Ajagbe
Аджа
Niger-Congo
Aja (autonymously Ajagbe) is a Gbe language of the Niger-Congo family, spoken by around 600,000 people in southwestern Benin and adjacent eastern Togo. The Aja are historically the "ancestral" Gbe people from whom the Fon (Dahomey) and Ewe (Ghana/Togo) migrated southward in the 17th century — Aja is therefore considered closer to the original Proto-Gbe homeland than the more southerly Fon and Ewe varieties. The Aja Kingdom of Tado was a major precolonial state in the Gulf of Benin region. Linguistically, Aja is part of the Gbe dialect continuum with Ewe (ee) and Fon (fon), with significant mutual intelligibility for closely related dialects but a distinct identity. The 17th-century Allada and Dahomey kingdoms have Aja roots even though their dynastic language eventually shifted to Fon.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Аджа
Вода
esi
/esi/
Вогонь
ezo
/ezo/
Сонце
eŋke
/eŋke/
Місяць
esun
/esun/
Мати
nɔ
/nɔ/
Батько
to
/to/
Їсти
ɖu
/ɖu/
Пити
nu
/nu/
Любов
lɔ̃
/lɔ̃/
Серце
dzi
/dzi/
Дерево
ati
/ati/
Дім
avia
/avia/
Собака
avu
/avu/
Кішка
ami
/ami/
Рука
alɔ
/alɔ/
Око
ŋku
/ŋku/
Привіт
nɛnɛ
/nɛnɛ/
Дякую
amɛ akpe
/amɛ akpe/
Один
ɖeka
/ɖeka/
Добрий
nyo
/ɲo/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Niger-Congo
| Значення | Аджа | Ген (міна) | Еве | Фон | Муссау-еміра | Фанг | Га |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | esi /esi/ | tsi /tsi/ | tsi /tsi/ | sin /sĩ/ | eai /eai/ | mendim /mendim/ | nu /nu/ |
| Вогонь | ezo /ezo/ | dzo /dzo/ | dzo /dzo/ | zo /zo/ | kapok /kapok/ | ndoa /ndoa/ | la /la/ |
| Сонце | eŋke /eŋke/ | ɣe /ɣe/ | ɣe /ɣe/ | hwe /ɦʷe/ | ariu /aɾiu/ | zòp /zop/ | hulu /hulu/ |
| Місяць | esun /esun/ | dzinkɛ /dʒinkɛ/ | ɣleti /ɣleti/ | sun /sũ/ | malam /malam/ | ngɔn /ŋɡɔn/ | ŋɔɔŋmɔ /ŋɔɔŋmɔ/ |
| Мати | nɔ /nɔ/ | nɔ /nɔ/ | dada /dada/ | nɔ /nɔ/ | nia /nia/ | nyia /ɲia/ | nyɛ /ɲɛ/ |
| Батько | to /to/ | tɔ /tɔ/ | fofo /fofo/ | tɔ /tɔ/ | tama /tama/ | tara /tara/ | tsɛ /tsɛ/ |
| Їсти | ɖu /ɖu/ | ɖu /ɖu/ | ɖu /ɖu/ | ɖu /ɖu/ | anu /anu/ | di /di/ | yɛ /jɛ/ |
| Пити | nu /nu/ | no /no/ | no /no/ | nu /nu/ | inum /inum/ | nyu /ɲu/ | nu /nu/ |
| Любов | lɔ̃ /lɔ̃/ | lɔ̃lɔ̃ /lɔ̃lɔ̃/ | lɔ̃lɔ̃ /lɔ̃lɔ̃/ | yiwanu /jiwanu/ | talimi /talimi/ | ndzem /ndzem/ | suɔmɔ /suɔmɔ/ |
| Серце | dzi /dzi/ | dzi /dzi/ | dzi /dzi/ | ayi /aji/ | lalota /lalota/ | nle /nle/ | tsui /tsui/ |
| Дерево | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | atin /atĩ/ | rikei /ɾikei/ | eli /eli/ | tso /tso/ |
| Дім | avia /avia/ | aƒe /aɸe/ | aƒe /aɸe/ | xwé /xʷé/ | ulemi /ulemi/ | nda /nda/ | shia /ʃia/ |
| Собака | avu /avu/ | avu /avu/ | avu /avu/ | avun /avũ/ | kovur /kovuɾ/ | mvu /mvu/ | gbei /ɡbei/ |
| Кішка | ami /ami/ | agbo /aɡbo/ | dadi /dadi/ | kpɔnyɔ /kpɔɲɔ/ | busi /busi/ | esin /esin/ | adi /adi/ |
| Рука | alɔ /alɔ/ | alɔ /alɔ/ | asi /asi/ | alɔ /alɔ/ | lima /lima/ | wɔ /wɔ/ | nine /nine/ |
| Око | ŋku /ŋku/ | ŋku /ŋku/ | ŋku /ŋku/ | nukún /nukṹ/ | mata /mata/ | dis /dis/ | hiŋmɛi /hiŋmɛi/ |
| Привіт | nɛnɛ /nɛnɛ/ | ado /ado/ | ŋdi /ŋdi/ | a fɔn ganji /a fɔ̃ ɡãdʒi/ | emua /emua/ | mbolo /mbolo/ | ɔ jɔ /ɔ jɔ/ |
| Дякую | amɛ akpe /amɛ akpe/ | akpe /akpe/ | akpe /akpe/ | àwǎnú /àwǎnú/ | poasi /poasi/ | akiba /akiba/ | oyiwala /ojiwala/ |
| Один | ɖeka /ɖeka/ | ɖeka /ɖeka/ | ɖeka /ɖeka/ | ɖokpó /ɖokpó/ | esa /esa/ | bok /bok/ | ekome /ekome/ |
| Добрий | nyo /ɲo/ | nyo /ɲo/ | nyo /ɲo/ | ɖagbe /ɖaɡbe/ | rop /ɾop/ | mbeng /mbeŋ/ | ekpakpa /ekpakpa/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.