Tiv
التيفية
Niger-Congo
Tiv is the principal language of the Tiv ethnic group, the largest non-Hausa-Fulani population of central Nigeria, with ~5 million speakers concentrated in Benue State around Gboko and Makurdi. Linguistically, Tiv belongs to the Tivoid subgroup of Bantoid (sister branch to the Bantu languages), but most other Tivoid languages are in Cameroon, making Tiv geographically isolated within its subgroup. Tiv has classical Niger-Congo features: noun-class system (~10 classes), tonal (3 tones with downstep), and SVO constituent order. The Abraham 1940 Tiv-English Dictionary remains a foundational reference. Tiv has a strong literary tradition since the 1930s, with major works including the Tiv New Testament (1936) and the Tiv-language newspaper "Tion".
أين تُستخدم
20 كلمة أساسية في التيفية
ماء
mngerem
/mŋɡɛɾɛm/
نار
usu
/usu/
شمس
iyange
/ijaŋɡe/
قمر
uwer
/uwɛɾ/
أم
ngo
/ŋɡo/
أب
ter
/tɛɾ/
أكل
yan
/jan/
شرب
mba
/mba/
حب
dooshima
/doːʃima/
قلب
ishima
/iʃima/
شجرة
kon
/kon/
بيت
ya
/ja/
كلب
iyou
/ijou/
قطة
anyam
/aɲam/
يد
ave
/ave/
عين
ishe
/iʃe/
مرحبا
m sugh
/m suɣ/
شكرا
m sugh u
/m suɣ u/
واحد
mom
/mom/
جيد
dedoo
/dedoː/
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Niger-Congo ذات الصلة
| المعنى | التيفية | الكيمبوندو | الكونغوية | التاليشية | تشو نوم | البيجاوية | الأيمارية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | mngerem /mŋɡɛɾɛm/ | menha /meɲa/ | maza /maza/ | ov /ov/ | 渃 /nɨək/ | yam /jam/ | uma /uma/ |
| نار | usu /usu/ | tubia /tubja/ | tiya /tija/ | tasə /tasə/ | 𤏬 /lɨə/ | neʼaat /neʔaːt/ | nina /nina/ |
| شمس | iyange /ijaŋɡe/ | muanya /mwaɲa/ | ntangu /ntaŋɡu/ | rüj /ɾyʒ/ | 𩈘𡗶 /mət tɤj/ | yint /jint/ | inti /inti/ |
| قمر | uwer /uwɛɾ/ | ngonde /ŋɡonde/ | ngonda /ŋɡonda/ | ümüj /ymyʒ/ | 𩈘𢁑 /mət taŋ/ | tirig /tiɾiɡ/ | phaxsi /pʰaχsi/ |
| أم | ngo /ŋɡo/ | mama /mama/ | mama /mama/ | muə /muə/ | 𡞕 /mɛ/ | indee /iːndeː/ | mama /mama/ |
| أب | ter /tɛɾ/ | tata /tata/ | tata /tata/ | pıə /pɯə/ | 𤙗 /ɓo/ | baab /baːb/ | tata /tata/ |
| أكل | yan /jan/ | kudya /kudja/ | ku dia /ku dja/ | hardə /haɾdə/ | 𫗒 /an/ | tame /tame/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ |
| شرب | mba /mba/ | kunwa /kunwa/ | ku nua /ku nua/ | peşomə /peʃomə/ | 㕵 /uəŋ/ | gwaʼa /ɡʷaʕa/ | umaña /umaɲa/ |
| حب | dooshima /doːʃima/ | henda /henda/ | zola /zola/ | hışt /hɯʃt/ | 𢞅 /iəw/ | kima /kima/ | munasiña /munasiɲa/ |
| قلب | ishima /iʃima/ | muxima /muʃima/ | ntima /ntima/ | zırə /zɯɾə/ | 𢣐𢞂 /t͡ɕaj tim/ | ginʼa /ɡinʕa/ | chuyma /tʃujma/ |
| شجرة | kon /kon/ | mukune /mukune/ | nti /nti/ | dor /doɾ/ | 𣘃 /kəj/ | hindeb /hindeb/ | quqa /quqa/ |
| بيت | ya /ja/ | inzo /inzo/ | nzo /nzo/ | ka /ka/ | 茹 /ɲaː/ | gaw /ɡaw/ | uta /uta/ |
| كلب | iyou /ijou/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | səg /səɡ/ | 𤝞 /t͡ɕɔ/ | yas /jas/ | anu /anu/ |
| قطة | anyam /aɲam/ | kasalu /kasalu/ | nyau /ɲau/ | pışi /pɯʃi/ | 猫 /mɛw/ | kabsoot /kabsoːt/ | phisi /pʰisi/ |
| يد | ave /ave/ | lukwaku /lukwaku/ | koko /koko/ | dast /dast/ | 𡬶 /taj/ | ay /aj/ | ampara /ampaɾa/ |
| عين | ishe /iʃe/ | dixi /diʃi/ | disu /disu/ | çəş /tʃəʃ/ | 𥄫 /mak/ | liili /liːli/ | nayra /najɾa/ |
| مرحبا | m sugh /m suɣ/ | kiebi /kiebi/ | mboté /mbote/ | xəyrli ruj /xəjɾli ɾuʒ/ | 吀嘲 /sin t͡ɕaːw/ | salaam /salaːm/ | kamisaki /kamisaki/ |
| شكرا | m sugh u /m suɣ u/ | kishukutu /kiʃukutu/ | matondo /matondo/ | minnətdar /minnətdaɾ/ | 感恩 /kaːm əːn/ | baraʼoo /baɾaʕoː/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ |
| واحد | mom /mom/ | -moxi /moʃi/ | mosi /mosi/ | i /i/ | 𠬠 /mot/ | gaal /ɡaːl/ | maya /maja/ |
| جيد | dedoo /dedoː/ | kiá /kja/ | mbote /mbote/ | çoki /tʃoki/ | 卒 /tot/ | dabaab /dabaːb/ | suma /suma/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.