Trēgāmī
التريغامية
Indo-European
التريغامية (Trēgāmī، "أهل القرى الثلاث") لغةٌ نوريستانية من العائلة النوريستانية الصغيرة ضمن الهندية-الإيرانية، يتحدّث بها نحو 3500 شخص في وادي تريغام بإقليم نوريستان في أفغانستان. وتتميّز العائلة النوريستانية (كاتي، وايغالي، تريغامي، أشكون، براسون — خمس لغات، ومجموع ناطقيها نحو 125 ألفاً) بسماتٍ تميّزها عن الهندية الآرية والإيرانية معاً: إبقاء بعض الحناجر الهندية الأوروبية المفقودة في غيرها، ونظام صوائت متفرد، ووقفات حنجرية ذات طابع قوقازي. وقد اعتنق النوريستانيون الإسلام في أواخر القرن التاسع عشر بعد فتح أفغانستان لـ "كافرستان"، بعد أن كانوا على ديانة كافيري قبل-إسلامية.
أين تُستخدم
20 كلمة أساسية في التريغامية
ماء
wo
/wo/
نار
agni
/aɡni/
شمس
suri
/suɾi/
قمر
mas
/mas/
أم
nani
/nani/
أب
tata
/tata/
أكل
ji
/dʒi/
شرب
piti
/piti/
حب
ošti
/oʃti/
قلب
hridaya
/hɾidaja/
شجرة
vrkṣa
/vɾkʃa/
بيت
kuti
/kuti/
كلب
šva
/ʃva/
قطة
biri
/biɾi/
يد
hasta
/hasta/
عين
nayan
/najan/
مرحبا
salaam
/salaːm/
شكرا
shukria
/ʃukɾia/
واحد
ek
/ek/
جيد
shari
/ʃaɾi/
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Indo-European ذات الصلة
| المعنى | التريغامية | البشائية | السلهتية | البالية التعليمية (ثيرافادا) | سنسكريتية | الروهينغية | البالية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | wo /wo/ | واری /waːri/ | পানি /pani/ | udaka /udaka/ | जलम् /dʑalam/ | fani /fani/ | उदक /udaka/ |
| نار | agni /aɡni/ | انگاری /aŋɡaːri/ | আগুন /aɡun/ | aggi /aɡːi/ | अग्निः /aɡniɦ/ | aág /aːɡ/ | अग्गि /aɡːi/ |
| شمس | suri /suɾi/ | سور /sur/ | সুরুজ /suruz/ | suriya /suɾija/ | सूर्यः /suːɾjaɦ/ | beil /beil/ | सुरिय /surija/ |
| قمر | mas /mas/ | مس /mas/ | চান /tʃan/ | canda /tɕanda/ | चन्द्रः /tɕandɾaɦ/ | sán /sãn/ | चन्द /tɕanda/ |
| أم | nani /nani/ | نا /naː/ | মা /ma/ | mātā /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | maa /maː/ | माता /maːtaː/ |
| أب | tata /tata/ | تاتا /taːtaː/ | বাফ /baf/ | pitā /pitaː/ | पिता /pitaː/ | baba /baba/ | पिता /pitaː/ |
| أكل | ji /dʒi/ | کخن- /kxn/ | খাইন /xaɪn/ | bhuñjati /bʱuɲd͡ʒati/ | खादति /kʰaːdati/ | háwa /kʰaowa/ | खादति /kʰaːdati/ |
| شرب | piti /piti/ | پی- /piː/ | ফিন /fin/ | pivati /pivati/ | पिबति /pibati/ | piya /pija/ | पिवति /pivati/ |
| حب | ošti /oʃti/ | پیار /pjaːr/ | মহব্বত /mohobbot/ | mettā /metːaː/ | प्रेम /preːma/ | muhabbat /muhabːat/ | पेम /pema/ |
| قلب | hridaya /hɾidaja/ | دل /dil/ | দিল /dil/ | hadaya /hadaja/ | हृदयम् /hr̩dajam/ | dil /dil/ | हदय /hadaja/ |
| شجرة | vrkṣa /vɾkʃa/ | درغ /darʁ/ | গাছ /ɡatʃʰ/ | rukkha /rukːʰa/ | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | gas /ɡas/ | रुक्ख /rukːʰa/ |
| بيت | kuti /kuti/ | جوغ /dʒoʁ/ | ঘর /ɡʱor/ | gehā /ɡehaː/ | गृहम् /ɡr̩ham/ | gór /ɡɔr/ | घर /ɡʱara/ |
| كلب | šva /ʃva/ | کوتا /kotaː/ | কুত্তা /kuttʰa/ | sunakha /sunakʰa/ | श्वा /ɕvaː/ | kúkkur /kukːur/ | सुनख /sunakʰa/ |
| قطة | biri /biɾi/ | بلور /baloːr/ | বিলাই /bilai/ | biḷāra /biɭaːɾa/ | मार्जारः /maːɾdʑaːɾaɦ/ | bilai /bilai/ | बिळाल /biɭaːla/ |
| يد | hasta /hasta/ | دست /dast/ | হাত /hat/ | hattha /hatːʰa/ | हस्तः /hastaɦ/ | hát /hat/ | हत्थ /hatːʰa/ |
| عين | nayan /najan/ | اچی /atʃiː/ | ছকু /ʃoku/ | cakkhu /tɕakːʰu/ | नेत्रम् /neːtɾam/ | sui /sui/ | चक्खु /tɕakːʰu/ |
| مرحبا | salaam /salaːm/ | سلام /salaːm/ | আদাব /adab/ | namo /namo/ | नमस्ते /namasteː/ | assalam /assalam/ | नमो /namo/ |
| شكرا | shukria /ʃukɾia/ | شکریه /ʃukrija/ | শুকরিয়া /ʃukria/ | anumodanā /anumodanaː/ | धन्यवादः /dʱanjaʋaːdaɦ/ | shukoría /ʃukria/ | अनुमोदामि /anumodaːmi/ |
| واحد | ek /ek/ | ایک /eːk/ | এক /ek/ | eka /eka/ | एकः /eːkaɦ/ | ek /ek/ | एक /eka/ |
| جيد | shari /ʃaɾi/ | شو /ʃoː/ | ভালা /bʱala/ | kusala /kusala/ | साधु /saːdʱu/ | bála /baːla/ | सुन्दर /sundara/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.