Pintupi-Luritja

Kipintupi-Luritja

Pama-Nyunga

FamiliaPama-Nyunga Wasemaji~1K (katika hatari) HatiKilatini NchiAustralia Lugha rasmiHapana (Australia haina lugha rasmi katika ngazi ya shirikisho; Kiingereza ndiyo lugha ya taifa kwa uhalisia) Uhai wa lughailiyo katika hatari ISO 639-3piu

Pintupi-Luritja ni lugha ya Pama-Nyungan ya Jangwa la Magharibi, inayozungumzwa na watu wapatao 1,000 katika jamii za jangwa la Australia ya kati za Papunya, Mt Liebig, na Kintore Walungurru katika Wilaya ya Kaskazini. Wapintupi wanajulikana zaidi kimataifa kama nchi ya asili ya harakati ya wasanii wa Papunya Tula, iliyoanza mwaka 1971 wakati wasanii wakuu wa Kipintupi huko Papunya walipoanzisha mtindo wa kisasa wa uchoraji wa nukta wa Jangwa la Magharibi ambao umekuja kutambuliwa duniani kote kama sanaa ya kisasa ya Waaborijini. Lugha hii ni aina ya mashariki kabisa ya kundi la Jangwa la Magharibi, inayoeleweka kwa pande zote mbili na Pitjantjatjara (pjt) lakini ikiwa na sifa bainifu za lugha ya Luritja zinazoonyesha mawasiliano marefu na Arrernte. Wapintupi Tisa, familia ya mwisho ya Kipintupi "isiyokuwa imewasiliana", walitokea kutoka Jangwa la Gibson huko Kiwirrkurra mwaka 1984 — kisa cha mwisho kilichoandikwa cha Waaborijini wa Australia kufanya mawasiliano ya kwanza na Wazungu katika nyakati za kisasa.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kipintupi-Luritja

Maji

kapi

/kapi/

Moto

waru

/waɻu/

Jua

tjintu

/cintu/

Mwezi

pira

/piɻa/

Nyota

kililpi

/kiˈlilpi/

Mama

ngunytju

/ŋuɲcu/

Baba

mama

/mama/

Mimi

ngayulu

/ŋajulu/

Wewe

nyuntu

/ɲuntu/

Jina

yini

/jini/

Jicho

kuru

/kuɻu/

Mkono

mara

/maɻa/

Moyo

kurunpa

/kuɻunpa/

Upendo

mukulya

/mukuʎa/

Mti

punu

/punu/

Nyumba

ngura

/ŋuɻa/

Mbwa

papa

/papa/

Paka

pusi

/pusi/

Kula

ngalkuni

/ŋalkuni/

Kunywa

tjikini

/cikini/

Moja

kutju

/kucu/

Mbili

kutjarra

/kucaɾa/

Habari

palya

/paʎa/

Asante

palya

/paʎa/

Nzuri

palya

/paʎa/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Pama-Nyungan zinazohusiana

Maana Kipintupi-LuritjaKipitjantjatjaraKiwarnmanKimartu WangkaKinhandaKiwarlpiriKingunnawal
Maji kapi /kapi/ kapi /kapi/ kapi /kapi/ kapi /kapi/ kapi /kapi/ ngapa /ŋapa/ kungal /kuŋal/
Moto waru /waɻu/ waru /waɻu/ waru /waɻu/ waru /waɾu/ warla /waɻla/ warlu /waɭu/ warba /waɻba/
Jua tjintu /cintu/ tjintu /cintu/ tjirntu /cinʈu/ tjirntu /cɪɳʈu/ wurʼa /wuɾʔa/ wanta /wanta/ guma /ɡuma/
Mwezi pira /piɻa/ pira /piɻa/ kintirriny /kinʈiriɲ/ kayalany /kajalaɲ/ kanyala /kaɲala/ pira /piɻa/ birrang /biɻaŋ/
Nyota kililpi /kiˈlilpi/ kililpil /kiˈlilpil/ biyi /biji/ piriny /piriɲ/ indiya /indija/ wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ dyurra /ɟura/
Mama ngunytju /ŋuɲcu/ ngunytju /ŋuɲcu/ ngama /ŋama/ yakaji /jakaɟi/ ngamaji /ŋamadʒi/ ngati /ŋati/ guni /ɡuni/
Baba mama /mama/ mama /mama/ kirrki /kiɻki/ mama /mama/ kuthurra /kutʰuɻa/ kirda /kiɖa/ pumba /pumba/
Mimi ngayulu /ŋajulu/ ngayulu /ŋajulu/ ngayu /ŋaju/ ngayu /ŋaju/ ngayi /ŋaji/ ngaju /ŋaɟu/ ngaya /ŋaja/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.