Gagana Sāmoa
סמואית
אוסטרונזית (פולינזית)
סמואית (Gagana Sāmoa; קוד ISO 639-1: sm) היא שפה פולינזית מן המשפחה האוסטרונזית, המדוברת בעיקר במדינת סמואה העצמאית, בסמואה האמריקנית ובקהילות תפוצה. היא נכתבת באלפבית לטיני שבו קו עילי מציין אורך תנועה, ואילו koma liliu (ʻ) מציין סותם סדקי פונמי; שני ההבדלים עשויים לשנות משמעות. בסמואית יש חילוף מותנה חברתית בין משלבי הדיבור T ו־K: בדיבור מוקפד ורשמי נשמרים בדרך כלל /t/ ו־/n/, ואילו בשיחה מוכרת ויומיומית הצלילים המקבילים נהגים לעיתים קרובות /k/ ו־/ŋ/; זהו ניגוד בסגנון הדיבור ולא הבדל בשיטת ההקלטה. סדר היסוד במשפט הוא לעיתים קרובות פועל–נושא–מושא, וכינויי הגוף מבחינים בגוף ראשון כולל ובלתי כולל וכן ביחיד, בזוגי וברבים. השייכות משתמשת במחלקות a ו־o המנוגדות, והכפלה היא תהליך פורה ביצירת מילים.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בסמואית
מים
vai
/vai/
אש
afi
/afi/
שמש
lā
/laː/
ירח
māsina
/maːsina/
כוכב
fetū
/fetuː/
אמא
tinā
/tinaː/
אבא
tamā
/tamaː/
אני
a'u
/aʔu/
אתה
'oe
/ʔoe/
שם
igoa
/iŋoa/
עין
mata
/mata/
יד
lima
/lima/
לב
loto
/loto/
אהבה
alofa
/alofa/
עץ
laʻau
/laʔau/
בית
fale
/fale/
כלב
maile
/maile/
חתול
pusi
/pusi/
לאכול
ʻai
/ʔai/
לשתות
inu
/inu/
אחד
tasi
/tasi/
שתיים
lua
/lua/
שלום
talofa
/talofa/
תודה
faʻafetai
/faʔafetai/
טוב
lelei
/lelei/
קוקייה
aleva
/aˈleva/
מחשב
komipiuta
/komiˈpiuta/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Austronesian (Polynesian) קשורות
| משמעות | סמואית | טובלואית | טוקלאוית | טונגית | ניואה | פוקאפוקאית | פוטונית מזרחית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | wai /wai/ | vai /vai/ |
| אש | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | awi /ˈawi/ | afi /ˈafi/ |
| שמש | lā /laː/ | laa /laː/ | la /la/ | laʻā /laʔaː/ | lā /laː/ | la /la/ | la'ā /laˈʔaː/ |
| ירח | māsina /maːsina/ | masina /masina/ | malama /malama/ | māhina /maːhina/ | mahina /mahina/ | malama /maˈlama/ | māsina /maːˈsina/ |
| כוכב | fetū /fetuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetu /fetu/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetū /feˈtuː/ | wetū /wetuː/ | fetu'u /feˈtuʔu/ |
| אמא | tinā /tinaː/ | maatua /maːtua/ | mātua /maːtua/ | faʻē /faʔeː/ | matua fifine /matua fifine/ | mama /ˈmama/ | tinana /tiˈnana/ |
| אבא | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ | tamai /tamai/ | matua taane /matua taːne/ | matua /maˈtua/ | tamana /taˈmana/ |
| אני | a'u /aʔu/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| אתה | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /ˈkoe/ |
| שם | igoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | ingoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ |
| עין | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ |
| יד | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | lima /ˈlima/ | lima /ˈlima/ |
| לב | loto /loto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | loto /ˈloto/ | mafu /ˈmafu/ |
| אהבה | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | aloa /aˈloa/ | alofa /aˈlofa/ |
| עץ | laʻau /laʔau/ | laakau /laːkau/ | lakau /lakau/ | ʻakau /ʔakau/ | akau /akau/ | lākau /laːˈkau/ | la'akau /laʔaˈkau/ |
| בית | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | wale /ˈwale/ | fale /ˈfale/ |
| כלב | maile /maile/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | kulī /kuliː/ | kuli /kuli/ | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ |
| חתול | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /ˈpusi/ | pūsi /ˈpuːsi/ |
| לאכול | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| לשתות | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ |
| אחד | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ | taha /taha/ | tayi /ˈtaji/ | tasi /ˈtasi/ |
| שתיים | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ |
| שלום | talofa /talofa/ | taalofa /taːlofa/ | malo ni /malo ni/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | kia orana /kia oˈɾana/ | mālō /maːˈloː/ |
| תודה | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | mālō /maːloː/ | fakaaue /fakaaue/ | meitaki /meiˈtaki/ | mālō /maːˈloː/ |
| טוב | lelei /lelei/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | mitaki /mitaki/ | lelei /leˈlei/ | mālie /maːˈlie/ |
| קוקייה | aleva /aˈleva/ | — | — | — | — | — | kāleva /kaːˈleva/ |
| מחשב | komipiuta /komiˈpiuta/ | — | — | komipiuta /komiˈpiuta/ | — | — | masini /maˈsini/ |
השוואת סדר מילים
השוואה לשפות העולם המרכזיות
השוואה לשפות קרובות גנטית
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.