ܛܘܪܝܐ

Kituroyo

Kiafro-Asia

FamiliaKiafro-Asia Wasemaji~50–100K HatiSyriac NchiUturuki Lugha rasmiHapana (Sweden: recognized minority since 1999; Uturuki: hakuna utambuzi rasmi) Uhai wa lughasalama ISO 639-3tru

Kituroyo (pia Surayt; kwa Kisiria ܛܘܪܝܐ, yaani "ya mlima") ni lugha ya Kiaramu-Kipya cha Kati ya nyanda za juu za Tur Abdin kusini-mashariki mwa Uturuki, kitovu cha kihistoria cha jamii ya Wakristo wa Kanisa la Kisiria la Othodoksi. Sayfo (mauaji ya kimbari ya Waashuru-Wasiria ya mwaka 1915) na mateso ya Kituruki yaliyoendelea katika karne ya 20 yaliwafanya wazungumzaji wengi wa Kituroyo kuhamia ughaibuni Ulaya; leo jamii kubwa zaidi inayozungumza Kituroyo iko Södertälje, Uswidi. Kituroyo kinatokana na Kiaramu cha Mashariki lakini kimejitenga sana na lugha dada yake, Kiaramu-Kipya cha Mashariki (aii Kiashuru) — msamiati wa kipekee, mofolojia ya kesi iliyorahisishwa, na maneno ya mkopo kutoka Kigiriki, Kituruki na Kikurdi. Licha ya jamii hii kubwa, Kituroyo hakimo miongoni mwa lugha tano za wachache za kitaifa zinazotambuliwa na Uswidi (Kifinlandi, Meänkieli, Kisami, Kiyidi na Kiromani) na hakina hadhi yoyote rasmi kama lugha ya wachache.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kituroyo

Maji

ܡܝܐ

/majo/

Moto

ܢܘܪܐ

/nuro/

Jua

ܫܡܫܐ

/ʃamʃo/

Mwezi

ܣܗܪܐ

/sahro/

Nyota

ܟܟܒܐ

/kəxwo/

Mama

ܐܡܐ

/imo/

Baba

ܒܒܐ

/babo/

Mimi

ܐܢܐ

/ono/

Wewe

ܗܬ

/hat/

Jina

ܐܫܡܐ

/eʃmo/

Jicho

ܥܝܢܐ

/ʕajno/

Mkono

ܐܝܕܐ

/iðo/

Moyo

ܠܒܐ

/lebo/

Upendo

ܚܘܒܐ

/ħubo/

Mti

ܐܝܠܢܐ

/ilono/

Nyumba

ܒܝܬܐ

/bajto/

Mbwa

ܟܠܒܐ

/kalbo/

Paka

ܫܘܢܪܐ

/ʃunoro/

Kula

ܐܟܠ

/oxulo/

Kunywa

ܫܬܐ

/ʃote/

Moja

ܚܕ

/ħað/

Mbili

ܬܪܐ

/tre/

Habari

ܫܠܡܐ

/ʃlomo/

Asante

ܬܘܕܝ

/tawdi/

Nzuri

ܛܒܐ

/tˤobo/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Afro-Asiatic zinazohusiana

Maana KituroyoKiaramu Kipya cha KiashuruKiaramayika cha MagharibiKimandaKiaramuKisuriani cha kaleKiaramu cha Kale
Maji ܡܝܐ /majo/ ܡܝܐ /mijja/ ܡܘܝܐ /moːja/ ࡌࡉࡀ /mia/ ܡܝܐ /majjaː/ ܡܝܐ /majjaː/ מין /majin/
Moto ܢܘܪܐ /nuro/ ܢܘܪܐ /nura/ ܐܫܬܐ /iʃtaː/ ࡍࡅࡓࡀ /nura/ ܢܘܪܐ /nuːraː/ ܢܘܪܐ /nuːraː/ נור /nuːr/
Jua ܫܡܫܐ /ʃamʃo/ ܫܡܫܐ /ʃimʃa/ ܫܡܫܐ /ʃemʃaː/ ࡔࡀࡌࡔࡀ /ʃamʃa/ ܫܡܫܐ /ʃemʃaː/ ܫܡܫܐ /ʃemʃaː/ שמש /ʃamʃ/
Mwezi ܣܗܪܐ /sahro/ ܣܗܪܐ /sahra/ ܣܗܪܐ /sahraː/ ࡎࡉࡓࡀ /sira/ ܣܗܪܐ /sahraː/ ܣܗܪܐ /sahraː/ שהר /sahr/
Nyota ܟܟܒܐ /kəxwo/ ܟܵܘܟ݂ܒ݂ܵܐ /ˈkoxwa/ ܟܘܟܒܐ /kawkba/ ࡊࡅࡊࡁࡀ /ˈkukba/ ܟܘܟܒܐ /koːχβaː/ ܟܘܟܒܐ /kawkβaː/ כוכב /kawkab/
Mama ܐܡܐ /imo/ ܝܡܐ /jimma/ ܐܡܐ /emaː/ ࡀࡌࡀ /ama/ ܐܡܐ /ʔemmaː/ ܐܡܐ /ʔemmaː/ אמ /ʔem/
Baba ܒܒܐ /babo/ ܒܒܐ /baba/ ܒܒܐ /babːaː/ ࡀࡁࡀ /aba/ ܐܒܐ /ʔabbaː/ ܐܒܐ /ʔabbaː/ אב /ʔab/
Mimi ܐܢܐ /ono/ ܐܵܢܵܐ /ˈʔɑːnɑ/ ܐܢܐ /ana/ ࡀࡍࡀ /ˈana/ ܐܢܐ /ʔanaː/ ܐܢܐ /ʔenaː/ אנה /ʔanaː/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.