Dogosò
Донно-со
Niger-Congo
Donno So (also called Tomo Kan Dogon) is a Dogon language of the Niger-Congo family, spoken by around 50,000 people in the Mopti region of Mali along the Bandiagara escarpment. The Dogon people are internationally famous for their cliff-dwelling settlements along the 150 km Bandiagara escarpment, their elaborate traditional cosmology (extensively documented by French anthropologist Marcel Griaule in the mid-20th century, though his ethnography is now considered partly fanciful), and their distinctive masked dance traditions for Dama funerary rites. Linguistically, the Dogon family is small and distinctive, with around 13 traditional Dogon languages including Donno So, Toro So, Tommo So, Toro Tegu, Tomo Kan, and Jamsay; the languages are mutually unintelligible despite their geographic proximity. The Dogon languages preserve features of considerable historical-comparative interest, with their position within Niger-Congo still debated.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Донно-со
Вода
di
/di/
Вогонь
yɔ
/jɔ/
Сонце
naa
/naː/
Місяць
ele
/ele/
Мати
na
/na/
Батько
ba
/ba/
Їсти
kɔɔ
/kɔː/
Пити
nɔ
/nɔ/
Любов
suuli
/suːli/
Серце
kɛɛla
/kɛːla/
Дерево
ti
/ti/
Дім
gina
/ɡina/
Собака
gɛɛ
/ɡɛː/
Кішка
monyi
/moɲi/
Рука
nu
/nu/
Око
gi
/ɡi/
Привіт
agandɛla
/aɡandɛla/
Дякую
biguƞ
/biɡũ/
Один
tum
/tum/
Добрий
suuli
/suːli/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Niger-Congo
| Значення | Донно-со | Дагбані | Дії | Мампрулі | Кера | Лісу | Ембу |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | di /di/ | kom /kɔm/ | mam /mam/ | kuom /kuom/ | mam /mam/ | yi /ji/ | mai /mai/ |
| Вогонь | yɔ /jɔ/ | buɣim /buɣim/ | mvə̀ /mvə/ | booma /boːma/ | ákə̀rə /akərə/ | a-mi /ami/ | mwaki /mwaki/ |
| Сонце | naa /naː/ | wuntaŋa /wuntaŋa/ | ngə̄ə̀ /ŋɡəə/ | wuntiri /wuntiri/ | kêr /keːɾ/ | mei-lo /mejlo/ | rĩũa /ɾiua/ |
| Місяць | ele /ele/ | goli /ɡoli/ | mboɔn /mbɔɔn/ | gɔoŋ /ɡɔːŋ/ | mə̀sə̀rə /məsərə/ | cha-mi /tʃami/ | mweri /mweɾi/ |
| Мати | na /na/ | ma /ma/ | na /na/ | ma /ma/ | nâ /naː/ | ma /ma/ | mami /mami/ |
| Батько | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | bâ /baː/ | a-pa /apa/ | baba /baba/ |
| Їсти | kɔɔ /kɔː/ | di /di/ | kpén /kpen˥/ | di /di/ | nà /na/ | dza /tsa/ | kũrĩa /kuɾia/ |
| Пити | nɔ /nɔ/ | nyu /ɲu/ | kpɔ̀ /kpɔ/ | nyu /ɲu/ | sā /saː/ | dao /dao/ | kũnyua /kuɲua/ |
| Любов | suuli /suːli/ | yu /ju/ | kūngí /ku˧ŋɡi˥/ | paaba /paːba/ | kùm /kum/ | gu-hpa /ɡupʰa/ | wendo /wendo/ |
| Серце | kɛɛla /kɛːla/ | suhu /suhu/ | ngēli /ŋɡeli/ | suuri /suːri/ | gùm /ɡum/ | ni-ma /nima/ | ngoro /ŋɡoɾo/ |
| Дерево | ti /ti/ | tia /tia/ | ngà /ŋɡa/ | tia /tia/ | kòsō /kosoː/ | shi-pa /ʃipa/ | mũtĩ /muti/ |
| Дім | gina /ɡina/ | yili /jili/ | gā /ɡa/ | yiri /jiri/ | gòl /ɡol/ | hkyim /tɕim/ | nyũmba /ɲumba/ |
| Собака | gɛɛ /ɡɛː/ | baa /baː/ | mvù /mvu˩/ | baaga /baːɡa/ | kŋā /kŋaː/ | kwe /kwɛ/ | ngui /ŋɡui/ |
| Кішка | monyi /moɲi/ | jɛŋkuno /dʒɛŋkuno/ | ngwā /ŋɡwa/ | nyusi /ɲusi/ | mūsā /muːsaː/ | a-nyi /aɲi/ | nyau /ɲau/ |
| Рука | nu /nu/ | nuu /nuː/ | paà /paa/ | nuusi /nuːsi/ | kéu /keu/ | la /la/ | guoko /ɡuoko/ |
| Око | gi /ɡi/ | nini /nini/ | ngə̀ə /ŋɡəə/ | nini /nini/ | gìr /ɡir/ | mai-mei /majmei/ | riitho /ɾiːθo/ |
| Привіт | agandɛla /aɡandɛla/ | dasiba /dasiba/ | mbóò /mboo/ | n na ti bʋɔ /n na ti bʊɔ/ | ásālāmā /asaːlaːmaː/ | ngo-lan /ŋolan/ | mwega /mweɡa/ |
| Дякую | biguƞ /biɡũ/ | mpaɣya /mpaɣja/ | vɛɛɛ /vɛːɛ/ | barika /barika/ | shùkūr /ʃukuːɾ/ | ti-tu /titu/ | nĩ baba /ni baba/ |
| Один | tum /tum/ | yini /jini/ | hīn /hin/ | yini /jini/ | ká /ka/ | ti /ti/ | ĩmwe /imwe/ |
| Добрий | suuli /suːli/ | viɛla /viɛla/ | gáà /ɡa˥a˩/ | vɛla /vɛla/ | kúɗá /kuɗa/ | nyi /ɲi/ | mwega /mweɡa/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.