高州话
Kiyue cha Gaozhou
Yue ya Gaozhou ni aina ya Kigwangdungi inayozungumzwa magharibi mwa Guangdong (eneo la Maoming), ikiwa katika nafasi ya mpito kati ya Goulou-Yue na Guangfu-Yue. Ikilinganishwa na Kigwangdungi cha Hong Kong, lahja hii ina mfumo wa irabu wenye uhifadhi zaidi na vipengele vingi maalum vya msamiati; ni chanzo muhimu cha kuchunguza usambazaji wa kijiografia na tabaka za kihistoria za Kigwangdungi.
Inakozungumzwa
Usomaji wa herufi za Han katika Kiyue cha Gaozhou
| Herufi | Maana | Usomaji | Umbo | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | jat1 | /jɐt̚˥/ | |
| 二 | two | ji6 | /jiː˨˨/ | |
| 三 | three | saam1 | /saːm˥˥/ | |
| 四 | four | sei3 | /sei˧˧/ | |
| 五 | five | ng5 | /ŋ̍˩˧/ | |
| 六 | six | luk6 | /lʊk̚˨/ | |
| 七 | seven | cat1 | /tsʰɐt̚˥/ | |
| 八 | eight | baat3 | /paːt̚˧/ | |
| 九 | nine | gau2 | /kɐu˧˥/ | |
| 十 | ten | sap6 | /sɐp̚˨/ | |
| 日 | sun | jat6 | /jɐt̚˨/ | |
| 月 | moon | jyut6 | /jyːt̚˨/ | |
| 山 | mountain | saan1 | /saːn˥˥/ | |
| 水 | water | seoi2 | /sɵy˧˥/ | |
| 火 | fire | fo2 | /fɔː˧˥/ | |
| 木 | tree | muk6 | /mʊk̚˨/ | |
| 土 | soil | tou2 | /tʰou˧˥/ | |
| 天 | sky | tin1 | /tʰiːn˥˥/ | |
| 地 | ground | dei6 | /tei˨˨/ | |
| 海 | sea | hoi2 | /hɔːi˧˥/ | |
| 龍 | dragon | lung4 | /lʊŋ˨˩/ | |
| 虎 | tiger | fu2 | /fuː˧˥/ | |
| 犬 | dog | hyun2 | /hyːn˧˥/ | |
| 馬 | horse | maa5 | /maː˩˧/ | |
| 鳥 | bird | niu5 | /niːu˩˧/ | |
| 魚 | fish | jyu4 | /jyː˨˩/ | |
| 牛 | ox | ngau4 | /ŋɐu˨˩/ | |
| 羊 | sheep | joeng4 | /jœːŋ˨˩/ | |
| 貓 | cat | maau1 | /maːu˥˥/ | |
| 人 | person | jan4 | /jɐn˨˩/ | |
| 手 | hand | sau2 | /sɐu˧˥/ | |
| 足 | foot | zuk1 | /tsʊk̚˥/ | |
| 目 | eye | muk6 | /mʊk̚˨/ | |
| 耳 | ear | ji5 | /jiː˩˧/ | |
| 口 | mouth | hau2 | /hɐu˧˥/ | |
| 頭 | head | tau4 | /tʰɐu˨˩/ | |
| 心 | heart | sam1 | /sɐm˥˥/ | |
| 血 | blood | hyut3 | /hyːt̚˧/ | |
| 肉 | meat | juk6 | /jʊk̚˨/ | |
| 上 | up | 上面(locative) | soeng6 | /sœːŋ˨˨/ |
| 上去(directional verb) | soeng5 | /sœːŋ˩˧/ | ||
| 下 | down | haa6 | /haː˨˨/ | |
| 中 | middle | zung1 | /tsʊŋ˥˥/ | |
| 中 | hit | zung3 | /tsʊŋ˧˧/ | |
| 央 | center | joeng1 | /jœːŋ˥˥/ | |
| 左 | left | zo2 | /tsɔː˧˥/ | |
| 右 | right | jau6 | /jɐu˨˨/ | |
| 東 | east | dung1 | /tʊŋ˥˥/ | |
| 西 | west | sai1 | /sɐi˥˥/ | |
| 南 | south | naam4 | /naːm˨˩/ | |
| 北 | north | bak1 | /pɐk̚˥/ | |
| 行 | go | 文讀 | hang4 | /hɐŋ˨˩/ |
| 白讀 | haang4 | /haːŋ˨˩/ | ||
| 行 | row | hong4 | /hɔːŋ˨˩/ | |
| 来 | come | 嚟lai4 | /lɐi˨˩/ | |
| 去 | leave | heoi3 | /hɵy˧˧/ | |
| 見 | see | gin3 | /kiːn˧˧/ | |
| 聞 | hear | man4 | /mɐn˨˩/ | |
| 食 | eat | sik6 | /sɪk̚˨/ | |
| 飲 | drink | jam2 | /jɐm˧˥/ | |
| 走 | run | zau2 | /tsɐu˧˥/ | |
| 坐 | sit | co5 | /tsʰɔː˩˧/ | |
| 立 | stand | lap6 | /lɐp̚˨/ |
Vyanzo
- Wiktionary (Gaozhou Yue)
- 高州話研究
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Yue, Goulou-Wuhua) zinazohusiana
| Maana | Kiyue cha Gaozhou | Kiyue cha Dongguan | Kikantoni | Kiyue cha Zhongshan | Kibaihua cha Nanning | Pinghua | Kitaishan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 水 /sɵi˧˥/ | 水 /sui˧˥/ | 水 /sɵy˧˥/ | 水 /sɵy˧˥/ | 水 /ɬɵy˧˥/ | 水 /ɬui˦˨/ | 水 /ɬui˧˧/ |
| Moto | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔː˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fu˦˨/ | 火 /fɔ˥˥/ |
| Jua | 日头 /jɐt˨tʰɐu˧˧/ | 日头 /jɐt˨˨tʰɐu˨˩/ | 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ | 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ | 日头 /jɐt˨tʰɐu˨˩/ | 日头 /ŋit˨tʰɐu˦˦/ | 日头 /ɲit˨˨hau˧˧/ |
| Mwezi | 月光 /jyt˨kwɔŋ˥˥/ | 月光 /jyt˨kʷɔŋ˥˥/ | 月光 /jyːt˨ kʷɔːŋ˥/ | 月光 /jyt˨ kwɔŋ˥˧/ | 月光 /ŋyt˨kʷɔŋ˥˥/ | 月光 /ŋyt˨kwɔŋ˦˦/ | 月光 /ɲut˧˧kwɔŋ˨˨/ |
| Mama | 妈妈 /maː˥˥maː˥˥/ | 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ | 媽媽 /maː˥maː˥/ | 老母 /lou˩˧ mou˩˧/ | 老妈 /lau˧˩ma˥˥/ | 阿妈 /a˦˦ma˦˦/ | 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ |
| Baba | 爸爸 /paː˨˩paː˨˩/ | 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ | 爸爸 /paː˨˩paː˥/ | 老豆 /lou˩˧ tɐu˨/ | 老窦 /lau˧˩tɐu˨˨/ | 阿爸 /a˦˦pa˦˦/ | 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ |
| Kula | 食 /sɪk˨˨/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /ɬɪk˨/ | 食 /sɐk˨/ | 食 /ɬik˧˧/ |
| Kunywa | 饮 /jɐm˧˥/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 飲 /jɐm˧˥/ | 飲 /jɐm˧˥/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 饮 /ʔɐm˦˨/ | 饮 /ɲim˧˧/ |
| Upendo | 爱 /ɔi˧˧/ | 爱 /ɔi˧˧/ | 愛 /ɔːi˧/ | 愛 /ɔi˧/ | 爱 /ŋɔi˧˧/ | 爱 /ɔi˦˦/ | 爱 /ɔi˧˧/ |
| Moyo | 心 /sɐm˥˥/ | 心 /sɐm˥˥/ | 心 /sɐm˥/ | 心 /sɐm˥˧/ | 心 /ɬɐm˥˥/ | 心 /sɐm˦˦/ | 心 /ɬim˨˨/ |
| Mti | 树 /sy˨˨/ | 树 /syː˨/ | 樹 /syː˨/ | 樹 /syː˨/ | 树 /ɬɵy˨/ | 树 /sy˦˦/ | 树 /ɬi˧˨/ |
| Nyumba | 屋 /ʊk˥˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ɔk˨/ | 屋 /uk˥˥/ |
| Mbwa | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˦˨/ | 狗 /kau˧˧/ |
| Paka | 猫 /maːu˥˥/ | 猫 /maːu˥˥/ | 貓 /maːu˥/ | 貓 /maːu˥˧/ | 猫 /meu˥˥/ | 猫 /mau˦˦/ | 猫 /miau˨˨/ |
| Mkono | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /ɬɐu˧˥/ | 手 /sɐu˦˨/ | 手 /ɬau˧˧/ |
| Jicho | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋɐn˦˨/ | 眼 /ŋaːn˧˧/ |
| Habari | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 你好 /neːi˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˩˧ hou˧˥/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˦˨hou˦˨/ | 你好 /nei˧˧hau˧˧/ |
| Asante | 多谢 /tɔ˥˥tsɛ˨˨/ | 多谢 /tɔː˥˥tsɛː˨/ | 多謝 /tɔː˥t͡sɛː˨/ | 多謝 /tɔ˥˧ tsɛː˨/ | 多谢 /tɔ˥˥tse˨/ | 多谢 /tɔ˦˦tsɛ˦˦/ | 多谢 /tɔ˨˨ɬɛ˧˨/ |
| Moja | 一 /jɐt˥˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˨/ | 一 /it˥˥/ |
| Nzuri | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˦˨/ | 好 /hau˧˧/ |
Ukurasa 1/3
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
| Herufi | Kiyue cha Gaozhou | Kiyue cha Dongguan | Kiyue cha Zhongshan | Kikanton cha Hong Kong | Kikanton cha Macau | Kikantoni | Kibaihua cha Nanning |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥˥/ |
| 二 | ji6 /jiː˨˨/ | ji6 /jiː˨˨/ | ji6 /ji˨˨/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /ji˨˨/ |
| 三 | saam1 /saːm˥˥/ | saam1 /saːm˥˥/ | saam1 /saːm˥˥/ | saam1 /saːm˥/ | saam1 /saːm˥/ | saam1 /saːm˥/ | thaam1 /θaːm˥˥/ |
| 四 | sei3 /sei˧˧/ | sei3 /sei˧˧/ | sei3 /sei˧˧/ | sei3 /sei˧/ | sei3 /sei˧/ | sei3 /sei˧/ | thei3 /θei˧˧/ |
| 五 | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ˩˧/ |
| 六 | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨˨/ |
| 七 | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /t͡sʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ |
| 八 | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ |
| 九 | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ |
| 十 | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | slap6 /ɬɐp̚˨/ |
| 日 | jat6 /jɐt̚˨/ | ngat6 /ŋɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | ngat6 /ŋɐt̚˨˨/ |
| 月 | jyut6 /jyːt̚˨/ | ngyut6 /ŋyːt̚˨/ | jyut6 /jyt̚˨˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | ngyut6 /ŋyt̚˨˨/ |
| 山 | saan1 /saːn˥˥/ | saan1 /saːn˥˥/ | saan1 /saːn˥˥/ | saan1 /saːn˥/ | saan1 /saːn˥/ | saan1 /saːn˥/ | slaan1 /ɬaːn˥˥/ |
| 水 | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | sleoi2 /ɬɵy˧˥/ |
| 火 | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔ˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔ˧˥/ |
| 木 | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨˨/ |
| 土 | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ |
| 天 | tin1 /tʰiːn˥˥/ | tin1 /tʰiːn˥˥/ | tin1 /tʰiːn˥˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥˥/ |
| 地 | dei6 /tei˨˨/ | dei6 /tei˨˨/ | dei6 /tei˨˨/ | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨˨/ |
| 海 | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ |
| 龍 | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ |
| 虎 | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fu˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fu˧˥/ |
| 犬 | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hin2 /hiːn˧˥/ |
| 馬 | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /ma˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa4 /ma˨˦/ |
| 鳥 | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu4 /niu˨˦/ |
| 魚 | jyu4 /jyː˨˩/ | ngyu4 /ŋyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | ngyu4 /ŋyː˨˩/ |
| 牛 | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ |
| 羊 | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœŋ˨˩/ | joeng4 /jœŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœŋ˨˩/ |
| 貓 | maau1 /maːu˥˥/ | maau1 /maːu˥˥/ | maau1 /maːu˥˥/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥˥/ |
| 人 | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ |
| 手 | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | slau2 /ɬɐu˧˥/ |
| 足 | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /t͡sʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ |
| 目 | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨˨/ |
| 耳 | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /ji˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji4 /ji˨˦/ |
| 口 | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hau˧˥/ |
| 頭 | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰau˨˩/ |
| 心 | sam1 /sɐm˥˥/ | sam1 /sɐm˥˥/ | sam1 /sɐm˥˥/ | sam1 /sɐm˥/ | sam1 /sɐm˥/ | sam1 /sɐm˥/ | slam1 /ɬam˥˥/ |
| 血 | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyt̚˧/ |
| 肉 | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | nok6 /nok̚˨/ |
| 上 | 上面(locative)soeng6 /sœːŋ˨˨/上去(directional verb)soeng5 /sœːŋ˩˧/ | 上面(locative)soeng6 /sœŋ˨˨/上去(directional verb)soeng5 /sœŋ˩˧/ | 上面(locative)soeng6 /sœŋ˨˨/上去(directional verb)soeng5 /sœŋ˩˧/ | soeng6 /sœːŋ˨/ | soeng6 /sœːŋ˨/ | 上面・在上(locative: on/above)soeng⁶ /sœːŋ˨/上去・上來(directional verb: go up)soeng⁵ /sœːŋ˩˧/ | 上面(locative)sloeng6 /ɬœŋ˨˨/上去(directional verb)sloeng5 /ɬœŋ˩˧/ |
| 下 | haa6 /haː˨˨/ | haa6 /haː˨˨/ | haa6 /ha˨˨/ | haa6 /haː˨/ | haa6 /haː˨/ | haa6 /haː˨/ | haa6 /ha˨˨/ |
| 中 | zung1 /tsʊŋ˥˥/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ | zung1 /tsʊŋ˥/ | zung1 /tsʊŋ˥/ | zung1 /t͡sʊŋ˥/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ |
| 中 | zung3 /tsʊŋ˧˧/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ | zung3 /tsʊŋ˧/ | zung3 /tsʊŋ˧/ | zung3 /t͡sʊŋ˧/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ |
| 央 | joeng1 /jœːŋ˥˥/ | joeng1 /jœŋ˥˥/ | joeng1 /jœŋ˥˥/ | joeng1 /jœːŋ˥/ | joeng1 /jœːŋ˥/ | joeng1 /jœːŋ˥/ | joeng1 /jœŋ˥˥/ |
| 左 | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /t͡sɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ |
| 右 | jau6 /jɐu˨˨/ | jau6 /jɐu˨˨/ | jau6 /jɐu˨˨/ | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨˨/ |
| 東 | dung1 /tʊŋ˥˥/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ |
| 西 | sai1 /sɐi˥˥/ | sai1 /sɐi˥˥/ | sai1 /sɐi˥˥/ | sai1 /sɐi˥/ | sai1 /sɐi˥/ | sai1 /sɐi˥/ | thai1 /θɐi˥˥/ |
| 南 | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ |
| 北 | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ |
| 行 | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | hang4 /hɐŋ˨˩/ | hang4 /hɐŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | hang4 /hɐŋ˨˩/ |
| 行 | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ |
| 来 | lai4 /lɐi˨˩/ | lai4 /lɐi˨˩/ | lai4 /lɐi˨˩/ | loi4 /lɔːi˨˩/ | loi4 /lɔːi˨˩/ | 嚟(colloquial Cantonese: come)lai⁴ /lɐi˨˩/來(literary/formal reading)loi⁴ /lɔːi˨˩/ | lai4 /lai˨˩/ |
| 去 | heoi3 /hɵy˧˧/ | heoi3 /hɵy˧˧/ | heoi3 /hɵy˧˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧˧/ |
| 見 | gin3 /kiːn˧˧/ | gin3 /kiːn˧˧/ | gin3 /kin˧˧/ | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧˧/ |
| 聞 | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ |
| 食 | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ |
| 飲 | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ |
| 走 | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /t͡sɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ |
| 坐 | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔ˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /t͡sʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔ˩˧/ |
| 立 | lap6 /lɐp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨˨/ | laap6 /laːp̚˨/ | laap6 /laːp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨˨/ |
Ukurasa 1/7
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.