中山白话
Kiyue cha Zhongshan
Kichina-Kitibeti (Kichina, Kiyue, Yuehai)
Kiyue cha Zhongshan (中山白话) ni lahaja ya Kikantoni ya tawi la Yuehai inayozungumzwa na watu wapatao milioni 1.5 katika wilaya ya Zhongshan upande wa magharibi wa delta ya Mto wa Lulu — lugha ya nyumbani ya Sun Yat-sen. Kwa kiasi kikubwa inaeleweka kwa pande zote mbili na Kikantoni cha Guangzhou, lakini huhifadhi lahaja-ndogo tofauti ya Shiqi (石岐) yenye miisho ya konsonanti ya kihafidhina zaidi kidogo (hasa kuhifadhi tofauti ya koda -m na masomo machache ya kale). Zhongshan pia ina maeneo ya watu wa Min Nan (Min ya Longdu) yaliyorithiwa kutoka uhamiaji wa watu wa Fujian — jambo linalofanya wilaya yenyewe kuwa na utofauti wa kilugha, licha ya hadhi ya «lahaja ya Shiqi» inayoshikilia kidokezo hiki.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiyue cha Zhongshan
Maji
水
/sɵy˧˥/
Moto
火
/fɔ˧˥/
Jua
日頭
/jɐt˨tʰɐu˨˩/
Mwezi
月光
/jyt˨ kwɔŋ˥˧/
Nyota
星
/sɪŋ˥/
Mama
老母
/lou˩˧mou˩˧/
Baba
老豆
/lou˩˧tɐu˨/
Mimi
我
/ŋɔ˩˧/
Wewe
你
/nei˩˧/
Jina
名
/mɛŋ˧˥/
Jicho
眼
/ŋaːn˩˧/
Mkono
手
/sɐu˧˥/
Moyo
心
/sɐm˥˧/
Upendo
愛
/ɔi˧/
Mti
樹
/syː˨/
Nyumba
屋
/ʊk˥/
Mbwa
狗
/kɐu˧˥/
Paka
貓
/maːu˥˧/
Kula
食
/sɪk˨/
Kunywa
飲
/jɐm˧˥/
Moja
一
/jɐt˥/
Mbili
二
/ji˨/
Habari
你好
/nei˩˧ hou˧˥/
Asante
多謝
/tɔ˥˧ tsɛː˨/
Nzuri
好
/hou˧˥/
Vyanzo
- Zhan Bohui 詹伯慧 (2002) 广东粤方言概要 [Outline of Guangdong Yue Dialects]. Jinan University Press.
- Wikipedia: Zhongshan Cantonese
- Glottolog: Yuehai
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sino-Tibetan (Sinitic, Yue, Yuehai) zinazohusiana
| Maana | Kiyue cha Zhongshan | Kiyue cha Dongguan | Kikantoni | Kiyue cha Gaozhou | Kibaihua cha Nanning | Kichina cha Kale (usomaji wa Kikantoni) | Pinghua |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 水 /sɵy˧˥/ | 水 /sui˧˥/ | 水 /sɵy˧˥/ | 水 /sɵi˧˥/ | 水 /ɬɵy˧˥/ | 水 /sɵy˧˥/ | 水 /ɬui˦˨/ |
| Moto | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔː˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fu˦˨/ |
| Jua | 日頭 /jɐt˨tʰɐu˨˩/ | 日头 /jɐt˨tʰɐu˨˩/ | 太陽 /tʰaːi˧jœːŋ˨˩/ | 日头 /jɐt˨tʰɐu˧˧/ | 日头 /jɐt˨tʰɐu˨˩/ | 日 /jɐt˨/ | 日头 /ŋit˨tʰɐu˦˦/ |
| Mwezi | 月光 /jyt˨ kwɔŋ˥˧/ | 月光 /jyt˨kʷɔŋ˥˥/ | 月光 /jyːt˨ kʷɔːŋ˥/ | 月光 /jyt˨kwɔŋ˥˥/ | 月光 /ŋyt˨kʷɔŋ˥˥/ | 月 /jyt˨/ | 月光 /ŋyt˨kwɔŋ˦˦/ |
| Nyota | 星 /sɪŋ˥/ | 星 /sɛŋ˥/ | 星 /sɪŋ˥/ | 星 /sɛŋ˥/ | 星 /ɬɪŋ˥/ | 星 /sɪŋ˥/ | 星 /ɬɪŋ˥/ |
| Mama | 老母 /lou˩˧mou˩˧/ | 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ | 媽媽 /maː˥maː˥/ | 妈妈 /maː˥˥maː˥˥/ | 老妈 /lau˧˩ma˥˥/ | 母 /mou˩˧/ | 阿妈 /a˦˦ma˦˦/ |
| Baba | 老豆 /lou˩˧tɐu˨/ | 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ | 爸爸 /paː˨˩paː˥/ | 爸爸 /paː˨˩paː˨˩/ | 老窦 /lau˧˩tɐu˨˨/ | 父 /fu˨/ | 阿爸 /a˦˦pa˦˦/ |
| Mimi | 我 /ŋɔ˩˧/ | 我 /ŋɔ˩˧/ | 我 /ŋɔ˩˧/ | 我 /ŋɔ˩˧/ | 我 /ŋɔ˩˧/ | 我 /ŋɔ˩˧/ | 我 /ŋo˨˩/ |
| Wewe | 你 /nei˩˧/ | 你 /nei˩˧/ | 你 /nei˩˧/ | 你 /ni˩˧/ | 你 /nei˩˧/ | 汝 /jyː˩˧/ | 你 /ni˨˦/ |
| Jina | 名 /mɛŋ˧˥/ | 名 /mɛŋ˩/ | 名 /mɛːŋ˧˥/ | 名 /mɛŋ˩˧/ | 名 /meŋ˨˩/ | 名 /mɪŋ˨˩/ | 名 /mɛŋ˨˩/ |
| Jicho | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 目 /mʊk˨/ | 眼 /ŋɐn˦˨/ |
| Mkono | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /ɬɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˦˨/ |
| Moyo | 心 /sɐm˥˧/ | 心 /sɐm˥˥/ | 心 /sɐm˥/ | 心 /sɐm˥˥/ | 心 /ɬɐm˥˥/ | 心 /sɐm˥/ | 心 /sɐm˦˦/ |
| Upendo | 愛 /ɔi˧/ | 爱 /ɔi˧˧/ | 愛 /ɔːi˧/ | 爱 /ɔi˧˧/ | 爱 /ŋɔi˧˧/ | 愛 /ɔi˧/ | 爱 /ɔi˦˦/ |
| Mti | 樹 /syː˨/ | 树 /syː˨/ | 樹 /syː˨/ | 树 /sy˨˨/ | 树 /ɬɵy˨/ | 木 /mʊk˨/ | 树 /sy˦˦/ |
| Nyumba | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ɔk˨/ |
| Mbwa | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 犬 /hyn˧˥/ | 狗 /kɐu˦˨/ |
| Paka | 貓 /maːu˥˧/ | 猫 /maːu˥˥/ | 貓 /maːu˥/ | 猫 /maːu˥˥/ | 猫 /meu˥˥/ | 貓 /mau˥/ | 猫 /mau˦˦/ |
| Kula | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɪk˨˨/ | 食 /ɬɪk˨/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɐk˨/ |
| Kunywa | 飲 /jɐm˧˥/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 飲 /jɐm˧˥/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 飲 /jɐm˧˥/ | 饮 /ʔɐm˦˨/ |
| Moja | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˨/ |
| Mbili | 二 /ji˨/ | 二 /ji˨/ | 二 /ji˨/ | 二 /ji˨/ | 二 /ji˨/ | 二 /jiː˨/ | 二 /ɲi˨/ |
| Habari | 你好 /nei˩˧ hou˧˥/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 你好 /neːi˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 萬福 /man˨ fʊk˥/ | 你好 /nei˦˨hou˦˨/ |
| Asante | 多謝 /tɔ˥˧ tsɛː˨/ | 多谢 /tɔː˥˥tsɛː˨/ | 多謝 /tɔː˥tsɛː˨/ | 多谢 /tɔ˥˥tsɛ˨˨/ | 多谢 /tɔ˥˥tse˨/ | 謝 /tsɛ˨/ | 多谢 /tɔ˦˦tsɛ˦˦/ |
| Nzuri | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 善 /sin˨/ | 好 /hou˦˨/ |
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
| Herufi | Kiyue cha Zhongshan | Kiyue cha Gaozhou | Kiyue cha Dongguan | Kibaihua cha Nanning | Kikantoni | Kikanton cha Hong Kong | Kikanton cha Macau |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ |
| 二 | ji6 /ji˨˨/ | ji6 /jiː˨˨/ | ji6 /jiː˨˨/ | ji6 /ji˨˨/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /jiː˨/ |
| 三 | saam1 /saːm˥˥/ | saam1 /saːm˥˥/ | saam1 /saːm˥˥/ | thaam1 /θaːm˥˥/ | saam1 /saːm˥/ | saam1 /saːm˥/ | saam1 /saːm˥/ |
| 四 | sei3 /sei˧˧/ | sei3 /sei˧˧/ | sei3 /sei˧˧/ | thei3 /θei˧˧/ | sei3 /sei˧/ | sei3 /sei˧/ | sei3 /sei˧/ |
| 五 | ng5 /ŋ˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ |
| 六 | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ |
| 七 | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ |
| 八 | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ |
| 九 | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ |
| 十 | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | slap6 /ɬɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ |
| 日 | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | ngat6 /ŋɐt̚˨/ | ngat6 /ŋɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ |
| 月 | jyut6 /jyt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | ngyut6 /ŋyːt̚˨/ | ngyut6 /ŋyt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ |
| 山 | saan1 /saːn˥˥/ | saan1 /saːn˥˥/ | saan1 /saːn˥˥/ | slaan1 /ɬaːn˥˥/ | saan1 /saːn˥/ | saan1 /saːn˥/ | saan1 /saːn˥/ |
| 水 | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | sleoi2 /ɬɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ |
| 火 | fo2 /fɔ˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔ˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ |
| 木 | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ |
| 土 | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ |
| 天 | tin1 /tʰiːn˥˥/ | tin1 /tʰiːn˥˥/ | tin1 /tʰiːn˥˥/ | tin1 /tʰiːn˥˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ |
| 地 | dei6 /tei˨˨/ | dei6 /tei˨˨/ | dei6 /tei˨˨/ | dei6 /tei˨˨/ | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨/ |
| 海 | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ |
| 龍 | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ |
| 虎 | fu2 /fu˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fu˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ |
| 犬 | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hin2 /hiːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ |
| 馬 | maa5 /ma˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa4 /ma˨˦/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ |
| 鳥 | niu5 /niu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu4 /niu˨˦/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ |
| 魚 | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | ngyu4 /ŋyː˨˩/ | ngyu4 /ŋyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ |
| 牛 | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ |
| 羊 | joeng4 /jœŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœŋ˨˩/ | joeng4 /jœŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ |
| 貓 | maau1 /maːu˥˥/ | maau1 /maːu˥˥/ | maau1 /maːu˥˥/ | maau1 /maːu˥˥/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥/ |
| 人 | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ |
| 手 | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | slau2 /ɬɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ |
| 足 | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ |
| 目 | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ |
| 耳 | ji5 /ji˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji4 /ji˨˦/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ |
| 口 | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hau˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ |
| 頭 | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰau˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ |
| 心 | sam1 /sɐm˥˥/ | sam1 /sɐm˥˥/ | sam1 /sɐm˥˥/ | slam1 /ɬam˥˥/ | sam1 /sɐm˥/ | sam1 /sɐm˥/ | sam1 /sɐm˥/ |
| 血 | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ |
| 肉 | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | nok6 /nok̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ |
| 上 | 上面(locative)soeng6 /sœŋ˨˨/上去(directional verb)soeng5 /sœŋ˩˧/ | 上面(locative)soeng6 /sœːŋ˨˨/上去(directional verb)soeng5 /sœːŋ˩˧/ | 上面(locative)soeng6 /sœŋ˨˨/上去(directional verb)soeng5 /sœŋ˩˧/ | 上面(locative)sloeng6 /ɬœŋ˨˨/上去(directional verb)sloeng5 /ɬœŋ˩˧/ | 上面・在上(locative: on/above)soeng⁶ /sœːŋ˨/上去・上來(directional verb: go up)soeng⁵ /sœːŋ˩˧/ | soeng6 /sœːŋ˨/ | soeng6 /sœːŋ˨/ |
| 下 | haa6 /ha˨˨/ | haa6 /haː˨˨/ | haa6 /haː˨˨/ | haa6 /ha˨˨/ | haa6 /haː˨/ | haa6 /haː˨/ | haa6 /haː˨/ |
| 中 | zung1 /tsʊŋ˥˥/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ | zung1 /tsʊŋ˥/ | zung1 /tsʊŋ˥/ | zung1 /tsʊŋ˥/ |
| 中 | zung3 /tsʊŋ˧˧/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ | zung3 /tsʊŋ˧/ | zung3 /tsʊŋ˧/ | zung3 /tsʊŋ˧/ |
| 央 | joeng1 /jœŋ˥˥/ | joeng1 /jœːŋ˥˥/ | joeng1 /jœŋ˥˥/ | joeng1 /jœŋ˥˥/ | joeng1 /jœːŋ˥/ | joeng1 /jœːŋ˥/ | joeng1 /jœːŋ˥/ |
| 左 | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ |
| 右 | jau6 /jɐu˨˨/ | jau6 /jɐu˨˨/ | jau6 /jɐu˨˨/ | jau6 /jɐu˨˨/ | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨/ |
| 東 | dung1 /tʊŋ˥˥/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ |
| 西 | sai1 /sɐi˥˥/ | sai1 /sɐi˥˥/ | sai1 /sɐi˥˥/ | sai1 /sɐi˥˥/ | sai1 /sɐi˥/ | sai1 /sɐi˥/ | sai1 /sɐi˥/ |
| 南 | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ |
| 北 | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ |
| 行 | hang4 /hɐŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | hang4 /hɐŋ˨˩/ | hang4 /hɐŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ |
| 行 | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ |
| 来 | 文讀loi4 /lɔːi˨˩/白讀lai4 /lɐi˨˩/ | 文讀loi4 /lɔːi˨˩/白讀lai4 /lɐi˨˩/ | ngui4 /ŋui˨˩/ | 文讀loi4 /lɔːi˨˩/白讀lai4 /lai˨˩/ | 文讀loi4 /lɔːi˨˩/白讀lai4 /lɐi˨˩/ | 文讀loi4 /lɔːi˨˩/白讀lai4 /lɐi˨˩/ | 文讀loi4 /lɔːi˨˩/白讀lai4 /lɐi˨˩/ |
| 去 | heoi3 /hɵy˧˧/ | heoi3 /hɵy˧˧/ | heoi3 /hɵy˧˧/ | heoi3 /hɵy˧˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧/ |
| 見 | gin3 /kin˧˧/ | gin3 /kiːn˧˧/ | gin3 /kiːn˧˧/ | gin3 /kiːn˧˧/ | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧/ |
| 聞 | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ |
| 食 | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ |
| 飲 | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ |
| 走 | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ |
| 坐 | co5 /tsʰɔ˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔ˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ |
| 立 | lap6 /lɐp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨/ | laap6 /laːp̚˨/ | laap6 /laːp̚˨/ | laap6 /laːp̚˨/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.