Pinuyumayan
פויומה
אוסטרונזית
פויומה (פינויומאיאן) היא אחת מהשפות האוסטרונזיות הפורמוזניות הקטנות והמתבדלות ביותר, הענף הראשוני של האוסטרונזית בקרב השפות הילידיות של טאיוואן. הקבוצה הפויומית עומדת בנפרד משאר הענפים הפורמוזניים (אטאיאלי, צואי, פאיוואני, רוקאי וכו'), מה שהופך את פויומה למשמעותית עבור הבלשנות ההיסטורית האוסטרונזית — היא משמרת מאפיינים שאבדו במקומות אחרים. מדוברת בפי כ-3,000 בני פויומה בשמונה כפרים באזור ביינאן ליד טאיטונג בדרום-מזרח טאיוואן. מסורות תרבותיות כוללות את טקס הציד מנגמהוט ואת מבנה הקהילה של תושבי המישור מנגיאו, שהוא מטרילינארי — ייחודי בקרב קבוצות הילידים של טאיוואן (שרובן פטרילינאריות).
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בפויומה
מים
enay
/enai/
אש
apuy
/apui/
שמש
kadaw
/kadaw/
ירח
bulan
/buɭan/
כוכב
vituwan
/vituwan/
אמא
ina
/ina/
אבא
ama
/ama/
אני
kuiku
/kuiku/
אתה
yu
/ju/
שם
ngadan
/ŋadan/
עין
mata
/mata/
יד
lima
/lima/
לב
kalumetan
/kalumetan/
אהבה
ulaw
/ulaw/
עץ
kawi
/kawi/
בית
ruma
/ɾuma/
כלב
suwan
/suwan/
חתול
kating
/katiŋ/
לאכול
kuman
/kuman/
לשתות
enpa
/enpa/
אחד
sa
/sa/
שתיים
zua
/ʐua/
שלום
marayas
/maɾajas/
תודה
kasapakan
/kasapakan/
טוב
mauruway
/mauɾuwai/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Austronesian קשורות
| משמעות | פויומה | פאיוואן | טאו (יאמי) | טאגאלוגית עתיקה | טאוסוג | בונון | פרוטו-אוסטרונזית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | enay /enai/ | zaljum /zaɭum/ | ranom /ranom/ | ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | danum /danum/ | *daNum /daNum/ |
| אש | apuy /apui/ | sapuy /sapui/ | apuy /apuj/ | ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ | kayu /kaju/ | sapuz /sapuz/ | *Sapuy /Sapuy/ |
| שמש | kadaw /kadaw/ | qadaw /qadaw/ | araw /araw/ | ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ | adlaw /adlaw/ | vali /vali/ | *waRi /waRi/ |
| ירח | bulan /buɭan/ | qiljas /qiɭas/ | vehan /vehan/ | ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ | bulan /bulan/ | buan /buan/ | *bulaN /bulaN/ |
| כוכב | vituwan /vituwan/ | vituqan /vituqan/ | vituen /vituən/ | ᜊᜒᜆᜓᜁᜈ᜔ /bituʔin/ | bituun /bituʔun/ | bintuhan /bintuhan/ | *bituqen /bituqen/ |
| אמא | ina /ina/ | kina /kina/ | ina /ina/ | ᜁᜈ /ina/ | inaꞌ /inaʔ/ | tina /tina/ | *ina /ina/ |
| אבא | ama /ama/ | kama /kama/ | ama /ama/ | ᜀᜋ /ama/ | amaꞌ /amaʔ/ | tama /tama/ | *ama /ama/ |
| אני | kuiku /kuiku/ | tiaken /tiakən/ | yaken /jakən/ | ᜀᜃᜓ /ako/ | aku /aku/ | saikin /saikin/ | *aku /aku/ |
| אתה | yu /ju/ | sun /sun/ | imo /ʔimo/ | ᜁᜃᜏ᜔ /ikaw/ | ikaw /ikaw/ | suu /suʔu/ | *iSu /iSu/ |
| שם | ngadan /ŋadan/ | ngadan /ŋadan/ | ngaran /ŋaran/ | ᜅᜎᜈ᜔ /ŋalan/ | ngan /ŋan/ | ngaan /ŋaan/ | *ŋajan /ŋajan/ |
| עין | mata /mata/ | maca /matsa/ | mata /mata/ | ᜋᜆ /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | *maCa /maCa/ |
| יד | lima /lima/ | lima /lima/ | kamay /kamaj/ | ᜃᜋᜌ᜔ /kamaj/ | lima /lima/ | ima /ima/ | *lima /lima/ |
| לב | kalumetan /kalumetan/ | varung /vaɾuŋ/ | paso /paso/ | ᜉᜓᜐᜓ /puso/ | pusuꞌ /pusuʔ/ | is-ang /isaŋ/ | *pusuq /pusuq/ |
| אהבה | ulaw /ulaw/ | nasaqaqa /nasaqaqa/ | makakdeng /makakdəŋ/ | ᜁᜊᜒᜄ᜔ /ibiɡ/ | lasa /lasa/ | madaidaz /madaidaz/ | — /—/ |
| עץ | kawi /kawi/ | kasiw /kasiw/ | kayo /kajo/ | ᜃᜑᜓᜌ᜔ /kahoj/ | kahuy /kahuj/ | kahu /kahu/ | *kaSiw /kaSiw/ |
| בית | ruma /ɾuma/ | umaq /umaq/ | vahay /vahaj/ | ᜊᜑᜌ᜔ /bahaj/ | bāy /baːj/ | lumaq /lumaq/ | *Rumaq /Rumaq/ |
| כלב | suwan /suwan/ | vatu /vatu/ | ino /ino/ | ᜀᜐᜓ /aso/ | iruꞌ /iruʔ/ | asu /asu/ | *asu /asu/ |
| חתול | kating /katiŋ/ | ngiaw /ŋiaw/ | koving /koviŋ/ | ᜉᜓᜐ /pusa/ | kuting /kutiŋ/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | — /—/ |
| לאכול | kuman /kuman/ | keman /kəman/ | kuman /kuman/ | ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ | kaun /kaʔun/ | maun /maun/ | *kaen /kaen/ |
| לשתות | enpa /enpa/ | temekel /təməkəl/ | minum /minum/ | ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ | minum /minum/ | muqun /muqun/ | *inum /inum/ |
| אחד | sa /sa/ | ita /ita/ | asa /asa/ | ᜁᜐ /isa/ | isa /isa/ | tasa /tasa/ | *isa /isa/ |
| שתיים | zua /ʐua/ | drusa /ɖusa/ | doa /doa/ | ᜇᜎᜏ /dalaˈwa/ | duwa /duwa/ | dusa /dusa/ | *duSa /duSa/ |
| שלום | marayas /maɾajas/ | masalu /masalu/ | akokay /akokaj/ | ᜋᜊᜓᜑᜌ᜔ /mabuhaj/ | kumusta /kumusta/ | uninang /uninaŋ/ | — /—/ |
| תודה | kasapakan /kasapakan/ | masalu /masalu/ | ayoy /ajoj/ | ᜐᜎᜋᜆ᜔ /salamat/ | magsukul /maɡsukul/ | uninang /uninaŋ/ | — /—/ |
| טוב | mauruway /mauɾuwai/ | nguanguaq /ŋuaŋuaq/ | mapia /mapia/ | ᜋᜊᜓᜆᜒ /mabuti/ | marayaw /marajaw/ | masial /masial/ | — /—/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.