Ngunnawal

Kingunnawal

Pama-Nyungan

FamiliaPama-Nyungan Wasemaji~5K heritage learners HatiLatin NchiAustralia Lugha rasmiAustralia Uhai wa lughadefinitely-endangered ISO 639-3xul

Ngunnawal (also Ngunawal, Yuin) is a Pama-Nyungan language of the Yuin-Kuric subgroup, the traditional language of the Ngunnawal people of the Australian Capital Territory and surrounding southeast NSW. The Ngunnawal Country includes the entire Canberra basin and the Yass Valley plateau. Last fluent L1 speakers passed in the early 20th century after severe colonial disruption, but the United Ngunnawal Elders Council and the ACT Aboriginal Language Centre have led an active community revival since the 1990s, with ~5,000 heritage learners through school programs at the Australian National University and ACT public schools. Traditional Ngunnawal vocabulary survives in Canberra-area placenames (Tidbinbilla, Tuggeranong, Murrumbidgee), and is increasingly used in welcome ceremonies and public signage in the ACT.

Inakozungumzwa

Maneno 20 ya msingi katika Kingunnawal

Maji

kungal

/kuŋal/

Moto

warba

/waɻba/

Jua

guma

/ɡuma/

Mwezi

birrang

/biɻaŋ/

Mama

guni

/ɡuni/

Baba

pumba

/pumba/

Kula

daring

/daɻiŋ/

Kunywa

nyu

/ɲu/

Upendo

marmit

/maɻmit/

Moyo

mara

/maɻa/

Mti

warabi

/waɻabi/

Nyumba

kuni

/kuni/

Mbwa

mirri

/miɻi/

Paka

poosi

/puːsi/

Mkono

mara

/maɻa/

Jicho

mil

/mil/

Habari

yumalundi

/jumalundi/

Asante

miyamala

/mijamala/

Moja

guma

/ɡuma/

Nzuri

walunga

/waluŋa/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Pama-Nyungan zinazohusiana

Maana KingunnawalKinhandaKiolkolKipitjantjatjaraKipintupi-LuritjaKiwarnmanKiadnyamathanha
Maji kungal /kuŋal/ kapi /kapi/ kupa /kupa/ kapi /kapi/ kapi /kapi/ kapi /kapi/ awi /awi/
Moto warba /waɻba/ warla /waɻla/ paral /paɻal/ waru /waɻu/ waru /waɻu/ waru /waɻu/ warlu /waɻlu/
Jua guma /ɡuma/ ngama /ŋama/ naŋkari /naŋkaɻi/ tjintu /cintu/ tjintu /cintu/ tjirntu /cinʈu/ yidnu /jidnu/
Mwezi birrang /biɻaŋ/ kanyala /kaɲala/ kakal /kakal/ pira /piɻa/ pira /piɻa/ kintirriny /kinʈiriɲ/ vuyu /vuju/
Mama guni /ɡuni/ ngamaji /ŋamadʒi/ ngangi /ŋaŋi/ ngunytju /ŋuɲcu/ ngunytju /ŋuɲcu/ ngurra /ŋuɻa/ nyangka /ɲaŋka/
Baba pumba /pumba/ kuthurra /kutʰuɻa/ kaba /kaba/ mama /mama/ mama /mama/ kirrki /kiɻki/ arndu /aɳɖu/
Kula daring /daɻiŋ/ ngarna /ŋaɻna/ ngarinya /ŋaɻiɲa/ ngalkuni /ŋalkuni/ ngalkuni /ŋalkuni/ ngarra /ŋaɻa/ ngalkanha /ŋalkan̪a/
Kunywa nyu /ɲu/ nyuna /ɲuna/ kupa nyaa /kupa ɲaː/ tjikini /cikini/ tjikini /cikini/ nyaa /ɲaː/ ulpanha /ulpan̪a/
Ukurasa 1/3

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.