Q'anjob'al
Tiếng Q'anjob'al
Maya
Tiếng Q'anjob'al là một ngôn ngữ Maya thuộc nhánh Q'anjob'alan-Chujean, được nói ở vùng cao nguyên núi Cuchumatanes thuộc Huehuetenango, Guatemala. Cộng đồng Q'anjob'al bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc diệt chủng trong Nội chiến Guatemala thập niên 1980, dẫn đến làn sóng di cư đáng kể sang Hoa Kỳ, nơi Los Angeles và San Francisco hiện là nơi cư trú của những cộng đồng kiều dân lớn. Về mặt ngôn ngữ học, tiếng Q'anjob'al có các đặc điểm Maya điển hình và là ngôn ngữ lớn nhất thuộc nhánh Q'anjob'alan-Chujean. Công trình tham khảo năm 2008 của Mateo-Toledo về cú pháp tiếng Q'anjob'al là tài liệu hiện đại quan trọng nhất.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Q'anjob'al
Nước
haʼ
/haʔ/
Lửa
qʼaʼ
/qʼaʔ/
Mặt trời
kʼuʼ
/kʼuʔ/
Mặt trăng
ixaw
/iʃaw/
Sao
txʼumel
/tʂʼumel/
Mẹ
mim
/mim/
Cha
mam
/mam/
Tôi
ayin
/ʔajin/
Bạn
hach
/hatʃ/
Tên
bʼi
/ɓi/
Mắt
sat
/sat/
Tay
qʼab
/qʼab/
Tim
kʼulul
/kʼulul/
Yêu
kamkʼulal
/kamkʼulal/
Cây
teʼ
/teʔ/
Nhà
na
/na/
Chó
tzʼiʼ
/tsʼiʔ/
Mèo
mes
/mes/
Ăn
lo
/lo/
Uống
uku
/uku/
Một
jun
/hun/
Hai
kabʼ
/kaɓ/
Xin chào
kawal
/kawal/
Cảm ơn
yuhwal
/juhwal/
Tốt
watxʼ
/watʃʼ/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Mayan liên quan
| Nghĩa | Tiếng Q'anjob'al | Tiếng Aguacateco | Tiếng Tojol-ab'al | Tiếng Uspanteko | Tiếng Poqomchi | Tiếng Kʼicheʼ | Tiếng Tzeltal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | haʼ /haʔ/ | aʼ /aʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | haʼ /haʔ/ | jaʼ /xaʔ/ | jaʼ /haʔ/ |
| Lửa | qʼaʼ /qʼaʔ/ | qʼaq /qʼaq/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaaq /qʼaːq/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼajkʼ /kʼahkʼ/ |
| Mặt trời | kʼuʼ /kʼuʔ/ | qʼijl /qʼihl/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ | qʼiij /qʼiːh/ | qʼij /qʼih/ | qʼij /qʼix/ | kʼajkʼal /kʼahkʼal/ |
| Mặt trăng | ixaw /iʃaw/ | xahaw /ʃahaw/ | ixaw /iʃaw/ | ikʼ /ikʼ/ | ik /ik/ | ikʼ /ikʼ/ | u /u/ |
| Sao | txʼumel /tʂʼumel/ | chumeʼl /tʃumeʔl/ | kʼanal /kʼanal/ | ch'umil /tʃʼumil/ | chʼumiil /tʃʼumiːl/ | chʼumil /tʃʼumil/ | ekʼ /ekʼ/ |
| Mẹ | mim /mim/ | naa /naː/ | nan /nan/ | nan /nan/ | tuut /tuːt/ | nan /nan/ | meʼ /meʔ/ |
| Cha | mam /mam/ | mam /mam/ | tat /tat/ | tat /tat/ | ajaab /ahaːb/ | tat /tat/ | tat /tat/ |
| Tôi | ayin /ʔajin/ | in /in/ | keʼn /keʔn/ | in /in/ | hin /hin/ | in /in/ | joʼon /hoʔon/ |
| Bạn | hach /hatʃ/ | naʼ /naʔ/ | weʼn /weʔn/ | at /at/ | hat /hat/ | at /at/ | jaʼat /haʔat/ |
| Tên | bʼi /ɓi/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | bʼiʼil /ɓiʔil/ | b'ii /ɓiː/ | bʼih /ɓih/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | biil /ɓiːl/ |
| Mắt | sat /sat/ | witzʼ /witsʼ/ | satej /sateh/ | wach /watʃ/ | nakʼ /nakʼ/ | bʼaqʼwach /ɓaqʼwatʃ/ | sit /sit/ |
| Tay | qʼab /qʼab/ | qʼab /qʼab/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | qʼab /qʼab/ | qʼab /qʼab/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | kʼab /kʼab/ |
| Tim | kʼulul /kʼulul/ | kʼuum /kʼuːm/ | altzil /altsil/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | kʼuxl /kʼuʃl/ | animaʼ /animaʔ/ | oʼtan /oʔtan/ |
| Yêu | kamkʼulal /kamkʼulal/ | xajan /ʃahan/ | skʼana /skʼana/ | lóqʼ /lóqʼ/ | rahaal /rahaːl/ | loqʼoj /loqʼox/ | kʼanbey /kʼanbej/ |
| Cây | teʼ /teʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheeʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| Nhà | na /na/ | nya /ɲa/ | naj /nah/ | jaa /haː/ | paat /paːt/ | ja /xa/ | na /na/ |
| Chó | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| Mèo | mes /mes/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mees /meːs/ | meʼs /meʔs/ | mis /mis/ |
| Ăn | lo /lo/ | wii /wiː/ | waʼel /waʔel/ | waʼ /waʔ/ | wai /wai/ | tijow /tixow/ | weʼel /weʔel/ |
| Uống | uku /uku/ | uuk /uːk/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | uuk /uːk/ | ukʼaaj /ukʼaːh/ | uchʼel /utʃʼel/ |
| Một | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jino /hino/ | jun /xun/ | jun /xun/ |
| Hai | kabʼ /kaɓ/ | kaʼwutz /kaʔwuts/ | chabʼ /tʃaɓ/ | quiib' /kiːɓ/ | kiʼib /kiʔiɓ/ | kebʼ /keɓ/ | cheb /tʃeb/ |
| Xin chào | kawal /kawal/ | kʼamta /kʼamta/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ | saʼbʼal /saʔbal/ | ma chaa /ma tʃaː/ | saqarik /saqaɾik/ | banti winik /banti winik/ |
| Cảm ơn | yuhwal /juhwal/ | tixwajʼ /tiʃwahʼ/ | yuj /juh/ | maltyox /maltjoʃ/ | tioxlaab /tjoʃlaːb/ | maltyox /maltjoʃ/ | wokol awal /wokol awal/ |
| Tốt | watxʼ /watʃʼ/ | saqʼ /saqʼ/ | lek /lek/ | utz /uts/ | saqʼwach /saqʼwatʃ/ | utz /uts/ | lek /lek/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.