Kimbundu
الكيمبوندو
عائلة النيجر-كونغو (الأطلسية-الكونغوية، البانتو؛ منطقة غوثري H.20 — مبوندو الشمالية)
الكيمبوندو (المعروفة أيضًا باسم مبوندو الشمالية) لغة بانتوية من عائلة النيجر-الكونغو، يتحدث بها نحو مليوني شخص في شمال غرب أنغولا، بما في ذلك العاصمة لواندا ومقاطعات بنغو وكوانزا الشمالية ومالانجي. تُكتب بالأبجدية اللاتينية وهي إحدى اللغات الوطنية المعترف بها في أنغولا، رغم أن البرتغالية هي اللغة الرسمية الوحيدة. أسهمت الكيمبوندو بعدة كلمات في البرتغالية والبرتغالية البرازيلية، منها 'سامبا' و'ماريمبا' و'بانجو'.
أين تُستخدم
31 كلمة أساسية في الكيمبوندو
ماء
menha
/meɲa/
نار
tubia
/tubja/
شمس
muanya
/mwaɲa/
قمر
ngonde
/ŋɡonde/
نجم
tetembwa
/teˈtembwa/
أم
mama
/mama/
أب
tata
/tata/
أنا
eme
/eme/
أنت
eie
/eje/
اسم
dijina
/diˈʒina/
عين
dixi
/diʃi/
يد
lukwaku
/lukwaku/
قلب
muxima
/muʃima/
حب
henda
/henda/
شجرة
mukune
/mukune/
بيت
inzo
/inzo/
كلب
imbwa
/imbwa/
قطة
kasalu
/kasalu/
أكل
kudya
/kudja/
شرب
kunwa
/kunwa/
واحد
-moxi
/moʃi/
اثنان
-iadi
/jaːdi/
مرحبا
kiebi
/kiebi/
شكرا
kishukutu
/kiʃukutu/
جيد
kiá
/kja/
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Niger-Congo (Atlantic-Congo, Bantu; Guthrie Zone H.20 — North Mbundu) ذات الصلة
| المعنى | الكيمبوندو | اللوندا | الكونغوية | اللوفالية | اللوبا-كاساي | الكاوندي | الكيروندية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | menha /meɲa/ | meji /medʒi/ | maza /maza/ | meya /meja/ | mâyi /maːji/ | mema /mema/ | amazi /amaːzi/ |
| نار | tubia /tubja/ | kesi /kesi/ | tiya /tija/ | kakahya /kakahja/ | kapia /kapia/ | mujilo /mudʒilo/ | umuriro /umuɾiɾo/ |
| شمس | muanya /mwaɲa/ | itaŋwa /itaŋwa/ | ntangu /ntaŋɡu/ | likumbi /likumbi/ | dîba /diːba/ | juba /dʒuba/ | izuba /izuba/ |
| قمر | ngonde /ŋɡonde/ | kakweji /kakwedʒi/ | ngonda /ŋɡonda/ | kakweji /kakwedʒi/ | ngondo /ŋɡondo/ | ñondo /ɲondo/ | ukwezi /ukwezi/ |
| نجم | tetembwa /teˈtembwa/ | katumbwa /katumbwa/ | mbwetete /mbwetete/ | tanganyeka /taŋɡaˈɲeka/ | mutoto /mutoto/ | lutanda /lutanda/ | inyenyeri /iɲeɲeri/ |
| أم | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mâmu /maːmu/ | bama /bama/ | mama /maːma/ |
| أب | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tâtu /taːtu/ | batata /batata/ | data /data/ |
| أنا | eme /eme/ | ami /ami/ | mono /mono/ | ami /ami/ | meme /meme/ | amiwa /amiwa/ | jewe /dʒewe/ |
| أنت | eie /eje/ | eyi /eji/ | ngeye /ŋɡeje/ | ove /ove/ | wewe /wewe/ | obewa /obewa/ | wewe /wewe/ |
| اسم | dijina /diˈʒina/ | ijina /idʒina/ | nkumbu /nkumbu/ | lijina /liˈʒina/ | dîna /diːna/ | jizhina /dʒiʒina/ | izina /izina/ |
| عين | dixi /diʃi/ | disu /disu/ | disu /disu/ | liso /liso/ | dîsu /diːsu/ | jiso /dʒiso/ | ijisho /idʒiʃo/ |
| يد | lukwaku /lukwaku/ | chikasa /tʃikasa/ | koko /koko/ | livoko /livoko/ | tshianza /tʃianza/ | kuboko /kuboko/ | ikiganza /ikiganza/ |
| قلب | muxima /muʃima/ | muchima /mutʃima/ | ntima /ntima/ | mutima /mutima/ | mucima /mutʃima/ | muchima /mutʃima/ | umutima /umutima/ |
| حب | henda /henda/ | kukeŋa /kukeŋa/ | zola /zola/ | zangi /zaŋɡi/ | dinanga /dinaŋɡa/ | butemwe /butemwe/ | urukundo /uɾukundo/ |
| شجرة | mukune /mukune/ | mutondu /mutondu/ | nti /nti/ | mutondo /mutondo/ | mutshi /mutʃi/ | kichi /kitʃi/ | igiti /iɡiti/ |
| بيت | inzo /inzo/ | itala /itala/ | nzo /nzo/ | zuvo /zuvo/ | nzubu /nzubu/ | nzubo /nzubo/ | inzu /inzu/ |
| كلب | imbwa /imbwa/ | kawa /kawa/ | mbwa /mbwa/ | kawa /kawa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ |
| قطة | kasalu /kasalu/ | — /—/ | nyau /ɲau/ | katako /katako/ | nyao /ɲao/ | kapuso /kapuso/ | akayabu /akajabu/ |
| أكل | kudya /kudja/ | kudya /kudja/ | ku dia /ku dja/ | kulya /kuʎa/ | kudia /kudia/ | kuja /kudʒa/ | kurya /kuɾja/ |
| شرب | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | ku nua /ku nwa/ | kunwa /kunwa/ | kunua /kunua/ | kutoma /kutoma/ | kunywa /kuɲwa/ |
| واحد | -moxi /moʃi/ | wumu /wumu/ | mosi /mosi/ | -mwe /mwe/ | umue /umue/ | umo /umo/ | rimwe /ɾimwe/ |
| اثنان | -iadi /jaːdi/ | ayedi /ajedi/ | zole /zole/ | -vali /vali/ | bibidi /bibidi/ | bibili /bibili/ | kabiri /kabiri/ |
| مرحبا | kiebi /kiebi/ | mwani /mwani/ | mboté /mbote/ | mwane /mwane/ | moyo /mojo/ | mwapoñai /mwapoɲai/ | amahoro /amahoɾo/ |
| شكرا | kishukutu /kiʃukutu/ | nasakalili /nasakalili/ | matondo /matondo/ | nasakwilila /nasakwilila/ | tuasakidila /tuasakidila/ | nasakwilila /nasakwilila/ | murakoze /muɾakoze/ |
| جيد | kiá /kja/ | chachiwahi /tʃatʃiwahi/ | mbote /mbote/ | -mwaza /mwaza/ | bimpe /bimpe/ | kyawama /kjawama/ | nziza /nziza/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.