文言文(粵音)
Kichina cha Kale (usomaji wa Kikantoni)
Sinitic (Yue, Cantonese pedagogical reading of Literary Chinese) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Classroom Classical Chinese with Cantonese pedagogical reading (文言文 粵音 wén yán wén Jyutping: man4 jin4 man4 jyut6 jam1) is the standard Cantonese reading of Literary Chinese (文言文) as taught in Hong Kong, Macau, and overseas Cantonese-medium Chinese schools. Distinct from: (1) zh_han / zh_tang (reconstructed Old/Middle Chinese pronunciations used for historical-linguistic study, not pedagogy); (2) zh_song (Mandarin school-pronunciation of Classical Chinese, despite the "Song" name); (3) ja_kanbun (Japanese kun-yomi rendering); and (4) Vietnamese hán văn or Korean hanmun readings. The Cantonese 文言 reading is the canonical Sinitic pedagogical reading tradition outside Mandarin and preserves more Middle Chinese-derived phonological distinctions than Mandarin: full set of six tones reflecting Middle Chinese tone categories, retained stop finals -k/-t/-p (lost in Mandarin), nasal -m (merged with -n in Mandarin). Used to read Classical poetry (Tang shi, Song ci), Confucian texts (四書五經), and Tang prose (古文) in Hong Kong secondary school 中國語文 curriculum.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kichina cha Kale (usomaji wa Kikantoni)
Maji
水
/sɵy˧˥/
Moto
火
/fɔ˧˥/
Jua
日
/jɐt˨/
Mwezi
月
/jyt˨/
Mama
母
/mou˩˧/
Baba
父
/fu˨/
Kula
食
/sɪk˨/
Kunywa
飲
/jɐm˧˥/
Upendo
愛
/ɔi˧/
Moyo
心
/sɐm˥/
Mti
木
/mʊk˨/
Nyumba
屋
/ʊk˥/
Mbwa
犬
/hyn˧˥/
Paka
貓
/mau˥/
Mkono
手
/sɐu˧˥/
Jicho
目
/mʊk˨/
Habari
萬福
/man˨ fʊk˥/
Asante
謝
/tsɛ˨/
Moja
一
/jɐt˥/
Nzuri
善
/sin˨/
Vyanzo
- Bauer & Benedict (1997) Modern Cantonese Phonology
- Matthews & Yip (2011) Cantonese: A Comprehensive Grammar
- Hong Kong Examinations and Assessment Authority — Chinese Language curriculum
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Yue, Cantonese pedagogical reading of Literary Chinese) zinazohusiana
| Maana | Kichina cha Kale (usomaji wa Kikantoni) | Kiyue cha Zhongshan | Kikantoni | Kiyue cha Dongguan | Kiyue cha Gaozhou | Kibaihua cha Nanning | Pinghua |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 水 /sɵy˧˥/ | 水 /sɵy˧˥/ | 水 /sɵy˧˥/ | 水 /sui˧˥/ | 水 /sɵi˧˥/ | 水 /ɬɵy˧˥/ | 水 /ɬui˦˨/ |
| Moto | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔː˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fu˦˨/ |
| Jua | 日 /jɐt˨/ | 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ | 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ | 日头 /jɐt˨˨tʰɐu˨˩/ | 日头 /jɐt˨tʰɐu˧˧/ | 日头 /jɐt˨tʰɐu˨˩/ | 日头 /ŋit˨tʰɐu˦˦/ |
| Mwezi | 月 /jyt˨/ | 月光 /jyt˨ kwɔŋ˥˧/ | 月光 /jyːt˨ kʷɔːŋ˥/ | 月光 /jyt˨kʷɔŋ˥˥/ | 月光 /jyt˨kwɔŋ˥˥/ | 月光 /ŋyt˨kʷɔŋ˥˥/ | 月光 /ŋyt˨kwɔŋ˦˦/ |
| Mama | 母 /mou˩˧/ | 老母 /lou˩˧ mou˩˧/ | 媽媽 /maː˥maː˥/ | 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ | 妈妈 /maː˥˥maː˥˥/ | 老妈 /lau˧˩ma˥˥/ | 阿妈 /a˦˦ma˦˦/ |
| Baba | 父 /fu˨/ | 老豆 /lou˩˧ tɐu˨/ | 爸爸 /paː˨˩paː˥/ | 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ | 爸爸 /paː˨˩paː˨˩/ | 老窦 /lau˧˩tɐu˨˨/ | 阿爸 /a˦˦pa˦˦/ |
| Kula | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɪk˨˨/ | 食 /ɬɪk˨/ | 食 /sɐk˨/ |
| Kunywa | 飲 /jɐm˧˥/ | 飲 /jɐm˧˥/ | 飲 /jɐm˧˥/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 饮 /ʔɐm˦˨/ |
| Upendo | 愛 /ɔi˧/ | 愛 /ɔi˧/ | 愛 /ɔːi˧/ | 爱 /ɔi˧˧/ | 爱 /ɔi˧˧/ | 爱 /ŋɔi˧˧/ | 爱 /ɔi˦˦/ |
| Moyo | 心 /sɐm˥/ | 心 /sɐm˥˧/ | 心 /sɐm˥/ | 心 /sɐm˥˥/ | 心 /sɐm˥˥/ | 心 /ɬɐm˥˥/ | 心 /sɐm˦˦/ |
| Mti | 木 /mʊk˨/ | 樹 /syː˨/ | 樹 /syː˨/ | 树 /syː˨/ | 树 /sy˨˨/ | 树 /ɬɵy˨/ | 树 /sy˦˦/ |
| Nyumba | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ɔk˨/ |
| Mbwa | 犬 /hyn˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˦˨/ |
| Paka | 貓 /mau˥/ | 貓 /maːu˥˧/ | 貓 /maːu˥/ | 猫 /maːu˥˥/ | 猫 /maːu˥˥/ | 猫 /meu˥˥/ | 猫 /mau˦˦/ |
| Mkono | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /ɬɐu˧˥/ | 手 /sɐu˦˨/ |
| Jicho | 目 /mʊk˨/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋɐn˦˨/ |
| Habari | 萬福 /man˨ fʊk˥/ | 你好 /nei˩˧ hou˧˥/ | 你好 /neːi˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˦˨hou˦˨/ |
| Asante | 謝 /tsɛ˨/ | 多謝 /tɔ˥˧ tsɛː˨/ | 多謝 /tɔː˥t͡sɛː˨/ | 多谢 /tɔː˥˥tsɛː˨/ | 多谢 /tɔ˥˥tsɛ˨˨/ | 多谢 /tɔ˥˥tse˨/ | 多谢 /tɔ˦˦tsɛ˦˦/ |
| Moja | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˨/ |
| Nzuri | 善 /sin˨/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˦˨/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.