gegnisht
蓋格阿爾巴尼亞語
Indo-European > Albanian(Gheg、one of the two primary dialect groups alongside Tosk)
蓋格語係阿爾巴尼亞語嘅北半部,通行於阿爾巴尼亞北部什庫姆比尼河以北、科索沃全境、北馬其頓西北部、黑山,以及塞爾維亞嘅普雷舍沃谷地。佢保留咗標準阿爾巴尼亞語已經放棄嘅兩樣嘢:音位性鼻化元音,用揚抑符標寫(hânë「月亮」,nânë「阿媽」,dhâmb「牙」),同埋由小詞 me 加分詞構成嘅真正不定式——me ngranë「食」,me pi「飲」——托斯克語喺呢啲地方只可以用虛擬式。佢亦冇經歷托斯克語嘅 r 音化(rhotacism),所以「名」係 emën 而唔係 emër,「愛」係 dashni 而唔係 dashuri;佢仲會丟失詞尾唔重讀嘅 ë 並且作補償性延長,於是 shtëpi「屋」變成 shpi。1972 年嘅標準阿爾巴尼亞語係以托斯克語為基礎確立,令使用人數更多嘅蓋格語反而冇任何官方地位。佢喺口語、科索沃嘅媒體同音樂之中依然十足有活力,文學傳統上溯到布祖庫(Buzuku)1555 年嘅彌撒書,下及喬爾傑·菲什塔(Gjergj Fishta)。
使用地區
蓋格阿爾巴尼亞語嘅31個核心詞
水
ujë
/uj/
火
zjarr
/zjar/
日頭
diell
/diɫ/
月光
hânë
/hɑ̃ːn/
星
yll
/yɫ/
母親
nânë
/nɑ̃ːn/
父親
baba
/baˈba/
我
unë
/un/
你
ti
/ti/
名
emën
/ˈɛ̃mən/
眼
sy
/sy/
手
dorë
/doːɾ/
心
zemër
/ˈzeməɾ/
愛
dashni
/daʃˈni/
樹
dru
/dɾu/
屋
shpi
/ʃpi/
狗
qen
/cen/
貓
mace
/ˈmatsɛ/
食
me ngranë
/me ŋɾaːn/
飲
me pi
/me pi/
一
nji
/ɲi/
二
dy
/dy/
你好
tungjatjeta
/tunɟatˈjeta/
多謝
faleminderit
/falɛmindɛˈɾit/
好
mirë
/miːɾ/
布穀鳥
qyqe
/ˈcyce/
汪汪
ham ham
/ham ham/
電腦
kompjuter
/kompjuˈteɾ/
壽司
sushi
/ˈsuʃi/
多巴胺
dopaminë
/dopaˈmin/
@ 符號
et
/ɛt/
來源
- Buzuku, Gjon (1555) Meshari — the earliest printed book in Albanian
單詞比較
同Indo-European > Albanian (Gheg, one of the two primary dialect groups alongside Tosk)相關語言比較
| 意思 | 蓋格阿爾巴尼亞語 | 阿爾巴尼亞語 | 阿爾伯雷什語 | 保加利亞語 | 布列塔尼語 | 庫爾德語(索拉尼) | 他加祿文 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | ujë /uj/ | ujë /ujə/ | ujë /ujə/ | вода /vɔda/ | dour /duːɾ/ | ئاو /ɑːw/ | tubig /tubiɡ/ |
| 火 | zjarr /zjar/ | zjarr /zjar/ | zjarr /zjar/ | огън /ɔɡɤn/ | tan /tɑ̃ːn/ | ئاگر /ɑːɡɪɾ/ | apoy /ʔaˈpoj/ |
| 日頭 | diell /diɫ/ | diell /diɛɫ/ | diell /diɛɫ/ | слънце /slɤntsɛ/ | heol /heːɔl/ | خۆر /xoːɾ/ | araw /ˈʔaɾaw/ |
| 月光 | hânë /hɑ̃ːn/ | hënë /hənə/ | hëna /həna/ | луна /luna/ | loar /lwaːɾ/ | مانگ /mɑːŋɡ/ | buwan /buwan/ |
| 星 | yll /yɫ/ | yll /yɫ/ | yll /yɫ/ | звезда /zvɛzˈda/ | steredenn /steˈreːdɛn/ | ئەستێرە /ʔæsteːɾæ/ | bituin /bɪtuˈʔin/ |
| 母親 | nânë /nɑ̃ːn/ | nënë /nənə/ | mëma /məma/ | майка /majka/ | mamm /mɑ̃m/ | دایک /dɑːjɪk/ | ina /ʔiˈna/ |
| 父親 | baba /baˈba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | баща /bɐʃˈta/ | tad /taːd/ | باوک /bɑːwk/ | ama /ʔaˈma/ |
| 我 | unë /un/ | unë /ˈunə/ | u /u/ | аз /as/ | me /me/ | من /mɪn/ | ako /ʔaˈko/ |
| 你 | ti /ti/ | ti /ti/ | ti /ti/ | ти /ti/ | te /te/ | تۆ /to/ | ikaw /ʔiˈkaw/ |
| 名 | emën /ˈɛ̃mən/ | emër /ˈɛmər/ | emër /ˈemər/ | име /ˈime/ | anv /ˈãːno/ | ناو /naw/ | pangalan /paˈŋalan/ |
| 眼 | sy /sy/ | sy /sy/ | sy /sy/ | око /ɔkɔ/ | lagad /laɡat/ | چاو /tʃɑːw/ | mata /mata/ |
| 手 | dorë /doːɾ/ | dorë /dɔɾə/ | dora /dɔɾa/ | ръка /rɤka/ | dorn /dɔɾn/ | دەست /dɛst/ | kamay /kamaj/ |
| 心 | zemër /ˈzeməɾ/ | zemër /zɛməɾ/ | zemër /zɛməɾ/ | сърце /sɤrtsɛ/ | kalon /kalɔ̃n/ | دڵ /dɪɫ/ | puso /puˈsoʔ/ |
| 愛 | dashni /daʃˈni/ | dashuri /daʃuɾi/ | dashuri /daʃuɾi/ | любов /ljubɔf/ | karantez /kaɾɑ̃ntes/ | خۆشەویستی /xoʃɛwiːstiː/ | pag-ibig /paɡʔibiɡ/ |
| 樹 | dru /dɾu/ | pemë /pɛmə/ | lis /lis/ | дърво /dɤrvɔ/ | gwezenn /ˈɡweːzɛn/ | دار /dɑːɾ/ | puno /puno/ |
| 屋 | shpi /ʃpi/ | shtëpi /ʃtəpi/ | shpi /ʃpi/ | къща /kɤʃtɐ/ | ti /tiː/ | ماڵ /mɑːɫ/ | bahay /bahaj/ |
| 狗 | qen /cen/ | qen /cɛn/ | qeni /cɛni/ | куче /kutʃɛ/ | ki /kiː/ | سەگ /sɛɡ/ | aso /ˈʔaso/ |
| 貓 | mace /ˈmatsɛ/ | mace /matsɛ/ | macja /matsja/ | котка /kɔtka/ | kazh /kaːs/ | پشیلە /pʃiːlɛ/ | pusa /pusa/ |
| 食 | me ngranë /me ŋɾaːn/ | ha /ha/ | ha /ha/ | ям /jam/ | debriñ /debɾĩː/ | خواردن /xwɑːɾdɪn/ | kumain /kumaˈʔin/ |
| 飲 | me pi /me pi/ | pi /pi/ | pi /pi/ | пия /pijɐ/ | evañ /eːvɑ̃/ | خواردنەوە /xwɑːɾdɪnɛwɛ/ | uminom /ʔumiˈnom/ |
| 一 | nji /ɲi/ | një /ɲə/ | një /ɲə/ | един /ɛdin/ | unan /yːnɑ̃n/ | یەک /jɛk/ | isa /ʔiˈsa/ |
| 二 | dy /dy/ | dy /dy/ | dy /dy/ | две /dvɛ/ | daou /dɔw/ | دوو /duː/ | dalawa /dalaˈwa/ |
| 你好 | tungjatjeta /tunɟatˈjeta/ | përshëndetje /pəɾʃəndɛtjɛ/ | kalemera /kalɛmɛɾa/ | здравей /zdravɛj/ | demat /deːmat/ | سڵاو /sɫɑːw/ | kamusta /kamusta/ |
| 多謝 | faleminderit /falɛmindɛˈɾit/ | faleminderit /falɛmindɛɾit/ | faleminderit /falɛmindɛɾit/ | благодаря /blaɡɔdarʲa/ | trugarez /tɾyɡaɾes/ | سوپاس /supɑːs/ | salamat /salamat/ |
| 好 | mirë /miːɾ/ | mirë /miɾə/ | mirë /miɾə/ | добър /dɔbɤr/ | mat /maːt/ | باش /bɑːʃ/ | mabuti /mabuti/ |
| 布穀鳥 | qyqe /ˈcyce/ | qyqe /ˈcycɛ/ | qyqe /ˈcyce/ | кукувица /kukuˈvitsɐ/ | koukoug /ˈkukuk/ | پەپووک /pɛˈpuːk/ | kakok /kaˈkok/ |
| 汪汪 | ham ham /ham ham/ | ham ham /ham ham/ | — | бау бау /bau bau/ | wouf wouf /wuf wuf/ | — | aw aw /ʔaw ʔaw/ |
| 電腦 | kompjuter /kompjuˈteɾ/ | kompjuter /komˈpjuter/ | — | компютър /komˈpjutɤr/ | urzhiataer /yrzjaˈtaɛːr/ | کۆمپیوتەر /kompjuteɾ/ | kompiyuter /kompiˈjuteɾ/ |
| 壽司 | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | — | суши /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsyʃi/ | سووشی /suːʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
| 多巴胺 | dopaminë /dopaˈmin/ | dopamina /dopaˈmina/ | — | допамин /dopɐˈmin/ | dopamin /doˈpamin/ | دۆپامین /doːpaːˈmiːn/ | dopamino /dopaˈmino/ |
| @ 符號 | et /ɛt/ | et /ɛt/ | — | маймунка /mɐjˈmunkɐ/ | — | — | at /ɐt/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。