu˧˧/ 日头 /jɐt˨tʰɐu˨˩/ /jɐt˨/ 日头 /ŋit˨tʰɐu˦˦/
Mwezi 月光 /jyːt˨ kʷɔːŋ˥/ 月光 /jyt˨kʷɔŋ˥˥/ 月光 /jyt˨ kwɔŋ˥˧/ 月光 /jyt˨kwɔŋ˥˥/ 月光 /ŋyt˨kʷɔŋ˥˥/ /jyt˨/ 月光 /ŋyt˨kwɔŋ˦˦/
Mama 媽媽 /maː˥maː˥/ 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ 老母 /lou˩˧ mou˩˧/ 妈妈 /maː˥˥maː˥˥/ 老妈 /lau˧˩ma˥˥/ /mou˩˧/ 阿妈 /a˦˦ma˦˦/
Baba 爸爸 /paː˨˩paː˥/ 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ 老豆 /lou˩˧ tɐu˨/ 爸爸 /paː˨˩paː˨˩/ 老窦 /lau˧˩tɐu˨˨/ /fu˨/ 阿爸 /a˦˦pa˦˦/
Kula /sɪk˨/ /sɪk˨/ /sɪk˨/ /sɪk˨˨/ /ɬɪk˨/ /sɪk˨/ /sɐk˨/
Kunywa /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /ʔɐm˦˨/
Ukurasa 1/3

Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno

Linganisha na lugha kuu za dunia

Kikantoni
試穿 酒店 對面 間鋪 入面 見到嘅 套西裝
试穿 酒店 对面的 商店 看到的 那套西装
أنا أريد أن أجرب بدلة رأيتها في محل مقابل الفندق
मैं होटल के सामने एक दुकान में देखा सूट को पहनकर देखना चाहता हूँ
I want to try on a suit I saw ‌in a shop across from the hotel
私は ホテルの 向かいの お店 見た スーツを 試着 したいです
Ich möchte einen Anzug anprobieren den ich in einem Geschäft gegenüber vom Hotel gesehen habe
Я хочу примерить костюм который я увидел в магазине напротив отеля

Linganisha na lugha zenye uhusiano wa karibu

Kikantoni
試穿 酒店 對面 間鋪 入面 見到嘅 套西裝
客舍 對面 所見之
试穿 酒店 对面的 商店 看到的 那套西装
逆旅 對面 邸店 所見之
試穿 客棧 對面 店鋪 看著其 套西裝

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Yue) zinazohusiana

Herufi KikantoniKikanton cha Hong KongKikanton cha MacauKiyue cha GaozhouKiyue cha DongguanKiyue cha ZhongshanKibaihua cha Nanning
jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥˥/ jat1 /jɐt̚˥˥/
ji6 /jiː˨/ ji6 /jiː˨/ ji6 /jiː˨/ ji6 /jiː˨˨/ ji6 /jiː˨˨/ ji6 /ji˨˨/ ji6 /ji˨˨/
saam1 /saːm˥/ saam1 /saːm˥/ saam1 /saːm˥/ saam1 /saːm˥˥/ saam1 /saːm˥˥/ saam1 /saːm˥˥/ thaam1 /θaːm˥˥/
sei3 /sei˧/ sei3 /sei˧/ sei3 /sei˧/ sei3 /sei˧˧/ sei3 /sei˧˧/ sei3 /sei˧˧/ thei3 /θei˧˧/
ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ˩˧/ ng5 /ŋ˩˧/
luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨˨/ luk6 /lʊk̚˨˨/
cat1 /t͡sʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/
baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/
gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/
sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ slap6 /ɬɐp̚˨/
Ukurasa 1/7

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.