Itzaj T'an
Tiếng Itzá Maya
Mayan
Itzá Maya (autonymously Itzaj T'an, also spelled Itza or Itzá) is a Yucatecan Mayan language of Petén, Guatemala — the last surviving language of the historic Itzá Maya, the people who founded the kingdom of Tayasal at Lake Petén Itzá. The Tayasal kingdom was famously the last independent Maya state, conquered by the Spanish only in 1697 — more than 200 years after the rest of the Maya world had fallen. The Itzá kingdom maintained pre-Columbian political continuity from the Postclassic Maya era through the colonial period via geographic isolation in the Petén jungle. Today, only around 1,000 elderly speakers remain, primarily in San José village on the northern shore of Lake Petén Itzá; younger Itzá Maya generations have shifted to Spanish. Linguistically, Itzá is closely related to Yucatec Maya (yua) but with distinct vocabulary preserving Postclassic Yucatecan features lost in the modern Yucatec dialect.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Itzá Maya
Nước
jaʼ
/haʔ/
Lửa
kʼakʼ
/kʼakʼ/
Mặt trời
kʼin
/kʼin/
Mặt trăng
uj
/uh/
Mẹ
naʼ
/naʔ/
Cha
tat
/tat/
Ăn
jant
/hant/
Uống
ukʼ
/ukʼ/
Yêu
yakunti
/jakunti/
Tim
pukʼsikʼal
/pukʼsikʼal/
Cây
cheʼ
/tʃeʔ/
Nhà
nah
/nah/
Chó
pekʼ
/pekʼ/
Mèo
mis
/mis/
Tay
kʼab
/kʼab/
Mắt
ich
/itʃ/
Xin chào
bʼix a tʼan
/biʃ a tʼan/
Cảm ơn
dios bʼotik
/dios botik/
Một
jun
/hun/
Tốt
malobʼ
/malob/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Mayan liên quan
| Nghĩa | Tiếng Itzá Maya | tiếng Maya Yucatec | Tiếng Maya cổ điển | Tiếng Chontal Tabasco | Tiếng Uspanteko | Tiếng Tojol-ab'al | Tiếng Chol |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | haʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ |
| Lửa | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ | kʼahkʼ /kʼahkʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼajk /kʼahk/ |
| Mặt trời | kʼin /kʼin/ | kʼiin /kʼiːn/ | kʼin /kʼin/ | kʼin /kʼin/ | qʼiij /qʼiːh/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ | kʼajn /kʼahn/ |
| Mặt trăng | uj /uh/ | uj /uh/ | uh /uh/ | ä /æ/ | ikʼ /ikʼ/ | ixaw /iʃaw/ | uw /uw/ |
| Mẹ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | nan /nan/ | nan /nan/ | ñaʼ /ɲaʔ/ |
| Cha | tat /tat/ | taata /taːta/ | yuum /juːm/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ |
| Ăn | jant /hant/ | jaant /haːnt/ | wiʼij /wiʔiχ/ | weʼ /weʔ/ | waʼ /waʔ/ | waʼel /waʔel/ | kʼux /kʼuʃ/ |
| Uống | ukʼ /ukʼ/ | ukʼul /ukʼul/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼe /ukʼe/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | ucʼ /utsʼ/ |
| Yêu | yakunti /jakunti/ | yaakuntej /jaːkunteh/ | yaah /jaːh/ | kʼuxbe /kʼuʃbe/ | lóqʼ /lóqʼ/ | skʼana /skʼana/ | kʼuxbiñ /kʼuʃbiɲ/ |
| Tim | pukʼsikʼal /pukʼsikʼal/ | puksiʼikʼal /puksiʔikʼal/ | pixan /piʃan/ | pixan /piʃan/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | alma /alma/ | pusʼikʼal /pusʼikʼal/ |
| Cây | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| Nhà | nah /nah/ | naj /nah/ | otoch /otoːtʃ/ | otot /otot/ | jaa /haː/ | naj /nah/ | otyot /otjot/ |
| Chó | pekʼ /pekʼ/ | peekʼ /peːkʼ/ | peekʼ /peːkʼ/ | pekʼ /pekʼ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| Mèo | mis /mis/ | miis /miːs/ | miis /miːs/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mis /mis/ |
| Tay | kʼab /kʼab/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | kʼab /kʼab/ | kʼä /kʼæ/ | qʼab /qʼab/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ |
| Mắt | ich /itʃ/ | ich /itʃ/ | ich /itʃ/ | wich /witʃ/ | wach /watʃ/ | satej /sateh/ | wut /wut/ |
| Xin chào | bʼix a tʼan /biʃ a tʼan/ | baʼax ka waʼalik /baʔaʃ ka waʔalik/ | bix a beel /biʃ a beːl/ | bin a bel /bin a bel/ | saʼbʼal /saʔbal/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ | kabʼ /kaɓ/ |
| Cảm ơn | dios bʼotik /dios botik/ | dios boʼotik /dios boʔotik/ | nibʼoolal /nibʼoːlal/ | dios boʼtik /dios boʔtik/ | maltyox /maltjoʃ/ | yuj /juh/ | wokox /wokoʃ/ |
| Một | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | un /un/ | jun /hun/ | jun /hun/ | juñ /huɲ/ |
| Tốt | malobʼ /malob/ | maʼalob /maʔalob/ | utz /uts/ | tsʼak /tsʼak/ | utz /uts/ | lek /lek/ | utsat /utsat/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.