中山白话

Kiyue cha Zhongshan

Sino-Tibetan (Sinitic, Yue, Yuehai)

FamiliaSino-Tibetan (Sinitic, Yue, Yuehai) Wasemaji~1.5M HatiHan characters NchiChina (Zhongshan, Guangdong, Pearl River Delta) Lugha rasmiNo (regional vernacular) ISO 639-3yue Glottocodeyuee1236

Zhongshan Yue (中山白话) is a Yuehai-branch Cantonese variety spoken by ~1.5M in Zhongshan prefecture on the western Pearl River Delta — the hometown speech of Sun Yat-sen. It is largely mutually intelligible with Guangzhou Cantonese but preserves a distinct Shiqi (石岐) sub-variety with slightly more conservative finals (notably retaining the -m coda contrast and a few archaic readings). Zhongshan also contains Min Nan enclaves (Longdu Min) inherited from Fujianese migration — making the prefecture itself linguistically heterogeneous despite the prestige "Shiqi vernacular" anchoring this entry.

Inakozungumzwa

Maneno 20 ya msingi katika Kiyue cha Zhongshan

Maji

/sɵy˧˥/

Moto

/fɔ˧˥/

Jua

日頭

/jɐt˨ tʰɐu˨˩/

Mwezi

月光

/jyt˨ kwɔŋ˥˧/

Mama

老母

/lou˩˧ mou˩˧/

Baba

老豆

/lou˩˧ tɐu˨/

Kula

/sɪk˨/

Kunywa

/jɐm˧˥/

Upendo

/ɔi˧/

Moyo

/sɐm˥˧/

Mti

/syː˨/

Nyumba

/ʊk˥/

Mbwa

/kɐu˧˥/

Paka

/maːu˥˧/

Mkono

/sɐu˧˥/

Jicho

/ŋaːn˩˧/

Habari

你好

/nei˩˧ hou˧˥/

Asante

多謝

/tɔ˥˧ tsɛː˨/

Moja

/jɐt˥/

Nzuri

/hou˧˥/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Sino-Tibetan (Sinitic, Yue, Yuehai) zinazohusiana

Maana Kiyue cha ZhongshanKiyue cha DongguanKikantoniKiyue cha GaozhouKibaihua cha NanningKichina cha Kale (usomaji wa Kikantoni)Pinghua
Maji /sɵy˧˥/ /sui˧˥/ /sɵy˧˥/ /sɵi˧˥/ /ɬɵy˧˥/ /sɵy˧˥/ /ɬui˦˨/
Moto /fɔ˧˥/ /fɔ˧˥/ /fɔː˧˥/ /fɔ˧˥/ /fɔ˧˥/ /fɔ˧˥/ /fu˦˨/
Jua 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ 日头 /jɐt˨˨tʰɐu˨˩/ 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ 日头 /jɐt˨tʰɐu˧˧/ 日头 /jɐt˨tʰɐu˨˩/ /jɐt˨/ 日头 /ŋit˨tʰɐu˦˦/
Mwezi 月光 /jyt˨ kwɔŋ˥˧/ 月光 /jyt˨kʷɔŋ˥˥/ 月光 /jyːt˨ kʷɔːŋ˥/ 月光 /jyt˨kwɔŋ˥˥/ 月光 /ŋyt˨kʷɔŋ˥˥/ /jyt˨/ 月光 /ŋyt˨kwɔŋ˦˦/
Mama 老母 /lou˩˧ mou˩˧/ 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ 媽媽 /maː˥maː˥/ 妈妈 /maː˥˥maː˥˥/ 老妈 /lau˧˩ma˥˥/ /mou˩˧/ 阿妈 /a˦˦ma˦˦/
Baba 老豆 /lou˩˧ tɐu˨/ 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ 爸爸 /paː˨˩paː˥/ 爸爸 /paː˨˩paː˨˩/ 老窦 /lau˧˩tɐu˨˨/ /fu˨/ 阿爸 /a˦˦pa˦˦/
Kula /sɪk˨/ /sɪk˨/ /sɪk˨/ /sɪk˨˨/ /ɬɪk˨/ /sɪk˨/ /sɐk˨/
Kunywa /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /ʔɐm˦˨/
Ukurasa 1/3

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Herufi Kiyue cha ZhongshanKiyue cha GaozhouKiyue cha DongguanKibaihua cha NanningKikanton cha Hong KongKikanton cha MacauKikantoni
jat1 /jɐt̚˥˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/
ji6 /ji˨˨/ ji6 /jiː˨˨/ ji6 /jiː˨˨/ ji6 /ji˨˨/ ji6 /jiː˨/ ji6 /jiː˨/ ji6 /jiː˨/
saam1 /saːm˥˥/ saam1 /saːm˥˥/ saam1 /saːm˥˥/ thaam1 /θaːm˥˥/ saam1 /saːm˥/ saam1 /saːm˥/ saam1 /saːm˥/
sei3 /sei˧˧/ sei3 /sei˧˧/ sei3 /sei˧˧/ thei3 /θei˧˧/ sei3 /sei˧/ sei3 /sei˧/ sei3 /sei˧/
ng5 /ŋ˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/
luk6 /lʊk̚˨˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/
cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /t͡sʰɐt̚˥/
baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/
gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/
sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ slap6 /ɬɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/
Ukurasa 1/7

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.