Dagbanli
Дагбані
нігеро-конголезький (гур, мабія)
Дагбані (Dagbanli) — мова народу дагомба на півночі Гани, західноотовольтська мова (група мабія), близькоспоріднена з мампрулі і нануні, а також мова історичного королівства Дагбон.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Дагбані
Вода
kom
/kɔm/
Вогонь
buɣim
/buɣim/
Сонце
wuntaŋa
/wuntaŋa/
Місяць
goli
/ɡoli/
Зірка
saŋmariga
/saŋmariɡa/
Мати
ma
/ma/
Батько
ba
/ba/
Я
mani
/máni/
Ти
nyini
/ɲĩni/
Ім'я
yuli
/juli/
Око
nini
/nini/
Рука
nuu
/nuː/
Серце
suhu
/suhu/
Любов
yu
/ju/
Дерево
tia
/tia/
Дім
yili
/jili/
Собака
baa
/baː/
Кішка
jɛŋkuno
/dʒɛŋkuno/
Їсти
di
/di/
Пити
nyu
/ɲu/
Один
yini
/jini/
Два
ayi
/aji/
Привіт
dasiba
/dasiba/
Дякую
mpaɣya
/mpaɣja/
Добрий
viɛla
/viɛla/
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Niger-Congo (Gur, Mabia)
| Значення | Дагбані | Мампрулі | Море | Донно-со | Аймара | Мета | Мачаме |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | kom /kɔm/ | kuom /kuom/ | koom /koːm/ | di /di/ | uma /uma/ | mə /mə/ | mringa /mɾiŋɡa/ |
| Вогонь | buɣim /buɣim/ | booma /boːma/ | bʋgʋm /bʊɡʊm/ | yɔ /jɔ/ | nina /nina/ | mɔŋ /mɔŋ/ | mòò /moːʔ/ |
| Сонце | wuntaŋa /wuntaŋa/ | wuntiri /wuntiri/ | wəntinga /wəntiŋɡa/ | naa /naː/ | inti /inti/ | nyam /ɲam/ | ìsùwà /isuwa/ |
| Місяць | goli /ɡoli/ | gɔoŋ /ɡɔːŋ/ | kiuugu /kiuːɡu/ | ele /ele/ | phaxsi /pʰaχsi/ | nuŋ /nuŋ/ | mwezi /mwezi/ |
| Зірка | saŋmariga /saŋmariɡa/ | ŋmariga /ŋmariɡa/ | ãdga /ãdɡa/ | tolo /tolo/ | warawara /waɾawaɾa/ | ntsə́ /ntsə́/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ |
| Мати | ma /ma/ | ma /ma/ | ma /ma/ | na /na/ | mama /mama/ | ma /ma/ | mama /mama/ |
| Батько | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | tata /tata/ | ta /ta/ | baba /baba/ |
| Я | mani /máni/ | mani /mani/ | mam /mãm/ | mi /mi/ | naya /naja/ | mə̀ /mə̀/ | inyi /iɲi/ |
| Ти | nyini /ɲĩni/ | fu /fʊ/ | fo /fʊ/ | u /u/ | juma /huma/ | ò /ò/ | uwe /uwe/ |
| Ім'я | yuli /juli/ | yuli /juli/ | yʋʋre /jʊːre/ | boy /bɔj/ | suti /suti/ | ə́ɲə́ /ə́ɲə́/ | irina /irina/ |
| Око | nini /nini/ | nini /nini/ | nin /nin/ | giré /ɡiɾe/ | nayra /najɾa/ | dzi /dzi/ | rítiò /ɾitio/ |
| Рука | nuu /nuː/ | nuusi /nuːsi/ | nug /nuɡ/ | nu /nu/ | ampara /ampaɾa/ | boa /boa/ | kùoòko /kuoːko/ |
| Серце | suhu /suhu/ | suuri /suːri/ | sũur /sũːr/ | kɛɛla /kɛːla/ | chuyma /tʃujma/ | mu /mu/ | mòyò /mojo/ |
| Любов | yu /ju/ | paaba /paːba/ | nong /noŋɡ/ | suuli /suːli/ | munasiña /munasiɲa/ | kɔŋ /kɔŋ/ | ìkwenda /ikwenda/ |
| Дерево | tia /tia/ | tia /tia/ | tɩɩg /tɪːɡ/ | ti /ti/ | quqa /quqa/ | ti /ti/ | mtí /mti/ |
| Дім | yili /jili/ | yiri /jiri/ | roogo /roːɡo/ | gina /ɡina/ | uta /uta/ | nda /nda/ | nyumba /ɲumba/ |
| Собака | baa /baː/ | baaga /baːɡa/ | baaga /baːɡa/ | gɛɛ /ɡɛː/ | anu /anu/ | mbu /mbu/ | mbwa /mbwa/ |
| Кішка | jɛŋkuno /dʒɛŋkuno/ | nyusi /ɲusi/ | yʋʋga /jʊːɡa/ | monyi /moɲi/ | phisi /pʰisi/ | guŋ /ɡuŋ/ | paka /paka/ |
| Їсти | di /di/ | di /di/ | dɩ /dɪ/ | kɔɔ /kɔː/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mé /me/ | ìlya /iʎa/ |
| Пити | nyu /ɲu/ | nyu /ɲu/ | yʋ /jʊ/ | nɔ /nɔ/ | umaña /umaɲa/ | nyo /ɲo/ | ìnyo /iɲo/ |
| Один | yini /jini/ | yini /jini/ | a yɛmbɛr /a jɛmbɛr/ | tum /tum/ | maya /maja/ | mɔ /mɔ/ | ìmwí /imwi/ |
| Два | ayi /aji/ | ayi /ajɪ/ | yiibu /jiːbu/ | lɛy /lɛj/ | paya /paja/ | bɛ́ /bɛ́/ | iwi /iwi/ |
| Привіт | dasiba /dasiba/ | n na ti bʋɔ /n na ti bʊɔ/ | ne y yibeoogo /ne i jibeoːɡo/ | agandɛla /aɡandɛla/ | kamisaki /kamisaki/ | mɔlɔŋ /mɔlɔŋ/ | máshàlòmà /maʃaloma/ |
| Дякую | mpaɣya /mpaɣja/ | barika /barika/ | barka /barka/ | biguƞ /biɡũ/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | nfɔn /nfɔn/ | ahsànte /ahsante/ |
| Добрий | viɛla /viɛla/ | vɛla /vɛla/ | sõma /sõma/ | suuli /suːli/ | suma /suma/ | mwa /mwa/ | ìchá /itʃa/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.