Adnyamathanha-na yarta
Kiadnyamathanha
Pama-Nyungan
Adnyamathanha (Adnyamathanha-na yarta, "Adnyamathanha country language", or "Hills People") is a critically endangered Pama-Nyungan Aboriginal language of the Flinders Ranges in South Australia. The Adnyamathanha people are deeply tied to the spectacular geology of the Flinders, which features in their Yura Muda (Dreamtime) narratives. The Wilpena Pound (Ikara) and surrounding rangelands are central cultural sites. Adnyamathanha shares Thura-Yura family features with the better-documented Kaurna (Adelaide Plains, also nearly extinct) and Wirangu. The Schebeck 1973 reference grammar made Adnyamathanha accessible to academic linguistics, and the Adnyamathanha Traditional Lands Association supports ongoing revitalization through school programs and Yura Muda recordings.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kiadnyamathanha
Maji
awi
/awi/
Moto
warlu
/waɻlu/
Jua
yidnu
/jidnu/
Mwezi
vuyu
/vuju/
Mama
nyangka
/ɲaŋka/
Baba
arndu
/aɳɖu/
Kula
ngalkanha
/ŋalkan̪a/
Kunywa
ulpanha
/ulpan̪a/
Upendo
mukunha
/mukun̪a/
Moyo
kurda
/kuɖa/
Mti
urtu
/uʈu/
Nyumba
vakali
/vakali/
Mbwa
vurlpu
/vuɻlpu/
Paka
vunmara
/vunmaɻa/
Mkono
mara
/maɻa/
Jicho
mina
/mina/
Habari
palya
/paʎa/
Asante
mukunha
/mukun̪a/
Moja
mukuna
/mukuna/
Nzuri
ngarrkanha
/ŋaɻkan̪a/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Pama-Nyungan zinazohusiana
| Maana | Kiadnyamathanha | Kipitjantjatjara | Kipintupi-Luritja | Kiwarnman | Kinhanda | Kiolkol | Kinoongar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | awi /awi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kupa /kupa/ | kep /kep/ |
| Moto | warlu /waɻlu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | warla /waɻla/ | paral /paɻal/ | kaarl /kaːɻl/ |
| Jua | yidnu /jidnu/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | tjirntu /cinʈu/ | ngama /ŋama/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | ngangk /ŋaŋk/ |
| Mwezi | vuyu /vuju/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kanyala /kaɲala/ | kakal /kakal/ | miyak /mijak/ |
| Mama | nyangka /ɲaŋka/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngangi /ŋaŋi/ | ngangk /ŋaŋk/ |
| Baba | arndu /aɳɖu/ | mama /mama/ | mama /mama/ | kirrki /kiɻki/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | kaba /kaba/ | maam /maːm/ |
| Kula | ngalkanha /ŋalkan̪a/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | ngarn /ŋaɻn/ |
| Kunywa | ulpanha /ulpan̪a/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | nyaa /ɲaː/ | nyuna /ɲuna/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | ngarn /ŋaɻn/ |
| Upendo | mukunha /mukun̪a/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | kanyji /kaɲdʒi/ | kanyji /kaɲɟi/ | djaadjam /dʒaːdʒam/ |
| Moyo | kurda /kuɖa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurda /kuɖa/ | pulpara /pulpaɻa/ | piku /piku/ | kortang /koɻtaŋ/ |
| Mti | urtu /uʈu/ | punu /punu/ | punu /punu/ | watiya /watija/ | parntany /paɳʈaɲ/ | warray /waɾaj/ | boorn /boːɻn/ |
| Nyumba | vakali /vakali/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | nhurra /ɳuɻa/ | mariŋ /maɻiŋ/ | mia /maja/ |
| Mbwa | vurlpu /vuɻlpu/ | papa /papa/ | papa /papa/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | kunpa /kunpa/ | dwert /dweɻt/ |
| Paka | vunmara /vunmaɻa/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | ngarda /ŋaɖa/ | paka /paka/ | paka /paka/ | nguni /ŋuni/ |
| Mkono | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mar /maɻ/ |
| Jicho | mina /mina/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ | mel /mel/ |
| Habari | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | kaya /kaja/ |
| Asante | mukunha /mukun̪a/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | marlu /maɻlu/ | marlu /maɻlu/ | boordawan /boːɻdawan/ |
| Moja | mukuna /mukuna/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | keny /keɲ/ |
| Nzuri | ngarrkanha /ŋaɻkan̪a/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | kwobidak /kwobidak/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.