Arbërisht
阿爾伯雷什語
印歐語系
阿爾巴雷什語(意大利-阿爾巴尼亞語,自稱 Arbërisht)係阿爾巴尼亞語托斯克方言分支嘅一種變體,喺意大利南部大約50條村落有大約8萬人講,主要喺科森扎省(卡拉布里亞),不過喺西西里、巴西利卡塔、莫利塞、普利亞、阿布魯佐同坎帕尼亞都有。阿爾巴雷什社群係15世紀阿爾巴尼亞難民嘅後裔,佢哋喺1468年阿爾巴尼亞民族英雄斯坎德培過身之後,為咗逃避奧斯曼帝國對阿爾巴尼亞語地區嘅征服而走難。佢哋喺超過500年裏面,保留咗奧斯曼時期之前嘅托斯克阿爾巴尼亞語、意大利-希臘拜占庭禮嘅天主教信仰,以及獨特嘅文化身分。喺語言學上,阿爾巴雷什語保留咗標準阿爾巴尼亞語已經消失嘅古托斯克特徵,為阿爾巴尼亞語嘅發展提供咗重要嘅歷史比較證據。阿爾巴雷什人出咗幾位重要嘅阿爾巴尼亞文學家,包括現代阿爾巴尼亞文學嘅奠基人耶羅尼姆·德·拉達(Jeronim de Rada,1814–1903)。
使用地區
阿爾伯雷什語嘅31個核心詞
水
ujë
/ujə/
火
zjarr
/zjar/
日頭
diell
/diɛɫ/
月光
hëna
/həna/
星
yll
/yɫ/
母親
mëma
/məma/
父親
tata
/tata/
我
u
/u/
你
ti
/ti/
名
emër
/ˈemər/
眼
sy
/sy/
手
dora
/dɔɾa/
心
zemër
/zɛməɾ/
愛
dashuri
/daʃuɾi/
樹
lis
/lis/
屋
shpi
/ʃpi/
狗
qeni
/cɛni/
貓
macja
/matsja/
食
ha
/ha/
飲
pi
/pi/
一
një
/ɲə/
二
dy
/dy/
你好
kalemera
/kalɛmɛɾa/
多謝
faleminderit
/falɛmindɛɾit/
好
mirë
/miɾə/
布穀鳥
qyqe
/ˈcyce/
來源
單詞比較
同Indo-European相關語言比較
| 意思 | 阿爾伯雷什語 | 阿爾巴尼亞語 | 蓋格阿爾巴尼亞語 | 保加利亞語 | 馬其頓語 | 納加米斯語 | 卡舒比語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | ujë /ujə/ | ujë /ujə/ | ujë /uj/ | вода /vɔda/ | вода /ˈvɔda/ | pani /pani/ | woda /ˈvɔda/ |
| 火 | zjarr /zjar/ | zjarr /zjar/ | zjarr /zjar/ | огън /ɔɡɤn/ | оган /ˈɔɡan/ | jui /dʒui/ | òdżin /ˈwɛdʒin/ |
| 日頭 | diell /diɛɫ/ | diell /diɛɫ/ | diell /diɫ/ | слънце /slɤntsɛ/ | сонце /ˈsɔntsɛ/ | suruj /suɾudʒ/ | słuńce /ˈswuɲtsɛ/ |
| 月光 | hëna /həna/ | hënë /hənə/ | hânë /hɑ̃ːn/ | луна /luna/ | месечина /mɛˈsɛtʃina/ | chand /tʃaːnd/ | ksãżëc /ˈksɔ̃ʐɨts/ |
| 星 | yll /yɫ/ | yll /yɫ/ | yll /yɫ/ | звезда /zvɛzˈda/ | ѕвезда /ˈdzvɛzda/ | tara /taɾa/ | gwiôzda /ˈɡvjɔzda/ |
| 母親 | mëma /məma/ | nënë /nənə/ | nânë /nɑ̃ːn/ | майка /majka/ | мајка /ˈmajka/ | ma /ma/ | mëma /ˈmɜma/ |
| 父親 | tata /tata/ | baba /baba/ | baba /baˈba/ | баща /bɐʃˈta/ | татко /ˈtatkɔ/ | baba /baba/ | tatk /tatk/ |
| 我 | u /u/ | unë /ˈunə/ | unë /un/ | аз /as/ | јас /jas/ | moi /moi/ | jô /jɔ/ |
| 你 | ti /ti/ | ti /ti/ | ti /ti/ | ти /ti/ | ти /ti/ | tumi /tumi/ | të /tɜ/ |
| 名 | emër /ˈemər/ | emër /ˈɛmər/ | emën /ˈɛ̃mən/ | име /ˈime/ | име /ˈime/ | naam /nam/ | miono /ˈmjɔnɔ/ |
| 眼 | sy /sy/ | sy /sy/ | sy /sy/ | око /ɔkɔ/ | око /ˈɔkɔ/ | suku /suku/ | òkò /ˈwɛkwɛ/ |
| 手 | dora /dɔɾa/ | dorë /dɔɾə/ | dorë /doːɾ/ | ръка /rɤka/ | рака /ˈraka/ | hath /haːtʰ/ | rãka /ˈrãka/ |
| 心 | zemër /zɛməɾ/ | zemër /zɛməɾ/ | zemër /ˈzeməɾ/ | сърце /sɤrtsɛ/ | срце /ˈsərtsɛ/ | mon /mon/ | serce /ˈsɛrtsɛ/ |
| 愛 | dashuri /daʃuɾi/ | dashuri /daʃuɾi/ | dashni /daʃˈni/ | любов /ljubɔf/ | љубов /ˈʎubɔv/ | morom /moɾom/ | lubota /luˈbɔta/ |
| 樹 | lis /lis/ | pemë /pɛmə/ | dru /dɾu/ | дърво /dɤrvɔ/ | дрво /ˈdərvɔ/ | gus /ɡus/ | drzewo /ˈdʐɛvɔ/ |
| 屋 | shpi /ʃpi/ | shtëpi /ʃtəpi/ | shpi /ʃpi/ | къща /kɤʃtɐ/ | куќа /ˈkutɕa/ | ghor /ɡʱoɾ/ | chëcz /xɨtʃ/ |
| 狗 | qeni /cɛni/ | qen /cɛn/ | qen /cen/ | куче /kutʃɛ/ | куче /ˈkutʃɛ/ | kukur /kukuɾ/ | pies /pjɛs/ |
| 貓 | macja /matsja/ | mace /matsɛ/ | mace /ˈmatsɛ/ | котка /kɔtka/ | мачка /ˈmatʃka/ | mekuri /mekuɾi/ | kòt /kʷɔt/ |
| 食 | ha /ha/ | ha /ha/ | me ngranë /me ŋɾaːn/ | ям /jam/ | јаде /ˈjadɛ/ | kha /kʰa/ | jesc /jɛsts/ |
| 飲 | pi /pi/ | pi /pi/ | me pi /me pi/ | пия /pijɐ/ | пие /ˈpiɛ/ | pi /pi/ | pic /pits/ |
| 一 | një /ɲə/ | një /ɲə/ | nji /ɲi/ | един /ɛdin/ | еден /ˈɛdɛn/ | ek /ek/ | jeden /ˈjɛdɛn/ |
| 二 | dy /dy/ | dy /dy/ | dy /dy/ | две /dvɛ/ | два /dva/ | dui /dui/ | dwa /dva/ |
| 你好 | kalemera /kalɛmɛɾa/ | përshëndetje /pəɾʃəndɛtjɛ/ | tungjatjeta /tunɟatˈjeta/ | здравей /zdravɛj/ | здраво /ˈzdravɔ/ | namaskar /namaskaɾ/ | witôj /ˈvitwɔj/ |
| 多謝 | faleminderit /falɛmindɛɾit/ | faleminderit /falɛmindɛɾit/ | faleminderit /falɛmindɛˈɾit/ | благодаря /blaɡɔdarʲa/ | благодарам /blaˈɡɔdaram/ | dhonyobad /dʱoɲobad/ | dzãki /ˈdzɔ̃ki/ |
| 好 | mirë /miɾə/ | mirë /miɾə/ | mirë /miːɾ/ | добър /dɔbɤr/ | добар /ˈdɔbar/ | bhal /bʱal/ | dobri /ˈdɔbri/ |
| 布穀鳥 | qyqe /ˈcyce/ | qyqe /ˈcycɛ/ | qyqe /ˈcyce/ | кукувица /kukuˈvitsɐ/ | кукавица /kuˈkavitsa/ | Kuli Sorai /kuli sɔrai/ | kùkówka /kuˈkovka/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。