Ngunnawal

Kingunnawal

Pama-Nyunga

FamiliaPama-Nyunga Wasemaji~5K wanafunzi wa urithi HatiKilatini NchiAustralia Lugha rasmiHapana (Australia haina lugha rasmi katika ngazi ya shirikisho; Kiingereza ndiyo lugha ya taifa kwa uhalisia) Uhai wa lughahatari iliyo wazi ISO 639-3xul

Ngunnawal (pia Ngunawal, Yuin) ni lugha ya Pama-Nyungan ya kikundi kidogo cha Yuin-Kuric, lugha ya kiasili ya watu wa Ngunnawal wa Australian Capital Territory na maeneo ya kusini-mashariki mwa NSW yanayoizunguka. Nchi ya Ngunnawal inajumuisha bonde lote la Canberra na uwanda wa juu wa Yass Valley. Wazungumzaji wa mwisho fasaha wa L1 walifariki mwanzoni mwa karne ya 20 baada ya mtafaruku mkali wa kikoloni, lakini United Ngunnawal Elders Council na ACT Aboriginal Language Centre wameongoza uhuishaji hai wa kijamii tangu miaka ya 1990, wenye wanafunzi wa urithi wapatao 5,000 kupitia programu za shule katika Australian National University na shule za umma za ACT. Msamiati wa kiasili wa Ngunnawal unaendelea kuwepo katika majina ya maeneo ya eneo la Canberra (Tidbinbilla, Tuggeranong, Murrumbidgee), na unazidi kutumika katika sherehe za mapokezi na alama za umma katika ACT.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kingunnawal

Maji

kungal

/kuŋal/

Moto

warba

/waɻba/

Jua

guma

/ɡuma/

Mwezi

birrang

/biɻaŋ/

Nyota

dyurra

/ɟura/

Mama

guni

/ɡuni/

Baba

pumba

/pumba/

Mimi

ngaya

/ŋaja/

Wewe

ngindu

/ŋindu/

Jina

yini

/jini/

Jicho

mil

/mil/

Mkono

mara

/maɻa/

Moyo

gauar

/ɡauar/

Upendo

marmit

/maɻmit/

Mti

warabi

/waɻabi/

Nyumba

kuni

/kuni/

Mbwa

mirri

/miɻi/

Paka

poosi

/puːsi/

Kula

daring

/daɻiŋ/

Kunywa

nyu

/ɲu/

Moja

guma

/ɡuma/

Mbili

bula

/bula/

Habari

yumalundi

/jumalundi/

Asante

miyamala

/mijamala/

Nzuri

walunga

/waluŋa/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Pama-Nyungan zinazohusiana

Maana KingunnawalKinhandaKipintupi-LuritjaKiwarnmanKipitjantjatjaraKiolkolKiwiradjuri
Maji kungal /kuŋal/ kapi /kapi/ kapi /kapi/ kapi /kapi/ kapi /kapi/ kupa /kupa/ galing /ˈɡaliŋ/
Moto warba /waɻba/ warla /waɻla/ waru /waɻu/ waru /waɻu/ waru /waɻu/ paral /paɻal/ wiiny /wiːɲ/
Jua guma /ɡuma/ wurʼa /wuɾʔa/ tjintu /cintu/ tjirntu /cinʈu/ tjintu /cintu/ naŋkari /naŋkaɻi/ yiray /ˈjiɻaj/
Mwezi birrang /biɻaŋ/ kanyala /kaɲala/ pira /piɻa/ kintirriny /kinʈiriɲ/ pira /piɻa/ kakal /kakal/ giwang /ˈɡiwaŋ/
Nyota dyurra /ɟura/ indiya /indija/ kililpi /kiˈlilpi/ biyi /biji/ kililpil /kiˈlilpil/ el idnban /el ˈidnban/ giralang /ˈɡiɻalaŋ/
Mama guni /ɡuni/ ngamaji /ŋamadʒi/ ngunytju /ŋuɲcu/ ngama /ŋama/ ngunytju /ŋuɲcu/ ngangi /ŋaŋi/ gunhi /ˈɡun̪i/
Baba pumba /pumba/ kuthurra /kutʰuɻa/ mama /mama/ kirrki /kiɻki/ mama /mama/ kaba /kaba/ babiin /ˈbabiːn/
Mimi ngaya /ŋaja/ ngayi /ŋaji/ ngayulu /ŋajulu/ ngayu /ŋaju/ ngayulu /ŋajulu/ ay /aj/ ngadhu /ˈŋad̪u/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.