Warnman
Kiwarnman
Pama-Nyunga
Warnman ni lugha ya Pama-Nyungan ya Jangwa la Magharibi (Western Desert) ya eneo la Pilbara katika Australia Magharibi, dada wa Warlpiri (wbp), Pitjantjatjara (pjt), na lahaja nyingine za Jangwa la Magharibi. Nchi ya jadi ya Warnman inajumuisha Hifadhi ya Taifa ya Karlamilyi (zamani Hifadhi ya Taifa ya Mto Rudall) — hifadhi kubwa zaidi ya taifa katika Australia Magharibi na mojawapo ya mazingira makame zaidi Duniani. UNESCO inaainisha Warnman kuwa katika hatari kubwa ya kutoweka, ikiwa na wazungumzaji fasaha ~50 tu waliosalia; dai la Hatimiliki Asilia (Native Title) la Warnman liliamuliwa mwaka 2002. Uhifadhi hai wa lugha unafanyika kupitia WA Department of Aboriginal Affairs na Wangka Maya Pilbara Aboriginal Language Centre.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiwarnman
Maji
kapi
/kapi/
Moto
waru
/waɻu/
Jua
tjirntu
/cinʈu/
Mwezi
kintirriny
/kinʈiriɲ/
Nyota
biyi
/biji/
Mama
ngama
/ŋama/
Baba
kirrki
/kiɻki/
Mimi
ngayu
/ŋaju/
Wewe
nyuntu
/ɲuntu/
Jina
yini
/jini/
Jicho
kuru
/kuɻu/
Mkono
mara
/maɻa/
Moyo
kurda
/kuɖa/
Upendo
kanyji
/kaɲɟi/
Mti
watiya
/watija/
Nyumba
ngurra
/ŋuɻa/
Mbwa
walyamarra
/waʎamaɻa/
Paka
ngarda
/ŋaɖa/
Kula
ngarra
/ŋaɻa/
Kunywa
nyaa
/ɲaː/
Moja
kuyu
/kuju/
Mbili
kujarra
/kuɟara/
Habari
palya
/paʎa/
Asante
walytjarra
/waʎcaɻa/
Nzuri
palya
/paʎa/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Pama-Nyungan zinazohusiana
| Maana | Kiwarnman | Kipintupi-Luritja | Kipitjantjatjara | Kinhanda | Kimartu Wangka | Kiwarlpiri | Kiwalmajarri |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | ngapa /ŋapa/ | ngapa /ˈŋapa/ |
| Moto | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | warla /waɻla/ | waru /waɾu/ | warlu /waɭu/ | warlu /ˈwaɭu/ |
| Jua | tjirntu /cinʈu/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | wanta /wanta/ | ngalyarra /ŋaˈʎara/ |
| Mwezi | kintirriny /kinʈiriɲ/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | kanyala /kaɲala/ | kayalany /kajalaɲ/ | pira /piɻa/ | pira /ˈpira/ |
| Nyota | biyi /biji/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | indiya /indija/ | piriny /piriɲ/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ | wirl /wiɭ/ |
| Mama | ngama /ŋama/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | yakaji /jakaɟi/ | ngati /ŋati/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ |
| Baba | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | mama /mama/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | mama /mama/ | kirda /kiɖa/ | kirta /ˈkiʈa/ |
| Mimi | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayi /ŋaji/ | ngayu /ŋaju/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngaju /ŋaɟu/ |
| Wewe | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ |
| Jina | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yirdi /jiɖi/ | yini /jini/ |
| Jicho | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɾu/ | milpa /milpa/ | purlka /ˈpuɭka/ |
| Mkono | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | rdaka /ɖaka/ | marnin /ˈmaɳin/ |
| Moyo | kurda /kuɖa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | pulpara /pulpaɻa/ | kurtu /kʊɻʈu/ | wankaru /waŋkaɻu/ | kurturlu /kuɭˈtuɭu/ |
| Upendo | kanyji /kaɲɟi/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲdʒi/ | mukulyu /mukuʎu/ | nyangu /ɲaŋu/ | — /—/ |
| Mti | watiya /watija/ | punu /punu/ | punu /punu/ | parntany /paɳʈaɲ/ | watarrka /wataɻka/ | watiya /watija/ | watiya /waˈtija/ |
| Nyumba | ngurra /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngurra /ŋura/ | ngurra /ŋura/ | ngurra /ˈŋura/ |
| Mbwa | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | papa /papa/ | jarntu /caɳʈu/ | kunyarr /kuˈɲar/ |
| Paka | ngarda /ŋaɖa/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | paka /paka/ | — /—/ | mungalpa /muŋalpa/ | — /—/ |
| Kula | ngarra /ŋaɻa/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngalku- /ŋalku/ | ngarni /ŋaɳi/ | nga- /ŋa/ |
| Kunywa | nyaa /ɲaː/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | nyuna /ɲuna/ | tjiki- /cɪki/ | purrami /purami/ | nga- /ŋa/ |
| Moja | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | jinta /cinta/ | kanyjarra /kaɲˈɟara/ |
| Mbili | kujarra /kuɟara/ | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | wuthada /wut̪aɖa/ | kujarra /kucara/ | jirrama /ɟiɾama/ | kujarra /kuɟara/ |
| Habari | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | walytjarra /waʎcaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nzuri | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | ngurrju /ŋurcu/ | ngurnu /ˈŋuɳu/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.