中山白话

Kiyue cha Zhongshan

Wasemaji約400万人 (中山市域) Uandishi wa KilatiniJyutping-style (Zhongshan/Shiqi Yue, adapted) UsomajiKantoni ya Zhongshan

Kantoni ya Zhongshan ni aina ya lugha ya Yue kutoka Delta ya Lulu, mji wa kuzaliwa wa Sun Yat-sen. Lahja ya Shiqi ndiyo fomu ya heshima, inayotofautiana na Guangzhou kwa mabadiliko kadhaa ya ubora wa irabu na mfumo wa toni uliounganishwa kwa sehemu.

Inakozungumzwa

Usomaji wa herufi za Han katika Kiyue cha Zhongshan

Herufi Maana Usomaji Umbo IPA
one jat1 /jɐt̚˥˥/
two ji6 /ji˨˨/
three saam1 /saːm˥˥/
four sei3 /sei˧˧/
five ng5 /ŋ˩˧/
six luk6 /lʊk̚˨˨/
seven cat1 /tsʰɐt̚˥/
eight baat3 /paːt̚˧/
nine gau2 /kɐu˧˥/
ten sap6 /sɐp̚˨/
sun jat6 /jɐt̚˨˨/
moon jyut6 /jyt̚˨˨/
mountain saan1 /saːn˥˥/
water seoi2 /sɵy˧˥/
fire fo2 /fɔ˧˥/
tree muk6 /mʊk̚˨˨/
soil tou2 /tʰou˧˥/
sky tin1 /tʰiːn˥˥/
ground dei6 /tei˨˨/
sea hoi2 /hɔːi˧˥/
dragon lung4 /lʊŋ˨˩/
tiger fu2 /fu˧˥/
dog hyun2 /hyːn˧˥/
horse maa5 /ma˩˧/
bird niu5 /niu˩˧/
fish jyu4 /jyː˨˩/
ox ngau4 /ŋɐu˨˩/
sheep joeng4 /jœŋ˨˩/
cat maau1 /maːu˥˥/
person jan4 /jɐn˨˩/
hand sau2 /sɐu˧˥/
foot zuk1 /tsʊk̚˥/
eye muk6 /mʊk̚˨˨/
ear ji5 /ji˩˧/
mouth hau2 /hɐu˧˥/
head tau4 /tʰɐu˨˩/
heart sam1 /sɐm˥˥/
blood hyut3 /hyːt̚˧/
meat juk6 /jʊk̚˨/
up 上面(locative) soeng6 /sœŋ˨˨/
上去(directional verb) soeng5 /sœŋ˩˧/
down haa6 /ha˨˨/
middle zung1 /tsʊŋ˥˥/
hit zung3 /tsʊŋ˧˧/
center joeng1 /jœŋ˥˥/
left zo2 /tsɔː˧˥/
right jau6 /jɐu˨˨/
east dung1 /tʊŋ˥˥/
西 west sai1 /sɐi˥˥/
south naam4 /naːm˨˩/
north bak1 /pɐk̚˥/
go hang4 /hɐŋ˨˩/
row hong4 /hɔːŋ˨˩/
come lai4 /lɐi˨˩/
leave heoi3 /hɵy˧˧/
see gin3 /kin˧˧/
hear man4 /mɐn˨˩/
eat sik6 /sɪk̚˨/
drink jam2 /jɐm˧˥/
run zau2 /tsɐu˧˥/
sit co5 /tsʰɔ˩˧/
stand lap6 /lɐp̚˨˨/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Sino-Tibetan (Sinitic, Yue, Yuehai) zinazohusiana

Maana Kiyue cha ZhongshanKiyue cha DongguanKikantoniKiyue cha GaozhouKibaihua cha NanningKichina cha Kale (usomaji wa Kikantoni)Pinghua
Maji /sɵy˧˥/ /sui˧˥/ /sɵy˧˥/ /sɵi˧˥/ /ɬɵy˧˥/ /sɵy˧˥/ /ɬui˦˨/
Moto /fɔ˧˥/ /fɔ˧˥/ /fɔː˧˥/ /fɔ˧˥/ /fɔ˧˥/ /fɔ˧˥/ /fu˦˨/
Jua 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ 日头 /jɐt˨˨tʰɐu˨˩/ 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ 日头 /jɐt˨tʰɐu˧˧/ 日头 /jɐt˨tʰɐu˨˩/ /jɐt˨/ 日头 /ŋit˨tʰɐu˦˦/
Mwezi 月光 /jyt˨ kwɔŋ˥˧/ 月光 /jyt˨kʷɔŋ˥˥/ 月光 /jyːt˨ kʷɔːŋ˥/ 月光 /jyt˨kwɔŋ˥˥/ 月光 /ŋyt˨kʷɔŋ˥˥/ /jyt˨/ 月光 /ŋyt˨kwɔŋ˦˦/
Mama 老母 /lou˩˧ mou˩˧/ 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ 媽媽 /maː˥maː˥/ 妈妈 /maː˥˥maː˥˥/ 老妈 /lau˧˩ma˥˥/ /mou˩˧/ 阿妈 /a˦˦ma˦˦/
Baba 老豆 /lou˩˧ tɐu˨/ 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ 爸爸 /paː˨˩paː˥/ 爸爸 /paː˨˩paː˨˩/ 老窦 /lau˧˩tɐu˨˨/ /fu˨/ 阿爸 /a˦˦pa˦˦/
Kula /sɪk˨/ /sɪk˨/ /sɪk˨/ /sɪk˨˨/ /ɬɪk˨/ /sɪk˨/ /sɐk˨/
Kunywa /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /jɐm˧˥/ /ʔɐm˦˨/
Ukurasa 1/3

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Herufi Kiyue cha ZhongshanKiyue cha GaozhouKiyue cha DongguanKibaihua cha NanningKikanton cha Hong KongKikanton cha MacauKikantoni
jat1 /jɐt̚˥˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/ jat1 /jɐt̚˥/
ji6 /ji˨˨/ ji6 /jiː˨˨/ ji6 /jiː˨˨/ ji6 /ji˨˨/ ji6 /jiː˨/ ji6 /jiː˨/ ji6 /jiː˨/
saam1 /saːm˥˥/ saam1 /saːm˥˥/ saam1 /saːm˥˥/ thaam1 /θaːm˥˥/ saam1 /saːm˥/ saam1 /saːm˥/ saam1 /saːm˥/
sei3 /sei˧˧/ sei3 /sei˧˧/ sei3 /sei˧˧/ thei3 /θei˧˧/ sei3 /sei˧/ sei3 /sei˧/ sei3 /sei˧/
ng5 /ŋ˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/ ng5 /ŋ̍˩˧/
luk6 /lʊk̚˨˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/ luk6 /lʊk̚˨/
cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ cat1 /t͡sʰɐt̚˥/
baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/ baat3 /paːt̚˧/
gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/ gau2 /kɐu˧˥/
sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ slap6 /ɬɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/ sap6 /sɐp̚˨/
Ukurasa 1/7

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.