Li Niha
ניאס
אוסטרונזית
נִיאַס (לִי נִיהַה, "שפת הניהה [העם]") היא השפה האוסטרונזית העיקרית של האי ניאס, אי החוף שבאוקיינוס ההודי ממערב לצפון סומטרה, אינדונזיה. עם הניאס מפורסם בתרבות הלוחמים המגליתית שלו של קפיצה מעל אבן (hombo batu — דילוג מעל עמודי אבן), בבתי האצולה המסורתיים מכופפי הכיפה אומו הדה, ובחג הניאס פאולוקהו. מבחינה לשונית, לניאס מאפיינים אוסטרונזיים סוּנְדיים: חילופי סוג-פועל/מוקד, חלקיקי שם דמויי מסווגים ומערכת כינויים עשירה. קיימות שתי קבוצות ניבים עיקריות: ניאס הצפונית (Niha Bawöra) וניאס הדרומית (Niha Maenamölö), כאשר הדקדוק של בראון משנת 2001 מתמקד בדרומית.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בניאס
מים
idanö
/idanø/
אש
alitö
/aˈlitɤ/
שמש
luo
/luo/
ירח
bawa
/bawa/
כוכב
döfi
/døfi/
אמא
ina
/ina/
אבא
amada
/amada/
אני
ya'o
/jaʔo/
אתה
ya'ugö
/jaʔugø/
שם
döi
/døi/
עין
hörö
/høɾø/
יד
tanga
/taŋa/
לב
tödö
/tødø/
אהבה
fa'omasi
/faʔomasi/
עץ
eu
/eu/
בית
omo
/omo/
כלב
asu
/asu/
חתול
mao
/mao/
לאכול
manga
/maŋa/
לשתות
badu
/badu/
אחד
sara
/saɾa/
שתיים
dua
/dua/
שלום
ya'ahowu
/jaʔahowu/
תודה
saohagölö
/saohaɡølø/
טוב
sökhi
/søkʰi/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Austronesian קשורות
| משמעות | ניאס | בטק אנגקולה | מנדר | בטק טובה | בונון | בטאק סימלונגון | יוואית עתיקה (קאווי) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | idanö /idanø/ | aek /aek/ | uai /uai/ | aek /aek/ | danum /danum/ | bah /bah/ | ꦮꦫꦶꦃ /warih/ |
| אש | alitö /aˈlitɤ/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | sapuz /sapuz/ | apuy /apuj/ | ꦄꦒ꧀ꦤꦶ /aɡni/ |
| שמש | luo /luo/ | mata ni ari /mata ni ari/ | mata allo /mata alːo/ | mata ni ari /mata ni ari/ | vali /vali/ | mata ni ari /mata ni ari/ | ꦱꦸꦂꦪ /suɾja/ |
| ירח | bawa /bawa/ | bulan /bulan/ | bulang /bulaŋ/ | bulan /bulan/ | buan /buan/ | bulan /bulan/ | ꦕꦤ꧀ꦢꦿ /tʃandra/ |
| כוכב | döfi /døfi/ | bintang /bintaŋ/ | bittoeng /bittoeŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintuhan /bintuhan/ | bintang /bintaŋ/ | ꦭꦶꦤ꧀ꦠꦁ /lintaŋ/ |
| אמא | ina /ina/ | inang /inaŋ/ | indo /indo/ | ina /ina/ | tina /tina/ | inang /inaŋ/ | ꦆꦧꦸ /ibu/ |
| אבא | amada /amada/ | amang /amaŋ/ | ama /ama/ | ama /ama/ | tama /tama/ | bapa /bapa/ | ꦫꦩ /rama/ |
| אני | ya'o /jaʔo/ | au /au/ | iyau /ijau/ | au /au/ | saikin /saikin/ | ahu /ahu/ | ꦄꦏꦸ /aku/ |
| אתה | ya'ugö /jaʔugø/ | ho /ho/ | io /iʔo/ | ho /ho/ | suu /suʔu/ | ho /ho/ | ꦏꦶꦠ /kita/ |
| שם | döi /døi/ | goar /goar/ | sanga /saŋa/ | goar /goar/ | ngaan /ŋaan/ | goran /goran/ | ꦔꦫꦤ꧀ /ŋaran/ |
| עין | hörö /høɾø/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | ꦩꦠ /mata/ |
| יד | tanga /taŋa/ | tangan /taŋan/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | ima /ima/ | tangan /taŋan/ | ꦠꦔꦤ꧀ /taŋan/ |
| לב | tödö /tødø/ | roha /roha/ | ate /ate/ | roha /roha/ | is-ang /isaŋ/ | uhur /uhur/ | ꦲꦠꦶ /hati/ |
| אהבה | fa'omasi /faʔomasi/ | holong /holoŋ/ | mappinawa /mapːinawa/ | holong /holoŋ/ | madaidaz /madaidaz/ | holong /holoŋ/ | ꦱꦶꦃ /sih/ |
| עץ | eu /eu/ | hayu /haju/ | kaju /kaju/ | hau /hau/ | kahu /kahu/ | hayu /haju/ | ꦏꦪꦸ /kaju/ |
| בית | omo /omo/ | bagas /baɡas/ | boyang /bojaŋ/ | jabu /dʒabu/ | lumaq /lumaq/ | rumah /rumah/ | ꦈꦩꦃ /umah/ |
| כלב | asu /asu/ | asu /asu/ | asu /asu/ | biang /biaŋ/ | asu /asu/ | baliang /baliaŋ/ | ꦄꦱꦸ /asu/ |
| חתול | mao /mao/ | huting /hutiŋ/ | mio /mio/ | huting /hutiŋ/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | huting /hutiŋ/ | ꦩꦺꦴꦁ /moŋ/ |
| לאכול | manga /maŋa/ | mangan /maŋan/ | ma'ande /maʔande/ | mangan /maŋan/ | maun /maun/ | mangan /maŋan/ | ꦄꦩꦔꦤ꧀ /amaŋan/ |
| לשתות | badu /badu/ | minum /minum/ | minung /minuŋ/ | minum /minum/ | muqun /muqun/ | minum /minum/ | ꦄꦩꦶꦤꦸꦩ꧀ /aminum/ |
| אחד | sara /saɾa/ | sada /sada/ | mesa /mesa/ | sada /sada/ | tasa /tasa/ | sada /sada/ | ꦌꦏ /eka/ |
| שתיים | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dusa /dusa/ | dua /dua/ | ꦫ꧀ꦮ /rwa/ |
| שלום | ya'ahowu /jaʔahowu/ | horas /horas/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | horas /horas/ | uninang /uninaŋ/ | horas /horas/ | ꦫꦲꦪꦸ /rahaju/ |
| תודה | saohagölö /saohaɡølø/ | mauliate /mauliate/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ | mauliate /mauliate/ | uninang /uninaŋ/ | diatebei /diatebei/ | ꦤꦸꦮꦸꦤ꧀ /nuwun/ |
| טוב | sökhi /søkʰi/ | denggan /deŋɡan/ | macoa /matʃoa/ | denggan /deŋɡan/ | masial /masial/ | dear /dear/ | ꦲꦪꦸ /haju/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.